Bikarbonat (HCO3) Testi Nedir, Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedenleri

Bikarbonat testi başlıca güçsüzlük, konfüzyon, sürekli kusma ve solunum yetmezliği gibi asidoz-alkaloz
belirtilerinde, respiratuvar ve metabolik nedenli asit-baz denge bozukluklarının araştırılması ve tedaviye alınan cevabın izlenmesi amacıyla kullanılır.

Negatif (-) yüklü elektrolittir, böbreklerce salınır ve reabsorbe edilir.

Plazmadaki total karbondioksidin (CO2) % 95’i bikarbonattan, % 5’i ise kanda çözülmüş haldeki CO2’den ve karbonik asit (H2CO3)’den gelir.

Asit-baz balansını (pH) sağlamada ve Na-K-Cl ile birlikte hücresel seviyede elektrolit dengesini idame etmede görevlidir.

Asidoz ve alkalozlar respiratuar ve metabolik olmak üzere 2 tiptir. Respiratuvar formda oksijen (O2) ve/veya karbondioksit (CO2) gazlarının konsantrasyonlarında değişiklik varken metabolik formda kan bikarbonat düzeylerinde fazlalık veya yetersizlik vardır.

Bikarbonat yüksekliği  :

• Şiddetli kusma
• Dehidratasyon
• Kan transfüzyonları
• Akciğer hastalıkları
• Kalp hastalıkları
• Cushing sendromu (kortizol yüksekliği ile giden hastalıklar )
• Conn sendromu (Böbrek üstü bezlerinden artmış aldosteron salgısı, baskılanmış renin aktivitesi,hipervolemi, hipertansiyon, alkaloz (aldosteronun K+ ile birlikte H+ iyonunu da fazla atmasına bağlı olarak gelişir ve metaboliktir), hipokalemi, poliüri, noktüri, başağrısı ve adale zayıflığı ile karakterize bir durumdur.
Alkaloz gelişince pareztezi, parezi ve karpopedal spazmlar görülebilir.)
• Metabolik alkalozlar
• İlaçlar (Kortikosteroidler, barbitüratlar, bikarbonatlı antasidler, diüretikler )

Bikarbonat düşüklüğü :

• Kronik ishaller
• Addison hastalığı (Böbrek üstü bezinin yetmezliği sonucu oluşur. Böbreküstü bezinin salgıladığı glikokortikoid ve mineralokortikoid hormonların salgılanması azalmıştır. Halsizlik, tansiyon düşüklüğü, iştahsızlık, bulantı, kusma ishal, kan şekerinin azalması, deride renk değişikliği gibi belirtileri vardır. Mukozalarda dudak ve yanakların ic yüzlerinde koyu renkli lekelerin görülmesi hastalığın karakteristik bulgularıdır )
• Diyabetik ketoasidoz (fazla asitleri nötralize etmek için bikarbonat harcanır ve azalır)
• Hipertiroidizm
• Karaciğer hastalıkları
• Metabolik asidozlar
• Böbrek hastalıkları
• Etilen glikol zehirlenmesi
• Metanol zehirlenmesi
• Salisilat zehirlenmesi
• Alkol aşırı alımı
• İlaçlar ( metisilin, nitrofurantoin, tetrasiklin, tiazidler, triamteren)

Numune : 

Heparinli plazma (yeşil kapaklı tüp).

Heparinli şırıngaya alınmalı, tüpün veya şırınganın ağzı sıkıca kapatılmalı ve buzda bekletilmelidir.

Referans Değerler :

Laboratuvardan laboratuvara hafif değişmekle beraber ortalama;
20-29 mEq/L (20-29 mmol/L)

İnterferanslar :

Oksijen verilirken kan alınacaksa en az 20 dk ara olmalıdır.
Aşırı asidik içecekler (portakal suyu ve karbonatlı içecekler) ve turnikeyi uzun süre damarda sıkılı bırakma ile hatalı sonuçlar alınır.
Numune tüpünü ağzı açık veya tam kapanmamış bırakma (bikarbonat seviyeleri 1 saatte 6 mEq/L oranında düşer)
Numune tüpüne yetersiz kan alma da  toplamda 3 mEq/L’lik düşüklük yapabilir.

Klorür göçü :

Dokularda oluşan CO2 kana geçer ve eritrositlerde karbonik anhidraz enzimi tarafından H2O ile birleştirilerek karbonik asit oluşur.

Bu asit, bikarbonat (HCO3- ) ve hidrojen (H+) iyonları oluşturmak üzere iyonlaşır.

Bikarbonat olarak, karbondioksitin çoğu akciğerlere atılmak için aktarılır.

Kanda CO2 seviyesi düşerse bikarbonat seviyesi de düşer ve eritrositlerdeki bikarbonat bunu kompanse etmek için kana geçer.

Eritrositlerden bikarbonat çıkması negatif yük eksikliği oluşturur ve bunu kompane etmek için de bir başka negatif iyon olan klor (Cl) eritrositlere geçer.

Bu değişim klorür shifti (göçü) olarak bilinir.

Bu nedenle alkalozda plazma klor seviyeleri düşer.

Panik Değerler:

< 10 mEq/L,

> 40 mEq/L.

 

Bunları da Merak Edebilirsiniz;

“6.Hastalık Nedir ?”

“Kalp Krizi (Miyokard İnfarktüsü) Nedir ?”

“Bruselloz Nedir, Peynirle Geçer mi ?”

“Diyabet Belirtileri ve Tedavisi”

“Ceviz Saç Dökülmesinde Faydalı mı ?”

“Sivilce Nasıl Geçer ?”

“Mantar Zehirlenmesi Neden Öldürür ?”

“Fındık Kalbi Korur mu ?”

“Selülit Nedir, Nasıl Geçer ?”

“CA 125 Testi Ne İçin İstenir ?”

“Pankreas Kanseri Nedir ?”

“Kistik Fibrozis ve Ter Testi Nedir ?”

“Karaciğer Yağlanması Neden Olur ?”

“Meme Kanseri Belirtileri Nelerdir ?”

“Akciğer Kanserinde Yaşam Süresi Ne kadardır ?”

“Evde Uyuşturucu Testi Nasıl Yapılır ?”

“Sürekli Yorgunluk Neden Olur ?”

“ALT testi Ne İşe Yarar ?”

“Hacamatın Faydaları ve Zararları Nelerdir ?”

 

Bikarbonat (HCO3) Testi Nedir, Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedenleri” için bir yorum

Yorum Yaz - Soru Sor