Alkalen Fosfataz (AFP) İzoenzimleri Testi Nedir ?

Alkalen Fosfataz (AFP) İzoenzimleri genellikle total alkalen fosfataz aktivitesinin yüksek bulunduğu durumlarda, aktivite yüksekliğine neden olan kaynağın belirlenmesi amacıyla kullanılır.

Alkalen fosfataz, “fosforik monoester hidrolazlar” olarak adlandırılan bir grup enzim içinde yer alır.

Alkali pH’da bir fosfat grubunun verici bir molekülden hidrolizini ve alıcı bir moleküle transferrini sağlar. Alkalen fosfataz hücre membranlarına bağlı olarak bulunan bir enzimdir ve hemen hemen bütün hücrelerde bulunur.

Normal koşullarda plazmada bulunan alkalen fosfataz enziminin en önemli kısmı karaciğer ve kemik kaynaklı olduğu halde, bazı durumlarda, bağırsak, böbrek ve plasenta kaynaklı enzimlerin de total plazma aktivitesine katkıda bulunması mümkündür.

Değerlendirme:

Karaciğer kaynaklı alkalen fosfataz: 

Kolestatik hastalıklar, karaciğerin infiltratif ve metastatik kanserleri karaciğer kaynaklı alkalen fosfataz izoenzim aktivitesinde artış meydana getirir.

En yüksek düzeylerine, kolestatik karaciğer hastalıklarında rastlanır.

Kolestatik karaciğer hastalığı olan kişilerin % 80-100 kadarında alkalen fosfataz aktivitesi artışı görülür.

Akut hepatit ve siroz gibi karaciğer hastalıklarında da total alkalen fosfataz aktivitesini yükseltecek düzeyde karaciğer kaynaklı alkalen fosfataz izoenzim aktivitesi artışı olabilir.

Fenobarbital gibi bazı ilaçların kullanılması da karaciğer kaynaklı alkalen fosfataz izoenzim aktivitesinde yükselmeye neden olabilir.

Kemik kaynaklı alkalen fosfataz:

Kemiklerdeki osteoblast hücrelerinden kaynaklanır.

Kemik gelişiminin devam ettiği yaş grubunda ve kemik tamiri gereksinimi olan durumlarda bu izoenzim aktivitesinde artış olur.

Paget hastalığı kemik kaynaklı alkalen fosfataz aktivitesinde en fazla yükselmeye neden olan hastalıktır.

Primer veya sekonder hiperparatiroidizm, hipo veya hipertiroidizm, diabette görülen mikroosteoporoz, akromegali, primer osteojenik sarkomlar ve kemik metastazları kemik kaynaklı alkalen fosfataz aktivitesini en fazla yükselten hastalıklardır.

Kemik kırıklarının iyileşme aşamasında, paratiroit adenomlarının çıkarılmasından sonraki dönemde kemik tamiri sırasında osteoblastik aktivite artışına bağlı olarak kemik kaynaklı izoenzim aktivitesinde belirgin artış olur.

Çocuklarda raşitizm ve yetişkinlerde osteomalasi de kemik alkalen fosfataz aktivitesini artıran önemli nedenler arasında bulunur.

Dilantin kullanan hastalarda da kemik izoenzim aktivitesinin artabildiği bildirilmektedir.

İntestinal kaynaklı alkalen fosfataz:

İntestinal AP normalde B ve O kan grubuna sahip kişilerde özellikle yağlı bir yemek sonrasındaki 2-3 saat içinde görülür.

Bağırsakların akut infarksiyonu, mide veya bağırsağın büyük perforasyon veya ülserasyonlarında da görülebilir.

Diğer tip gastrointestinal rahatsızlıklarda bu izoenzimin görülme sıklığı nispeten düşüktür.

Plasental kaynaklı alkalen fosfataz:

Plasental alkalen fosfataz ilk kez gebeliğin 16. veya 20. haftalarında tespit edilir.

Gebeliğe kadar tedricen yükselir ve doğum sonrasında genellikle 4-7 gün içinde kaybolur.

Plasental alkalen fosfataz, hipertansiyon, toksemi, eklampsi ve preeklampsi gibi gebelik komplikasyonlarında yükselebilir.

Karsinoplasental alkalen fosfataz:

Sağlıklı kişilerde bulunmayan bir izoenzimdir.

Malignitesi olan hastaların sadece % 3-15’inde bulunmasına rağmen, mevcudiyeti genellikle bir malinitenin varlığının göstergesidir.

Çeşitli tip neoplazmlardan kaynaklanan Regan, Nagoa ve Kasahara dahil çeşitli karsinoplasental alkalen fosfataz varyantları mevcuttur.

Hepatosellüler karsinomalı hastalarda daha sık bulunduğu bildirilmektedir.

Numune:

Serum.

İntestinal alkalen fosfataz izoenzimi bulunan kişilerde, yemek sonrasında total alkalen fosfataz aktivitesinde bir miktar artma meydana gelebildiğinden numunenin açlıkta alınması daha uygun olabilir.

Referans aralığı:

Kadın Erkek Çocuk
Kemik 20-75 20-75 60-100
KC (L1) 15-75 15-70 1-30
KC (L2) 1-15 1-10 1-5
İntestinal 0-15 0-14 0-14

 

Bunları da Merak Edebilirsiniz;

“6.Hastalık Nedir ?”

“Kalp Krizi (Miyokard İnfarktüsü) Nedir ?”

“Bruselloz Nedir, Peynirle Geçer mi ?”

“Diyabet Belirtileri ve Tedavisi”

“Ceviz Saç Dökülmesinde Faydalı mı ?”

“Sivilce Nasıl Geçer ?”

“Mantar Zehirlenmesi Neden Öldürür ?”

“Fındık Kalbi Korur mu ?”

“Selülit Nedir, Nasıl Geçer ?”

“CA 125 Testi Ne İçin İstenir ?”

“Pankreas Kanseri Nedir ?”

“Kistik Fibrozis ve Ter Testi Nedir ?”

“Karaciğer Yağlanması Neden Olur ?”

“Meme Kanseri Belirtileri Nelerdir ?”

“Akciğer Kanserinde Yaşam Süresi Ne kadardır ?”

“Evde Uyuşturucu Testi Nasıl Yapılır ?”

“Sürekli Yorgunluk Neden Olur ?”

“ALT testi Ne İşe Yarar ?”

“Hacamatın Faydaları ve Zararları Nelerdir ?

 

Yorum Yaz - Soru Sor