AIDS Nasıl Anlaşılır, Acaba HIV – AIDS miyim ?

AIDS, HIV virüsü ile oluşan ve kesin tedavisi halen tam olarak bulunamamış bir viral enfeksiyon hastalığıdır. Bulaşıcı olması, bağışıklık sistemini yavaşça çökerterek yıllar içinde ölüme yol açması nedeniyle en az Kanser kadar korkulan ve belki de en çok okunan hastalıkların başında geliyor.

Bu yazımızda AIDS ile ilgili merak edilen her şeyi bilimsel ama özet halinde size sunacağız.

AIDS Nedir ?

AIDS ismini İngilizce “Acquired Immuno Deficiency Sendrom” dan alan ve HIV (Human İmmunodeficiency Virus) adlı bir virüsün neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Türkçe’ye “Kazanılmış Bağışıklık Eksikliği Sendromu” olarak çevrilebilir.

HIV virüsü vücutta zamanla bağışıklık sistemini çökerterek vücudun enfeksiyonlara karşı direncini yok eder ve kişiyi çeşitli hastalıklara karşı korunmasız hale getirir. Bu nedenle de hastanın yıllar sonra ölümüne sebebiyet verir.

HIV Pozitif ve Negatif Ne Demektir ?

Yapılan kan testinde kanında HIV virüsü taşıyan yani virüsü kapmış kişiye HIV pozitif, taşımayan yani sağlıklı kişilere ise HIV negatif denir.

HIV Virüsü Nasıl Kapılır ve Kapılırsa Ne Olur ?

HIV virüsü, en fazla cinsel ilişki ile, daha sonra HIV/AIDS’li kişinin kan, kan ürünleri, doku veya organlarının nakliyle ve nadir olarak ta gebelikte HIV taşıdığının farkında olmayan anneden bebeğe geçerek bulaşır.

Anne sütü ile de bebeğe bulaşabilir.

HIV virüsü kana geçtikten sonra uzun yıllar ciddi belirti vermeyebilir ve kişi kendini iyi hissedebilir. Bağışıklık sisteminin çöküp AIDS tablosu gelişmesi ise 8-13 yıl sürebilir.

HIV enfeksiyonunun belirtileri ve doğal seyri evrelere ayrılarak incelenir:

Primer HIV enfeksiyonu (Akut HIV enfeksiyonu) belirtileri

1-6 hafta içerisinde ilk çoğalma döneminde HIV enfeksiyonuna özgü olmayan ateş, lenf bezlerinde büyüme, farenjit, deri döküntüleri, kas veya eklem ağrıları, ishal, baş ağrısı, bulantı, kusma, karaciğer ve dalak büyümesi ve ağız içinde pamukçuk gibi bulgular oluşur.

Bunlardan ateş neredeyse tüm hastalarda, lenf bezlerinde büyüme, farenjit ve deri döküntüleri ise % 70 hastada görülür.

Bu belirtiler 2-4 hafta içerisinde tedavisiz geçer ve kişi artık bulaştırıcı’dır.

Serokonversiyon evresi

Bu dönemde hastaların % 96-99’unda 6-12 hafta içerisinde Anti-HIV antikorları kanda belirir. Bu antikorlar kişiyi korumaz, sadece test yapılıp tanı koymada faydalıdırlar.

Asemptomatik evre

Şikayetlerin olmadığı dönemdir ve virüsün alınma yolu, hastanın yaşı, virüsün virülansı ve kişinin immün direncine göre ortalama 6-13 yıl sürer.

Erken Semptomatik Dönem

Bu dönemde en sık görülen belirtiler halsizlik, baş ağrısı, kilo kaybı, nedeni bulunamayan ateş, bir aydan daha uzun süren ve tedavi edilemeyen ishal, deride pullanmalarla giden Seboreik Dermatit, Herpes virüs enfeksiyonları  ve ağızda mantar enfeksiyonları’dır.

Geç Semptomatik Dönem (AIDS)

CD4 hücre sayısının iyice düşmesiyle bağışıklık sisteminin çökmesi sonucu kişide Tüberküloz, Candida, Criptococcus gibi ciddi-fırsatçı enfeksiyonlar ve Beyin Lenfoması ve Kapasi Sarkomu gibi fırsatçı kanser’lerin geliştiği son dönem hastalık halidir.

Gözün retina tabakası enfeksiyonu olan Sitomegalovirüs (CMV) retinit‘i görülebilir.

CD4 hücre sayısının 200/mm3 altına düşmesi ile tedavi edilmezse hastalar genellikle 3 yıl içinde ölmektedirler.

HIV Hangi Yollarla Bulaşmaz ?

Bu konu çok merak edilir ve karıştırılır. HIV virüsü vücudun dışında dayanıksız bir virüs olduğundan;

Tükürük
Terleme
Deriye dokunma
Başkasının havlusu
El sıkışma
Kucaklama
Yanaktan öpüşme
Gıdalar
Ortak tabak çanak
Havuz ve tuvalet kullanımı
Aynı evi paylaşma ve
Başkasının giysisini giyme ile bulaşmaz.

Peki gelelim “AIDS kesin olarak nasıl anlaşılır” sorusuna;

Acaba AIDS miyim, Nasıl Kesin Olarak Anlarım ?

HIV virüsü enfeksiyonu spesifik olmayan belirtiler yaptığından AIDS kesin tanısı sadece ve sadece kanda virüsü tespit ile olur. Bu da ya ona karşı oluşmuş antikorları gösteren testlerle, yada virüsün doğrudan kendisinin tespiti ile olur.

Burada özetle eğer halihazırda Hepatit C yoksa, Kemoterapi ilaçları alınmıyorsa, Prep tedavisi görülmüyorsa veya İmmün yetmezlik sendromları yoksa (crohn hastalığı gibi) ;

4.jenerasyon Anti-HIV testlerini (HIV 1+2 + p24 antijeni) şüpheli temastan 6 hafta sonra yaptırmak yeterlidir. Test Negatif ise başka bir test yaptırmaya gerek yoktur.

3.jenerasyon Anti-HIV testlerini (HIV 1+2) ise şüpheli temastan 3 ay sonra yaptırmak yeterlidir.

Test Negatif ise başka bir test yaptırmaya gerek yoktur.

Bu arada “Kan Tahlilinde Negatif ve Pozitif Ne Demek ?” yazımızı buradan okuyabilirsiniz.

Üstte saydığımız durumlar var ise 6.ayda bir test tekrarı daha yapılmalıdır.

“AIDS Testleri Nelerdir ?” i buradan,

“AIDS Testleri Ne Zaman Yapılmalı ?”buradan ve

“AIDS Testleri Ne Kadar Güvenilir ?” i buradan okuyabilirsiniz.

Bu arada şunu da hatırlatalım, AIDS, Sağlık Bakanlığı’na bildirilmesi zorunlu bir hastalıktır.

Son olarak birkaç cümle ile tedavisinden de bahsedelim ve bitirelim.

AIDS Hastalığının Tedavisi var mı ?

AIDS hastalığının tam tedavisi henüz yoktur ama sürekli çalışmalar yapılmaktadır. Kullanıma giren yeni ilaçlar hastaların normal insanlara yakın bir hayat kalitesinde uzun yıllar hayatta kalmasını sağlamaktadır.

Son yıllarda mevcut ilaçlarla yapılan tedavinin amacı HIV virüsünün çoğalmasını durdurmak, ortaya çıkabilecek belirti ve bulguları önlemek, hastanın başka hastalıklar kapmasını önlemek ve tüm bunların sonucu olarak hasta yaşam süresini uzatmak’tır.

Virüsün çoğalmasını kontrol eden ilaçlar olan “Antiretroviral ilaçlar”, tedavi öncesi viral yük ve CD4 hücre sayısı belirlenerek verilmektedir.

 

 

Yorum Yaz - Soru Sor