EBV Antikor (VCA IgG-IgM-EBNA) Testleri Nelerdir ?

Ebstein-Barr virüsü viral kapsid antijen antikoru IgM ve IgG testleri Ebstein-Barr virüs enfeksiyonu olasılığının değerlendirilmesi amacıyla kullanılır.

Enfeksiyoz mononükleoz, herpesvirüs ailesinin bir üyesi olan EbsteinBarr virüsü tarafından meydana getirilen bir enfeksiyon hastalığıdır. Ebstein-Barr virüsü, human herpesvirüs 4 olarak da adlandırılır.

Hastalığa öpücük hastalığı, Pfeiffer hastalığı, glandular fever veya kısaca mono gibi isimler de verilir. Başlıca bulaşma yolu, ağız ve burun salgılarıdır.

Etkenin çevreye yayılması, hapşırma veya öksürme sırasında olabileceği gibi, konuşma sırasında çevreye saçılan tükürük damlacıkları da bulaşmaya sebep olabilir.

Enfekte kişilerin akut hastalık döneminden 6 aydan uzun bir süre sonra da zaman zaman virüsü çevreye yayması mümkündür.

Bütün dünyada her yaşta görülebilen bir enfeksiyon hastalığı olmakla birlikte, Türkiye’nin de içinde olduğu gelişmekte olan ülkelerde, akut enfeksiyonlar genellikle daha erken yaşlarda meydana gelir ve çocukluk döneminde görülen ateşli hastalıklardan fark göstermeyen, hafif bir klinik tabloya sebep olur.

Klasik belirtileri sergileyen bir hastalık tablosunun 3-4 yaşından önce görülmesi nadirdir. Primer enfeksiyona adelosan ve yetişkin dönemde yakalananlarda ise kişiyi günlük yaşamda etkileyen klasik belirtilerin büyük kısmı belirgin şekilde sergilenir.

Klinik bulgular:

Hastalığın klasik semptom ve bulguları çok geniş bir yelpazede dağılım gösterir. Boğaz ağrısı, ateş, yorgunluk, kırıklık, kas ağrısı hastalığın erken safhasında en sık olarak dile getirilen şikâyetlerdir.

Ateş, farenjit ve lenfadenopati, çocuklarda ve genç yetişkinlerde en sık rastlanan başlangıç bulgularıdır. Sitomegalovirüs, Toksoplasma gondii, adenovirüs, rubella ve A grubu beta hemolitik streptokok enfeksiyonları ayrıcı tanıda akla getirilmesi gereken olasılıklardır.

Hastaların yaklaşık yarısında özellikle boyunda nonsüpüratif lenfadenopati ve splenomegali tespit edilebilir. Antibiyotik kullanmayanların az bir kısmında makülopapüler ve daha seyrek olarak peteşial döküntü görülür.

Özellikle ampisilin gibi bir antibiyotik kullanılması halinde döküntü görülme oranı çok daha yüksektir. Eksüdatif farenjit, tonsillit ve gingivit nadir olmayarak görülür; yumuşak damakta peteşilere rastlanabilir.

Hepatit; sinir sisteminin tutulmasına bağlı mononöropatiler, aseptik menenjit, ensefalit ve Guillian-Barré sendromu; interstisyel nefrite bağlı renal yetmezlik; pulmoner tutuluma bağlı öksürük ve dispne; miyokardit, perikardit; dalak rüptürü hastalığın seyrek rastlanan önemli komplikasyonlarıdır.

Nonspesifik laboratuvar bulguları:

Enfeksiyoz mononükleosis’li hastalarının çoğunda hafif veya orta derecede lökositoz görülür. Nonspesifik bir bulgu olmakla birlikte bu bulgu, benzer klinik tabloya sebep olmasına karşın lökopeniye sebep olan CMV, rubella, HHV-6 gibi diğer viral hastalıklarla ilgili ayırıcı tanıya yardımcı olur.

Toksoplazmosis ve psödolenfoma’da ise lökosit sayısı çoğunlukla referans aralık sınırları içinde bulunur. Lökositoz yanında, lökosit formülünde lenfosit oranının artışı ve atipik görünüme sahip lenfosit oranının %10’dan fazla olması enfeksiyoz mononükleoz olasılığını destekleyen bir bulgu olarak kabul edilebilir.

Aktive lenfositler, antijenik olarak uyarılmış T lenfositlerinden oluşur. Hafif derecede trombositopeni de enfeksiyoz mononükleoz’te seyrek olmayarak görülür. Trombosit sayısı 50,000/µL’ye kadar düşebilse de, purpuraya sebep olacak düzeye inmez.

Belirgin trombositopeni veya trombositoz, enfeksiyoz mononükleoz olasılığını zayıflatan birer bulgu olarak kabul edilir. Hastalığın erken döneminde hafif derecede, birkaç hafta süren geçici transaminaz (ALT, AST) aktivitesi artışı da sık rastlanan nonspesifik bir laboratuvar bulgusudur.

Beraberinde gamma glutamil transferaz ve alkalen fosfataz yüksekliği de sıklıkla görülür. Benzer klinik tabloya sebep olan CMV enfeksiyonunda ise transaminaz aktiviteleri hem daha fazla yükselir, hem de yükseklik daha uzun süre yani aylarca devam edebilir.

Eritrosit sedimentasyon hızı yüksekliğinin ise, erken dönemde enfeksiyoz mononükleoz ile A grubu beta hemolitik streptokokların sebep olduğu tonsillo-farenjitin ayırıcı tanısına yardımcı olabileceği bildirilmektedir.

Enfeksiyoz mononükleozte eritrosit sedimentasyon hızının yükselmesine karşılık A grubu beta hemolitik streptokok enfeksiyonlarının erken döneminde genellikle yükselme görülmediği bildirilmekle birlikte, bu kurala uymayan vakalarla nadir olmayarak karşılaşılır.

Spesifik laboratuvar testleri:

Heterofil antikor testi:

Monospot test olarak da adlandırılan, at eritrositleri kullanılarak hazırlanmış olan lateks aglütinasyon testi, çoğunlukla primer enfeksiyon sonrası 1-2 hafta içinde pozitifleşen, sensitivitesi %85’e varan, spesifitesi ise çok daha yüksek olan bir testtir.

Bazen pozitif hale geçmesi için 6 haftaya kadar varan bir sürenin geçmesi gerekebilmektedir. Toksoplazma, CMV ve rubella enfeksiyonlarında, SLE ve romatoid artrit gibi otoimmun hastalıklarda, lösemi ve lenfoma gibi malign hastalıklarda nadiren yalancı pozitif sonuçlar elde edilebileceği bildirilmektedir.

Yalancı negatif sonuçlara, 2 yaş altı çocuklarda daha sık rastlandığı, yetişkinlerde yalancı negatif sonuç elde etme olasılığının daha düşük olduğu bildirilmektedir.

Spesifik antikor testleri:

Ebstein-Barr virüsünün yüzeyinde bulunan antijenlere karşı oluşan, EBV-VCA olarak adlandırılan viral kapsid antikorlarını belirleyen testler, enfeksiyoz mononükleoz teşhisi amacıyla en çok kullanılan spesifik antikor testleridir.

Virüsün çekirdeğinde bulunan antijenlere karşı gelişen EBNA antikorları ve erken dönemde pozitif hale geldiği için bu şekilde adlandırılan Early Antijen antikorları (EA) teşhis amacıyla daha seyrek olarak kullanılan antikorlardır.

Test sonuçlarının yorumu:

Yalancı pozitiflik oranının çok düşük olması sebebiyle Ebstein-Barr virüs enfeksiyonu olasılığının teyit edilmesi için EBV-VCA antikorların kontrol edilmesi gerekir.

IgM sınıfı EBV-VCA antikorları, akut enfeksiyon döneminin belirlenmesini sağlayan en önemli testtir.

Enfeksiyonun çok erken döneminde pozitif hale gelir en azından 4 hafta kadar pozitif bulunur. Bu süre bazen 3-6 aya kadar uzayabilir. Bazen daha düşük titrede olmak üzere, pozitifliğin bir yıla kadar devam edebileceği bildirilmektedir.

IgM antikorlarından hemen sonra pozitifleşen, IgG sınıfı EBV-VCA antikorları ise yaşam boyunca pozitif kalır.

EBV-EA antikorları, primer enfeksiyondan yaklaşık 1 ay kadar sonra pozitif hale gelip, pozitifliğini yaklaşık 5 ay boyunca muhafaza eder.

Bazen düşük titrede Primer enfeksiyonun ardından yaklaşık 1-2 ay, bazen 3-4 ay sonra pozitif hale gelen EBNA antikorları ise yaşam boyunca bu halini muhafaza eder.

EBNA antikorlarının klinik yoruma katkısı IgG sınıfı EBV-VCA antikorlarına benzer. Akut dönemi belirlemek amacıyla değil, hastalığın geçmişte geçirilip geçirilmediğini tespit etmek amacıyla kullanılır. Ancak, diğer antikorların pozitifleşmiş olmasına rağmen EBNA antikorlarının negatif bulunması, primer enfeksiyonun en fazla son 3-4 ay içinde gerçekleşmiş olduğunu gösterir.

Aynen heterofil antikor testi gibi spesifik EBV antikorlarını belirleyen testler de, 2 yaşından küçük çocuklarda, enfeksiyonun varlığına rağmen pozitif hale gelmeyebilir yani yalancı negatif sonuç verebilir.

Numune:

Serum.

Referans Değer:

Negatif.

 

Bunları da Merak Edebilirsiniz;

“6.Hastalık Nedir ?”

“Kalp Krizi (Miyokard İnfarktüsü) Nedir ?”

“Bruselloz Nedir, Peynirle Geçer mi ?”

“Diyabet Belirtileri ve Tedavisi”

“Ceviz Saç Dökülmesinde Faydalı mı ?”

“Sivilce Nasıl Geçer ?”

“Mantar Zehirlenmesi Neden Öldürür ?”

“Fındık Kalbi Korur mu ?”

“Selülit Nedir, Nasıl Geçer ?”

“CA 125 Testi Ne İçin İstenir ?”

“Pankreas Kanseri Nedir ?”

“Kistik Fibrozis ve Ter Testi Nedir ?”

“Karaciğer Yağlanması Neden Olur ?”

“Meme Kanseri Belirtileri Nelerdir ?”

“Akciğer Kanserinde Yaşam Süresi Ne kadardır ?”

“Evde Uyuşturucu Testi Nasıl Yapılır ?”

“Sürekli Yorgunluk Neden Olur ?”

“ALT testi Ne İşe Yarar ?”

“Hacamatın Faydaları ve Zararları Nelerdir ?”

 

Yorum Yaz - Soru Sor