AIDS (HIV) Belirtileri Nelerdir, Ne Zaman Başlar ?

AIDS yani “Edinilmiş İmmün Yetmezlik Sendromu”, insan immün yetmezlik virüsü’nün (HIV) neden olduğu, potansiyel olarak hayatı tehdit eden kronik bir durumdur.

HIV virüsü zamanla bağışıklık sistemine zarar vererek, vücudun hastalığa neden olan organizmalarla savaşma kabiliyetini azaltır.

“HIV Testleri Nedir, Ne Zaman ve Nasıl Yapılır” ? makalesini okumak için buraya tıklayın.

Bu yazımızda kısaca “AIDS belirtileri nedir ve ne zaman başlar ?” sorularını yanıtlayalım.

Telefonla beni arayıp “hocam şu kadar gün geçti, şu şu belirtiler var, acaba AIDS’mi yim ?” tarzı çok soru aldığımdan bununla ilgili bir yazı yazmayı uygun gördüm.

AIDS, genellikle cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur. Ayrıca, enfeksiyonlu kanla temas yoluyla veya hamilelik, doğum veya emzirme döneminde anneden çocuğa bulaşarak da yayılabilir.

HIV/AIDS için kesin bir tedavi günümüzde de halen yok, ancak hastalığın ilerlemesini önemli ölçüde yavaşlatabilen ilaçlar var. Bu ilaçlar birçok gelişmiş ülkede AIDS ölümlerini azaltmıştır.

AIDS Belirtileri Nelerdir, Ne Zaman Başlar ?

AIDS’in belirtileri, enfeksiyon evresine bağlı olarak değişir.

Birincil Enfeksiyon (Akut HIV)

HIV ile enfekte kişilerin çoğunda, virüsün vücuda girmesinden 1-2 ay sonra grip benzeri bir hastalık gelişir. Primer veya akut HIV enfeksiyonu olarak da bilinen bu hastalık, birkaç hafta sürebilir.

Olası bulgular ve belirtiler arasında şunlar bulunur:

Ateş
Baş ağrısı
Kas ağrıları ve eklem ağrısı
Deride döküntüler
Boğaz ağrısı ve ağrılı ağız yaraları
Başta boyun olmak üzere şişmiş lenf bezleri

Bu semptomlar o kadar hafif olabilir ki, onları kişi çoğunlukla fark etmeyebilir veya önemsemez. Bununla birlikte, bu dönemde kan dolaşımındaki virüs miktarı (viral yük) oldukça yüksektir.

Sonuç olarak, enfeksiyon, birincil enfeksiyon sırasında bir sonraki aşamaya kıyasla daha kolay yayılır.

Klinik olarak Latent Enfeksiyon (Kronik HIV)

Bazı insanlarda, bu aşamada sürekli lenf düğümleri şişmesi meydana gelir. Bunun dışında herhangi bir belirti ve semptom yoktur. HIV vücutta ve enfekte beyaz kan hücrelerinde kalmaya devam eder.

HIV enfeksiyonunun bu aşaması, anti-retroviral tedavi alınmadığı takdirde genellikle yaklaşık 10 yıl sürer. Ancak bazen, bu tedaviyle bile, onlarca yıl sürebilir. Bazı insanlarda çok daha şiddetli bir hastalık gelişebilir.

Semptomatik HIV Enfeksiyonu

Virüs, bağışıklık hücrelerinde çoğalmaya ve onları yok etmeye devam ederken hafif enfeksiyonlar veya aşağıdakiler gibi kronik belirtiler gelişebilir;

Ateş
Yorgunluk
Şişkin lenf nodları (çoğu zaman HIV enfeksiyonunun ilk işaretlerinden biridir)
İshal
Kilo kaybı
Ağızda maya enfeksiyonu
Zona (herpes zoster)

AIDS’e İlerleme Dönemi

Daha iyi antiviral tedaviler sayesinde bugün HIV bulaşmış birçok insanda AIDS gelişmemektedir. Tedavi edilmediğinde ise, HIV genellikle yaklaşık 10 yıl içinde AIDS’e dönüşür.

AIDS ortaya çıktığında, bağışıklık sistemi ciddi hasar görmüştür. Kişide genellikle sağlıklı bir bağışıklık sistemine sahip bir kişiyi etkilemeyecek fırsatçı enfeksiyonlar ya da fırsatçı kanserler gelişir.

Bu enfeksiyonların bazılarının belirtileri şunları içerir:

Gece terlemesi
Tekrar eden ateş
Kronik ishal
Dilde veya ağızda kalıcı beyaz lekeler veya sıradışı lezyonlar
Sürekli, açıklanamayan yorgunluk
Kilo kaybı
Deri döküntüleri veya yumrular.

Şimdi Asıl Soruya Gelelim, Ne Zaman Doktora Gidilmeli, Acaba AIDS miyim ?

HIV bulaşmış biriyle temas öykünüz varsa, şüpheli cinsel ilişkiniz varsa, ya da virüs bulaşma riski altında olduğunu düşünüyorsanız, en kısa zamanda bir enfeksiyon hastalıkları  veya dahiliye uzmanına başvurun.

AIDS’a özgü kan testleri yapılmadan bu tür belirtilerle AIDS tanısı konamaz, onun için kendi kendinize teşhis koymaya çalışmayın, üstte saydığım durumlar varsa HIV testleri yaptırın (HIV testlerini ne zaman yaptıracağınızı buradan okuyabilirsiniz) ve doktora başvurun.

HIV Virüsü Nasıl AIDS’e Neden Oluyor ?

HIV, vücudun hastalıkla savaşmasına yardımcı beyaz kan hücreleri olan CD4 T lenfositlerini yok eder. Sahip olunan CD4 T hücreleri ne kadar az olursa, bağışıklık sistemi de o kadar zayıf olur.

HIV Nasıl Bulaşır ?

HIV ile enfekte olmak için, bulaşmış kan, meni veya vajinal sekresyonlar vücuda girmelidir. Bu, çeşitli şekillerde gerçekleşebilir:

Seks yaparak

Kan, meni veya vajinal sekresyonları vücuda giren enfekte bir partnerle vajinal, anal veya oral seks yapma ile virüs bulaşabilir. Virüs bazen cinsel aktivite sırasında rektumda veya vajinalarda ortaya çıkan yaralar yoluyla da vücuda girebilir.

Kan nakli ile

Bazı durumlarda virüs kan nakli yoluyla bulaşabilir. Günümüzde kan bankaları artık HIV antikorları için test yaptığından bu risk çok azdır.

İğneleri paylaşarak

Kirlenmiş intravenöz ilaç eşyalarını paylaşmak (iğneler ve şırınga) HIV ve hepatit gibi bulaşıcı hastalıklar için yüksek risk oluşturur.

Hamilelik veya doğum sırasında veya emzirme döneminde

Enfekte anneler virüsü bebeklerine geçirebilirler.

Hamilelik sırasında enfeksiyona yakalanan ama tedavi gören HIV pozitif annelerde bebekleri için risk önemli ölçüde düşebilir.

HIV Nasıl Bulaşmaz ?

Sıradan temaslarla HIV bulaşmaz. Bunlar sarılma, öpüşme, dans etme veya el sıkışma gibi eylemlerdir.

HIV, hava, su veya böcek ısırıkları ile de bulaşmaz.

HIV Sonrası Komplikasyonlar Nelerdir ?

HIV enfeksiyonu bağışıklık sistemini zayıflatarak çok sayıda enfeksiyon ve bazı kanser türleri geliştirme olasılığını artırır.

HIV/AIDS’te Sık Görülen Enfeksiyonlar

Tüberküloz (TB)

Az gelişmiş ülkelerde TB, HIV ile ilişkili en yaygın fırsatçı enfeksiyondur. AIDS hastalarında önde gelen ölüm nedenidir.

Sitomegalovirüs (CMV)

Kandidiyaz

Kandidoz, HIV ile ilgili yaygın bir enfeksiyondur. Ağız, dil, özofagus veya vajinanın mukoza zarlarında iltihaplanma ve kalın, beyaz bir kaplamaya neden olur.

Kriptokokal Menenjit

Menenjit, beyni ve omuriliği çevreleyen zarların ve sıvının bir iltihabıdır (menenjeler). Kriptokok menenjit, topraktaki bir mantarın neden olduğu, HIV ile ilişkili yaygın bir santral sinir sistemi enfeksiyonudur.

Toksoplazmozis

Bu potansiyel olarak ölümcül enfeksiyon, öncelikle kediler tarafından yayılan bir parazit olan Toxoplasma gondii’den kaynaklanır.

Kriptosporidiyosis

Bu enfeksiyon, hayvanlarda yaygın olarak bulunan bağırsak parazitinden kaynaklanır. Parazit bağırsaklarda ve safra kanallarında yetişir ve AIDS hastalarında şiddetli, kronik ishale neden olur.

HIV/AIDS’e Sık Görülen Kanserler

Kaposi sarkomu

Genellikle ciltte ve ağızda pembe, kırmızı veya mor lezyonlar olarak görülür.

Lenfoma

Bu kanser beyaz kan hücrelerinden başlar. En yaygın görülen erken belirtiler boyundaki, koltuk altındaki veya kasıktaki lenf düğümlerinin ağrısız şişmesidir.

 

AIDS Nasıl Önlenir ?

HIV enfeksiyonunu önlemek için aşı yoktur ve AIDS’in de şu an için kesin tedavisi yoktur. Ancak kendinizi ve başkalarını enfeksiyondan koruyabilirsiniz.

Tek eşlilik ve Prezervatif en önemli koruyucu önlemdir. Kuaförlerde jiletlerin değişiminden, IV ilaç kullanıyorsanız malzemelerin steril olmasından emin olun.

“Doktorix.com sağlık videoları” için alttaki linkten kanalımıza Abone olabilirsiniz.

“HIV Testleri” ile ilgili bir videomuzu aşağıdan izleyebilirsiniz.

 

 

Yorum Yaz - Soru Sor