Ellerde ve Kollarda Uyuşma, Karıncalanma ve Güçsüzlük

El, kol veya bacaklarda uyuşma, karıncalanma ve güçsüzlük sık görülen ve bazen can sıkıcı olabilen belirtilerdir.

Karıncalanma genellikle iyi huylu nedenlere bağlıdır ve geçicidir.

Örneğin, uykudayken kolunuzun başınınızın veya vücudunuzun altında  ezilerek sinirlere bası olması, sabah kolunuzda karıncalanma ve uyuşma yapabilir. Ya da çok uzun süre bacak bacak üstüne atma da benzer durumlara yol açar.

Her iki durumda da, genellikle ağrısız olan “iğne batması veya karıncalanma hissi”, neden olan baskı ortadan kaldırılırsa bir süre sonra kaybolacaktır.

Ancak bazı durumlarda, el, ayak veya her ikisinde olan karıncalanmalar ciddi, kademeli veya kronik olabilir. Ayrıca ağrı, kaşıntı veya uyuşma gibi diğer belirtilerde eşlik edebilir.

Bu gibi durumlarda karıncalanma, travmatik yaralanmalar, tekrarlayan stres yaralanmaları, bakteriyel ya da viral enfeksiyonlar, toksik maruziyetler ve diyabet gibi çeşitli nedenlerden kaynaklanan sinir hasarının bir belirtisi olabilir.

Bu tür sinir hasarına, periferik nöropati adı verilir çünkü genellikle el ve ayaklar gibi beyin ve omuriliğin uzağındaki sinirleri etkiler.

100’den fazla farklı periferik nöropati türü vardır. Zamanla periferik nöropati kötüleşebilir, bu da hareketliliğin azalmasına ve hatta özürlülüğe neden olabilir.

Ellerinizde, ayaklarınızda veya her ikisinde de uzun süren veya kalıcı karıncalanma veya uyuşma varsa doktora gitmeniz önemlidir. Karıncalanmanın altta yatan nedeni ne kadar önce saptanırsa ve kontrol altına alınırsa, potansiyel olarak hayat boyu ciddi sonuçlara maruz kalma olasılığınız da o kadar düşük olur.

El ve Ayaklarda Uyuşma ve Karıncalanma Nedenleri Nelerdir ?

Diyabet yani şeker hastalığı, periferik nöropatinin en sık görülen nedenlerinden biridir ve vakaların yaklaşık % 30’unu oluşturmaktadır. Diyabetik nöropati’de karıncalanma ve diğer belirtiler genellikle önce her iki ayak da gelişir ve sonra elleri ve kolları etkilemeye başlar.

Şeker hastalarının yaklaşık % 65’inde  hafif veya şiddetli sinir hasarı mevcuttur. Birçok durumda, bu belirtiler diyabetin ilk bulgularıdır. Dolayısıyla sürekli karıncalanma ve uyuşma şikayetiniz varsa olası diyabet riski için önce bir dahiliye uzmanına muayene olun.

Periferik nöropati vakalarının % 30’unda ise başka bir sebep bilinmiyor ve bu duruma tıp dilinde “idiyopatik” deniyor.

Geri kalan % 40 vakanın ise çeşitli sebepleri vardır. Bunlar;

Sinir tuzağı sendromları

Bunlara karpal tünel sendromu, ulnar sinir felci, peroneal sinir felci ve radial sinir felci dahildir.

Sistemik hastalıklar

Bunlar arasında böbrek bozuklukları, karaciğer hastalıkları, vasküler hasar ve kan hastalıkları, amiloidoz, bağ dokusu bozuklukları, kronik inflamasyon, hormonal dengesizlikler (hipotiroidizm dahil) ve sinirlere etki eden kanserler ve benign tümörler yer alır.

Vitamin eksiklikleri

Vitamin E, B1, B6, B12 vitamini ve niasin sağlıklı sinir fonksiyonu için gereklidir.

B12 eksikliği, periferik nöropatinin önemli bir nedeni olan pernisiyöz anemi‘ye neden olabilir.

Çok fazla B6 vitamini alma da ellerde ve ayaklarda karıncalanmaya neden olabilir.

Alkolizm

Alkolikler, periferik nöropatinin sık nedeni olan kötü beslenme alışkanlıkları nedeniyle tiamin veya diğer önemli vitamin eksikliklerine daha yatkındır.

Bazen alkolik nöropati denen durumda olduğu gibi, alkol’ün bizzat kendisi de sinir hasarına neden olabilir.

Toksinler

Kurşun, arsenik, cıva ve talyum gibi ağır metaller ve bazı endüstriyel ve çevresel kimyasallar.

Ayrıca belirli ilaçlar, özellikle de akciğer kanseri için kullanılan kemoterapi ilaçları, bazı antiviral ve antibiyotik ilaçlar da neden olabilir.

Enfeksiyonlar

Bunlar arasında Lyme hastalığı, zona (suçiçeği-zoster), sitomegalovirüs, Epstein-Barr, herpes simpleks ve HIV/AIDS bulunur.

Otoimmün hastalıklar

Bunlara kronik inflamatuvar demiyelinizan polinöropati, Guillain-Barre sendromu, lupus ve romatoid artrit dahildir.

Kalıtsal bozukluklar

Bunlara duyusal ve motor belirtileri olan bir grup dahildir, en yaygın olanı Charcot-Marie-Tooth hastalığı olarak bilinir.

Yaralanmalar

Sıklıkla travmaya bağlı sinirler sıkışabilir, ezilebilir veya hasar görebilir ve sinir ağrısına neden olabilir.

Örnek olarak fıtıklaşmış bir diskin veya çıkmış bir kemiğin neden olduğu sinir sıkışması verilebilir.

El ve Ayaklarda Karıncalanma ve Uyuşma Tanısı Nasıl Konur ?

Doktorlar ki ilk önce dahiliye veya nöroloji uzmanına muayene olun, fiziksel bir muayene yapacak ve belirtilerinizi, çalışma ortamınızı, sosyal alışkanlıklarınızı (alkol kullanımı da dahil olmak üzere), toksinlere maruz kalma, HIV veya diğer bulaşıcı hastalık riskinizi ve ailesel nörolojik hastalık öykünüzü sorgulayacaktır.

Ayrıca aşağıdakiler gibi ek testler de yapabilirler:

Kan testleri

Bunlar, şeker hastalığını, vitamin eksikliklerini, karaciğer veya böbrek fonksiyon bozukluğunu, diğer metabolik bozuklukları ve anormal bağışıklık sistemi aktivitesini gösteren testleri içerebilir.

Beyin omurilik sıvısının incelenmesi

Bu, periferik nöropati ile ilişkili antikorları tanımlayabilir.

Elektromyogram (EMG) yani kasın elektriksel aktivitesinin testi, sinir iletim hızı testi, bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans görüntüleme (MRI) veya sinir biyopsisi de gerekli görülürse yapılabilir.

Uyuşma ve Karıncalanma Nasıl Tedavi Edilir ?

Başarılı tedavi, karıncalanmanın altında yatan sebebin doğru tanı ve tedavisine bağlıdır. Periferik sinir hücreleri ölmediği sürece kendilerini yenileme özellikleri vardır.

Kalıtsal periferik nöropati türleri için herhangi bir tedavi mevcut olmasa da, sonradan edinilen birçok nöropati, tedavi ile iyileştirilebilir.

Örneğin, şeker hastalığında iyi kan şekeri kontrolü, diyabetik nöropatinin ilerlemesini yavaşlatabilir ve vitamin takviyesi, vitamin eksikliğine sahip kişilerdeki periferik nöropatiyi düzeltebilir.

Uyuşma ve Karıncalanmadan Korunmak için Neler Yapmalıyım ?

İdeal kilonuzu korumak, toksinlere maruz kalmaktan kaçınmak, egzersiz yapmak, dengeli bir diyet yapmak, alkol almamak ve periferik sinirlere kan tedarikini bozan sigarayı bırakmak alabileceğiniz genel önlemlerdir.

Gelelim kollarda güçsüzlüğe.

Çoğu kişide hayatlarının bir döneminde veya sürekli “kollarımda derman yok, güçsüzlük var” şeklinde yakınmalar olabilir.

Kollarda Güçsüzlük Nedir ?

Kol zayıflığı, koldaki güç kaybına ve azalmış kas kuvveti nedeniyle bir kolun hareket ettirilEmemesine veya zorlanılmasına işaret eder.

Kendiliğinden gerçekleşebilir veya zamanla yavaş yavaş ilerleyebilir.

Kolda zayıflık bir veya iki kolda da oluşabilir, vücudun diğer bölgelerinde zayıflama da eşlik edebilir ve kol ağrısı da dahil olmak üzere çeşitli belirtilerle ortaya çıkabilir.

Bazı durumlarda, fizik tedavi kol kuvvetini arttırmaya yardımcı olabilir. Kol zayıflığı ağrı ile ortaya çıkarsa, ağrı kesici ilaçlar her iki semptomun çözümünde yardımcı olabilir. Bununla beraber kollardaki zayıflık için en uygun tedavi, zayıflığın altında yatan nedeni bulup tedavi etmektir.

Kollarda Güçsüzlük Neden Olur ?

Kol zayıflığı, kasları, kemikleri, eklemleri, sinir sistemini veya metabolizmayı etkileyen çeşitli olay veya bozukluklardan ortaya çıkabilir.

Kol zayıflığının olağan nedenleri arasında artrit, çatlak veya kırık kemik, kolun yaralanması veya enfeksiyonu, miyopati ve tendinit gibi belirli kas sorunları ya da kullanım eksikliği, vertebral kolonda sinir hasarı veya sıkışması veya kas distrofisi gibi belirli kalıtsal şartlar sayılabilir.

Amyotrofik lateral skleroz (kas güçsüzlüğüne ve sakatlığa neden olan ciddi nöromüsküler hastalık)
Karpal Tünel Sendromu
Beyin felci (hareket, denge ve duruşu bozan bozukluklar grubu)
Multipl skleroz (zayıflık, koordinasyon, denge güçlüğü ve diğer problemlere neden olan beyin ve omurilik kordunu etkileyen hastalık)
Myastenia gravis (kas güçsüzlüğüne neden olan otoimmün nöromuskuler bozukluk)
Kolda ulnar sinir gibi sinirlerin sıkışması
Radikülopati (omurgada bir sinirin sıkışması)
Sinir kesisi ise kol zayıflığı yapan nörolojik durumlara örnektir.

Kol zayıflığının diğer sebepleri ise;

Anemi (düşük kırmızı kan hücresi sayısı)
Elektrolit dengesizliği
Fibromiyalji (ağrıya, sertliğe ve hassasiyete neden olan kronik durum)
Kurşun zehirlenmesi gibi ağır metal zehirlenmesi
Yetersiz beslenme
Tiroid problemleri
Bitkiler, mantarlar veya kimyasallarla zehirlenme olabilir.

Kol zayıflığının ciddi veya hayatı tehdit eden nedenleri nelerdir ?

Bazı durumlarda, kol zayıflığı acil olarak hemen değerlendirilmesi gereken ciddi veya hayatı tehdit eden bir durumun semptomu olabilir.

Bunlar arasında şunlar bulunur:

Beyin tümörü
Şiddetli ateşli enfeksiyonlar
İnme (ciddi ve potansiyel olarak hayatı tehdit eden, vücudun bir tarafında ani kol zayıflığının  görüldüğü ciddi bir tıbbi acildir)
Geçici iskemik atak (yaklaşan inmenin bir uyarı işareti olabilir, geçici inme benzeri semptomlar olur)

Kol Güçsüzlüğünde Ne Yapmalıyım ?

Kol güçsüzlüğü genellikle ciddi değildir, ancak inme işareti de olabilir.

Ani, şiddetli bir baş ağrısı, bilinç kaybı, mental bulanıklık, ani uyuşma, görme değişiklikleri veya konuşma güçlüğü gibi inmeye işaret edebilecek ciddi semptomlar yaşarsanız derhal ambulans çağırın veya acile başvurun.

Sadece kollarda zayıflık varsa öncelikle bir nöroloji veya fizik tedavi uzmanına muayene olun.

 

Yorum Yaz - Soru Sor