Alkalen Fosfataz (ALP) Testi Nedir, Neden Yapılır, Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedenleri

Alkalen fosfataz (ALP) vücutda çeşitli dokularda bulunan protein yapısında bir enzimdir.

Karaciğer ve kemik yapımında rol oynayan hücrelerde bol miktarda sentezlenir. Ayrıca karaciğerde safra kanalını oluşturmak için birleşen hücrelerin kenarlarında bulunur.

ALP’nin küçük miktarları, gebe kadınların plesentalarında ve bağırsakta da bulunur. Bu vücut kısımlarının her birinde ALP’nin farklı formları bulunur. Bu farklı formlar izoenzimler olarak adlandırılırlar.

Neden istenir ?

Başlıca olarak karaciğer ve kemik hastalıklarının tanısında istenir. Karaciğeri etkileyen hastalıklarda hasarlı karaciğer hücreleri kana artan miktarlarda ALP salmaktadır.

Ayrıca ALP, safra yollarını oluşturan hücrelerin kenarlarında yüksek miktarlarda bulunduğundan safra kanalı tıkanıklıklıklarını belirlemek için de kullanılır.

Örneğin, safra kanallarından biri veya birden fazlası bir tümörle tıkalıysa ALP’nin kan düzeyleri sıklıkla yükselecektir.

Kemiğin büyümesini etkileyen veya kemik hücrelerinin aktivitesinin artmasına neden olan her hastalık kan ALP düzeylerini etkileyebilmektedir.

Örneğin, kemiğe yayılmış kanserleri saptamak veya Paget hastalığının tanısı koymaya yardımcı olmak için bir ALP testi yapılabilir.

Ayrıca, Paget hastalığı ve D vitamini eksikliği gibi kemik rahatsızlıklarının tedavisini izlemek için ALP düzeylerine bakılır.

ALP test sonuçları yükselmiş olmasına rağmen karaciğer veya kemik hastalığına bağlı olup olmadığı belli değilse, nedeni belirlemek için ALP izoenzim testleri yapılabilmektedir.

Karaciğer ve kemik hastalığını birbirlerinden ayırt etmek için bir GGT testi ya/ya da 5′-nükleotidaz testi de yapılabilir.

GGT ve 5′-nükleotidaz düzeyleri kemik hastalıklarının aksine karaciğer hastalığında da artmaktadır.

Sıklıkla karaciğer paneli denilen bir grup başka testle birlikte rutin laboratuvar test profilinin bir bölümü olarak ALP istenebilir.

Hastada karaciğer veya kemik hastalığı semptomları varsa genellikle birkaç başka testle birlikte istenebilir.

Test sonucu ne anlama gelir ?

ALP yüksekliği nedenleri

Yüksek ALP, genellikle ya karaciğerin hasarlanmış olduğunu veya kemik hücre aktivitesinin artmasına neden olan bir rahatsızlığın mevcut olduğu anlamını taşımaktadır.

Bilirubin, aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT) gibi diğer testler de yüksek düzeylerdeyse, ALP genellikle karaciğerden kaynaklanmaktadır.

Kalsiyum ve fosfor ölçümleri anormalse, genellikle ALP deki yükseklik kemik kökenlidir.

GGT testi veya 5′-nükleotidaz da artmışsa ALP olasılıkla karaciğer hastalığına bağlıdır. İki testten biri normalse yüksek ALP olasılıkla bir kemik hastalığına bağlıdır.

Hepatit gibi bazı karaciğer hastalığı formlarında ALP, AST ve ALT’ye genellikle çok daha az oranda yükselmektedir.

Safra kanalları tıkandığında (genellikle safra taşları, önceden var olan safra taşları veya cerrahiye bağlı skarlar veya kanserler) ALP ve bilirubin düzeyleri, AST veya ALT’ye göre çok daha yüksek oranda yükselmektedir.

Karaciğer kanserinde de yükselebilmektedir.

Gebelik ALP düzeylerini yükseltebilir.

İyileşmekte olan kırıklarda da ALP’nin geçici olarak yükseldiği görülmektedir.

Kemikleri gelişmekte olduğundan çocuklar ve ergenler normal olarak erişkinlere göre daha yüksek ALP düzeylerine sahiptir.

ALP, erkek ve kızlarda farklı yaşlarda oluşan büyümenin sıçrama yaptığı dönemlerde ALP düzeyleri sıklıkla çok yükselmektedir.

Bazı ilaçlar ALP düzeylerini etkileyebilmektedir. Örneğin antiepileptikler seviyelerini artırabilmektedir.

ALP düşüklüğü nedenleri

İlaçlar (oral kontraseptifler gibi) düzeylerini azaltabilir.

Kan nakillerinden veya kalp baypas cerrahisinden sonra geçici olarak düşük ALP düzeyleri görülebilmektedir.

Çinko eksikliği ALP düzeyinin azalmasına neden olabilmektedir.

Yine B6 gibi vitamin eksiklikleri ve ağır malnütrisyonlarda seviyeleri düşebilir.

Numune :

Serum.

Bu test için aç kalınması tercih edilirse de gerekli değildir.

Bir besin alımı bazı kişilerde birkaç saatliğine ALP düzeyini hafifçe artırabilmektedir.

Geceleyin aç kaldıktan sonra testi uygulamak genellikle daha iyidir.

Referans Değerler :

Aşağıda verilen değerler testin yapıldığı laboratuvara, kullanılan metoda ve testin yapıldığı cihaza göre değişiklik gösterebilir.

Çocuklarda: < 350 U/L

Yetişkinde: 25-100 U/L arasındadır.

 

Bunları da Merak Edebilirsiniz;

“Ceviz Saç Dökülmesinde Faydalı mı ?”

“Sivilce Nasıl Geçer ?”

“Mantar Zehirlenmesi Neden Öldürür ?”

“Fındık Kalbi Korur mu ?”

“Selülit Nedir, Nasıl Geçer ?”

“CA 125 Testi Ne İçin İstenir ?”

“Pankreas Kanseri Nedir ?”

“Kistik Fibrozis ve Ter Testi Nedir ?”

“Karaciğer Yağlanması Neden Olur ?”

“Meme Kanseri Belirtileri Nelerdir ?”

“Akciğer Kanserinde Yaşam Süresi Ne kadardır ?”

“Evde Uyuşturucu Testi Nasıl Yapılır ?”

“Sürekli Yorgunluk Neden Olur ?”

“ALT testi Ne İşe Yarar ?”

“Hacamatın Faydaları ve Zararları Nelerdir ?”

 

%d blogcu bunu beğendi: