ARDS (Akut Respiratuar Distres Sendromu) Nedir ?

ARDS veya akut solunum sıkıntısı sendromu, kandaki oksijen seviyesinin düşüklüğüne neden olan bir akciğer hastalığıdır. ARDS yaşamı tehdit edebilir, çünkü vücudun organları iyi çalışabilmek için oksijen açısından zengin kana ihtiyaç duyar.

ARDS’ye Genel Bakış

ARDS’yi anlamak için akciğerlerin nasıl çalıştığını anlamak lazım. Nefes alırken, hava burun ve ağızdan nefes borusuna geçer. Hava sonra akciğerlerin hava keselerine gider. Bu keselere alveol denir.

Küçük kan damarları hava keselerinin duvarlarından geçer. Oksijen hava keselerinden kılcal damarlara ve daha sonra kan dolaşımına geçer. Kan oksijeni vücudun organları da dahil olmak üzere vücudun her yerine taşır.

ARDS’de, enfeksiyonlar, yaralanmalar veya diğer koşullar, akciğerin kılcal damarlarının hava keselerine normalden daha fazla sıvı sızmasına neden olur. Bu, akciğerlerin hava ile dolmasını ve yeterli miktarda oksijeni kan dolaşımına sokmasını önler.

Sonuç olarak vücudun organları (böbrekler ve beyin gibi) ihtiyaç duydukları oksijeni almazlar. Oksijensiz organlar iyi çalışmayabilir veya hiç çalışmayabilir.

ARDS geliştiren insanlar genellikle diğer ciddi sağlık problemleri nedeniyle hastanede bulunurlar. Nadiren, hastaneye yatırılmayan kişilerin ağır pnömoni gibi ARDS’ye neden olan sağlık sorunları vardır.

ARDS Neden olur ?

Birçok koşul veya faktör doğrudan veya dolaylı olarak akciğerlere zarar verebilir ve ARDS’ye neden olabilir. Bazı yaygın olanlar şunlardır:

Sepsis. Bu,bakterilerin kan dolaşımına bulaştığı bir durumdur.
Pnömoni. Bu akciğerlerdeki bir enfeksiyondur.
Ciddi bir kanama
Göğüs veya başın yaralanması
Zararlı dumanlarda solunum yapma
Ağız yoluyla kusulan mide içeriğini teneffüs etme

ARDS Belirtileri  Nelerdir ?

ARDS’nin ilk belirtileri, akciğerlere yeterli miktarda hava alamama, hızlı nefes alma ve boğulma hissidir.

Diğer belirtiler ARDS nedenine bağlıdır. ARDS gelişmeden önce ortaya çıkabilirler. Örneğin, pnömoni ARDS’ye neden oluyorsa, zor nefes alma, ateş ve öksürük görülebilir.

Bazen, ARDS hastalarında düşük kan basıncı, konfüzyon ve aşırı yorgunluk gibi belirti ve semptomlar oluşur. Bu, böbrekler ve kalp gibi vücudun organlarının yeterli miktarda oksijen açısından zengin kan alamadığı anlamına gelebilir.

ARDS Nasıl Teşhis Edilir ?

ARDS tıbbi geçmiş, fizik muayene ve test sonuçlarına dayanılarak teşhis edilir.

Tıbbi geçmiş

ARDS’ye neden olabilecek koşulların olup olmadığı araştırılır. Örneğin kalp yetmezliği akciğerlerde sıvı birikmesine neden olabilir.

Fizik muayene

ARDS krepitasyon gibi anormal solunum seslerine neden olabilir. Cilt veya dudaklarda siyanoz, kanın düşük oksijen seviyesine sahip olduğu anlamına gelir. Bu ARDS’nin olası bir işaretidir.

Testler

Arteryal bir kan gazı testi.

Göğüs röntgeni.

Kan testleri, tam kan sayımı, kan kimyası ve kan kültürleri gibi.

Balgam kültürü.

Diğer Testler

Göğüs bilgisayarlı tomografisi : Akciğerde sıvı, pnömoni belirtileri veya tümör gibi akciğer problemlerini gösterebilir.

Kalp yetmezliği bulguları arayan kalp testleri. Kalp yetmezliği, kalbin vücudun ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli miktarda kan pompalamadığı bir durumdur. Bu durum akciğerlerde sıvı birikmesine neden olabilir.

ARDS Nasıl Tedavi Edilir ?

ARDS hastanenin yoğun bakım ünitesinde tedavi edilir. Mevcut tedavi yaklaşımları, kan oksijen düzeylerini iyileştirmeye ve destekleyici bakım sağlamaya odaklanmaktadır. Ayrıca durumun altında yatan nedeni belirlemeye ve bunları tedavi etmeye çalışılacaktır.

Oksijen Terapisi

Nefes alıp verene kadar solunum borusu ve vantilatör kullanılır. Birkaç günden fazla bir süre için bir vantilatör gerekirse  trakeotomi yapılabilir.

Destekleyici bakım

Destekleyici bakım, semptomları hafifletmeye, komplikasyonları önlemeye veya yaşam kalitesini iyileştirmeye yardımcı olan tedavilerdir.

Dinlenme, rahatsızlıktan kurtulma ve ağrı tedavisinde yardımcı ilaçlar.

Kalp ve akciğer fonksiyonunun izlenmesi (kan basıncı ve gaz alışverişi dahil).

Beslenme desteği. ARDS olan insanlar genellikle yetersiz beslenmeden muzdariptir. Bu nedenle, ek beslenme, bir besleme tüpü vasıtasıyla verilebilir.

Enfeksiyon tedavisi. ARDS hastalarında pnömoni gibi enfeksiyon riski yüksektir.

Kan pıhtısının önlenmesi. Uzun süre yatmak, vücudun derin damarlarında kan pıhtılaşmasına neden olabilir. Bu pıhtılar akciğerlere gidebilir ve kan akışını engelleyebilir (pulmoner emboli). Kan inceltici ilaçlar ve sıkıştırma çorabı (bacağınızı hafifçe bastıran çoraplar) gibi diğer tedaviler, kan pıhtısını önlemek için kullanılır.

Bağırsak kanamalarının önlenmesi.

Sıvılar. Sıvılar genellikle  IV yolla verilir.

ARDS’nin komplikasyonları nelerdir ?

En yaygın sorunlar şunlardır:

Enfeksiyonlar.

Hastaneye yatmak ve uzun süre yatmak pnömoni gibi enfeksiyonlara yakalanma riskiyle karşı karşıya bırakabilir.

Pnömotoraks (çökmüş akciğer).

Bu, hava veya gazın akciğerlerin etrafında toplandığı bir durumdur. Bu, akciğerlerin birinin veya her ikisinin de çökmesine neden olabilir.

Akciğer yara izi.

ARDS akciğerleri sert (yaralı) hale getirir.

Kan pıhtıları.

Uzun süre yatmak,  kan pıhtılaşmasına neden olabilir. Vücudun derin damarlarında oluşan bir kan pıhtısına derin ven trombozu denir. Bu tür kan pıhtıları parçalanabilir, kan dolaşımından akciğerlere gider ve kan akışını engeller. Bu duruma pulmoner emboli denir.

ARDS ile yaşamak

Bazı insanlar ARDS’den tamamen kurtulurlar. Diğerleri sağlık sorunları yaşamaya devam eder. Hastaneden eve gittikten sonra aşağıdaki sorunlardan bir veya birkaçı görülebilir ;

Nefes darlığı.

Tedaviden sonra, ARDS geçiren birçok kişi 6 ay içinde normale dönebilen nefes darlığı çeker. Diğerleri için daha uzun sürebilir. Bazı insanların hayatlarının geri kalanında nefes alma sorunları vardır.

Yorgunluk ve kas güçsüzlüğü.

Hastanede ve bir vantilatörde (solunumu destekleyen bir makine) olmak kasların zayıflamasına neden olabilir. Tedaviyi takiben çok yorgun hissedilebilir.

Depresyon.

ARDS yaşayan birçok kişi tedaviden sonra bir süre depresyondaymış gibi hisseder.

Bellek ve düşünme ile ilgili problemler.

Belirli ilaçlar ve düşük kan oksijen seviyesi bu sorunlara neden olabilir.

Bu sağlık sorunları birkaç hafta içinde ortadan kalkabilir veya daha uzun sürebilir.

ARDS’nin Prognozu nedir ?

Artık ARDS’den geçmişe kıyasla daha fazal insan sağ kalmaktadır. Bunun olası bir nedeni, durumun tedavisi ve bakımının iyileşmesidir.

ARDS için hayatta kalma oranları yaşa, ARDS’nin altında yatan nedene, ilişkili hastalıklara ve diğer faktörlere bağlı olarak değişir.

Hayatta kalan bazı insanlar tamamen iyileşirler. Diğerlerinde akciğerlerde kalıcı hasar kalabilir.

Yorum Yaz - Soru Sor