CRP Yüksekliği Nedenleri ve Kaç Günde Düşer ?

CRP özellikle ateş, halsizlik, kırıklık, öksürük, boğaz ağrısı veya kalp hastalığı gibi durumlarda en fazla istenen kan tahlillerinin başında gelir,

Peki “CRP nedir, yüksekliği neye işaret eder, kaç günde düşer ?. Birlikte inceleyelim.

CRP, “C Reaktif Protein” kelimelerinin baş harfinin kısaltmasıdır. Mikroorganizmaların yanı sıra hasara uğramış her türlü hücre artığında da bulunabilen “fosfokolin” ve “fosfolipit” moleküllerine bağlanabilen bir moleküldür.

Karaciğer‘de sentezlenen bir “akut faz reaktanı”‘dır yani enfeksiyon’lar, inflamasyon’lar ve travma gibi birçok durumda sentezlenir ve birkaç saat sonra kanda yükselir.

Sentezi İnterlökin–1 (IL–1), 6 ve Tümör Nekroz Faktör (TNF) tarafından uyarılır.

CRP Testi Neden İstenir ?

CRP testi başlıca olarak Bakteriyel Enfeksiyonlar olmak üzere her türlü Enfeksiyon‘un, İltihabi sürecin, Otoimmün hastalıkların ve Kalp hastalıkları’nın tanı ve tedavi takibinde istenir.

Özellikle Akut Koroner Sendrom tablosuyla takip edilen hastalarda Miyokardiyal İnfarktüs gelişme riskinin ve halen sağlıklı bireylerin gelecekte Kardiyovasküler Hastalık geçirme risklerinin değerlendirilmesi sırasında da kullanılabilir.

Bakteriyel enfeksiyonlar, Sepsis, Yüksek Ateş’li hastalıklarda 1000 kata kadar artabilir.

CRP her ne kadar inflamasyon göstergesi olsa da spesifik değildir yani CRP yüksekliğine bakarak “bu şu hastalıktır” denemez, her durumda artabilir.

Yapılan antibiyotik, steroid gibi tedavi veya remisyonları izlemede de fayda sağlar, seviyesinin düşmesi iyidir.

 

CRP Yüksekliği Nedenleri Nelerdir ?

Bakteriyel enfeksiyonlar (en sık nedendir)
Travma
Cerrahi operasyon
Kronik enfeksiyon
Kanser
Lenfoma
Dev hücreli arterit
Osteomiyelit
Tüberküloz

İnflamatuvar Barsak hastalıkları
Pelvik İnflamatuvar hastalık (PID)
Lupus ve Romatoid artrit gibi otoimmün hastalıklar
Sepsis
Gebeliğin son dönemleri
Doğum Kontrol hapları ve Östrojen alma
Obezite

CRP Ne Zaman Artar ve Kaç Günde Normale Döner ?

Ameliyatlardan 2-6 saat sonra yükselir ve operasyondan sonra 3 güne kadar normal seviyelere iner. Yüksek kalması olası infeksiyon’u gösterebilir.

İltihap’lardan sonra ise çoğunlukla 4–6 saat içinde yükselmeye başlar. En yüksek konsantrasyona ulaşması için 24 -48 saat geçmesi gerekebilir.

CRP ile Sedimantasyon (ESR) Arasındaki Fark Nedir ?

Sedimantasyon’da CRP gibi enfeksiyonlar, iltihaplar, inflamasyonlar, otoimmün hastalıklar, kanserler ve travmalar gibi birçok durumda artan bir testtir.

Tıpkı CRP gibi Sedimantasyon‘da spesifik değildir yani artışı belli bir hastalığı göstermez.

CRP, Sedimentasyon’un aksine anemi, polisitemi, sferositoz, makrositoz, konjestif kalp yetmezliği, hipergammaglobulinemi gibi durumlardan etkilenmemesi sebebiyle, iltihabi olaylar için biraz daha spesifik bir göstergedir.

CRP, Sedimantasyon’dan daha önce kanda yükselir ve olay düzeldikçe ondan daha hızlı bir şekilde düşer.

Viral enfeksiyonlarla mukayese edildiğinde Bakteriyel enfeksiyonlar’da çok daha yüksek konsantrasyonlara ulaşır.

Kalp hastalığı riskini belirlemede CRP testi en az Kolesterol kadar değerli bilgiler verir. CRP yüksekliği varsa bu yaklaşık olarak kalp hastalığı riskini 3 kat artırmaktadır.

hs-CRP Nedir ?

Özel metodlarla ölçülen bir CRP türevi testi de yüksek hassasiyete sahip (high sensitivity ya da hs-CRP) C-reaktif protein’dir.

Aslında hs-CRP farklı bir test değildir, sadece çok daha düşük konsantrasyonlardaki CRP bile ölçülebilmektedir.

hs-CRP genellikle Koroner Arter Hastalığı olan veya şüphelenilen kişilerde ölçülür ve yüksek hs-CRP klasik risk faktörlerine ek bir risk faktörü olarak hastanın “kalp hastalığı riski” açısından sınıflandırılmasına yardım eder.

Amerikan Kalp Derneği’nin önerileri doğrultusunda hastaları hs-CRP seviyelerine göre ” Kalp Hastalığı Riski” bakımından aşağıdaki şekilde derecelendirmek mümkündür.

Buna göre;

hs-CRP Seviyesi (mg/L)     Risk Derecesi

< 1.0                                         Düşük risk
1.0 – 3.0                                   Orta derece risk
3.0 ve üstü                               Yüksek risk

CRP Yüksekliği Nasıl Anlaşılır ?

CRP yüksekliği için kan testi yapılmalıdır. CRP okuyan otoanalizörlere verilen kan, kişinin kandaki CRP değerini ölçer.

CRP Testi Nasıl Yapılır ?

Koldan alınan kan bir tüp’e konur ve 20-30 dk bekledikten sonra santrifüj edilerek serum‘u ayrılır. Bu serum bir biyokimya otoanalizörü’ne veya CRP okuyan bir cihaz’a verilir.

CRP Testi Kaç Satte Çıkar ?

Laboratuvarlara göre değişse de ortalama olarak 2-4 saat içinde test raporlanır.

CRP Testi Referans (Normal) Değerleri Nelerdir ?

CRP düzeylerinin yaklaşık olarak 5 mg/l ve altında olması istenir.

CRP Yüksekliği Nasıl Düşürülür ?

CRP yüksekliği asıl olarak altta yatan neden giderilerek düşer.

Örneğin boğaz enfeksiyonu varsa tedavi edilir, travma varsa hasarlar zamanla iyileşince düşer, ameliyat olunmuşsa yine zamanla düşer.

Burada asıl önemli olan kalp hastalığı riski’dir. Bunun içinde düzenli egzersiz, sağlıklı diyet, kalp hastalıklarından korunma önlemleri (hipertansiyon varsa tedavi olunmalı, aile öyküsü varsa veya nefes darlığı, çabuk yorulma, çarpıntı, göğüs ağrısı şikayetleri varsa kardiyoloji muayenesi gibi) gerekir.

“ESR (Sedimantasyon) Nedir ?” yazımızı da buradan okuyabilirsiniz.

 

 

Yorum Yaz - Soru Sor