ERCP Nedir ? & ERCP Ne İçin Yapılır ?

Bu yazımızda karaciğer, safra kanalları, safra kesesi, pankreas gibi organlarla ilgili hastalıkları olanlar veya sağlık profesyonelleri için, özellikle genel cerrahların kullandığı bir tanısal teknik olan ERCP’den bahsedelim.

ERCP (Endoskopik Retrograd Kolanjio Pankreatografi) Nedir ?

Endoskopik retrograd kolanjiyo pankreatografi (ERCP) duodenum (ince bağırsağın ilk kısmı), Vater papillası (safra kanallarına ve pankreas kanalına açılan açıklıklara sahip küçük meme başı benzeri yapı), safra kanalı, safra kesesi ve pankreas kanalını incelemek için kullanılan tanısal bir testtir.

İşlem, bir kalemin çapı kalınlığındaki  duodenoskop denen uzun ve  esnek bir görüntüleme aleti kullanılarak yapılır.

Duodenoskop, midenin ve duodenumun birçok kıvrımını yönlendirilebilir özelliğiyle görüntüleyebilir. Modern duodenoskop, ışığı endoskopun ucuna iletmek için ince bir fiber optik demet ve dijital video görüntülerini bir TV ekranına aktarmak için endoskopun ucundaki bir cip ile ince bir tel kullanır.

Duodenoskop, ağızdan, boğazın arkasından, yiyecek borusunun (yemek borusu) aşağısına, mideye ve duodenuma sokulur.

 

 

Vater papillası belirlendikten sonra küçük bir plastik kateter (kanül) endoskopun açık kanalından papillanın açıklığına ve safra kanallarına ve /veya pankreatik kanalın içine iletilir.

Ardından kontrast madde (boya) enjekte edilir ve safra kanalları ile pankreatik kanaldan X-ışınları alınır.

Endoskop içerisindeki bir başka açık kanal, biyopsi yapmak, kanser veya yara izi nedeniyle oluşan safra kanallarının veya pankreatik kanalın tıkanmasını gidermek için plastik veya metal stentler veya borular yerleştirmek ve elektrokoter yani elektrikli ısı kullanarak insizyonları gerçekleştirmek için diğer araçların da geçmesine izin verir.

 

Karaciğer, sağ diyaframın altında yer alan büyük bir organdır. Karaciğer safra kesesi (karaciğer altındaki küçük bir kese) içinde saklanan safra üretir.

“Karaciğer yetmezliği” için buraya tıklayınız.

Yemeklerden sonra safra kesesi, safrayı vater papillasını kullanarak safra kanalı içine, sindirime yardımcı olmak için bağırsak içine boşaltır.

Pankreas midenin arkasında bulunur. Genellikle papilla içerisinde safra kanalına katılan pankreatik kanaldan akan bir sindirim sıvısı üretir ve daha sonra bu sıvı bağırsağa akar.

ERCP ile ilgili önemli bir prosedür, endoskopik ultrasonografi olup, kameraya ek olarak, safra kanallarını, safra kesesini ve pankreas kanalını  incelemek için ucunda ultrason probu bulunan benzer bir endoskop kullanmaktadır. Pankreasın ultrasonografik olarak yönlendirilmiş iğne biyopsileri endoskoptaki bir kanaldan alınabilir.

 

 

ERCP ile ilgili ikinci bir yeni prosedür, bir duodenoskopun çalışma kanalından geçirilen ve doğrudan safra ve pankreatik kanallara sokulabilen minyatür endoskopların kullanılmasıdır. Böylece kanalların içi görülebilir ve yönlendirilmiş biyopsiler alınabilir. Diğer terapötik müdahaleler de mümkündür.

ERCP için nasıl bir hazırlık gereklidir ?

Mümkün olan en iyi muayene için mide boş olmalıdır. Hasta, işlemden önceki akşam gece yarısından sonra herhangi bir şey yememelidir.

Prosedürün sabahın erken saatlerinde yapılması durumunda sıvı alınmamalıdır.

İncelemenin öğle saatlerinde yapılması durumunda 4 saat önce bir fincan çay, meyve suyu, süt veya kahve içilebilir.

Sabah erkenden kalp ve kan basıncı ilaçları daima az miktarda su ile alınmalıdır.

Prosedür intravenöz sedasyona ihtiyaç duyacağından, hastanın yanında prosedürünün ardından eve götürecek bir arkadaşının olması gerekir.

 

ERCP prosedürü sırasında ve sonrasında ne beklenebilir ?

Hastaya rahatlama ve uyku hali için damar yoluyla ilaç verilir. Gag refleksini azaltmak için hastaya lokal anestezi uygulanacaktır.

Bazı hekimler lokal anestezi kullanmamakta ve hastalara sedasyon için daha fazla intravenöz ilaç vermeyi tercih etmektedirler. Bu durum, Xylocaine’e alerjisi olan veya lokal anesteziklerin acı tadını ve boğazdaki uyuşma hissini tolere edemeyen hastalar için de yapılır.

Hasta, X ışını masasında sol tarafa yatarken, damar içi ilaç verilir ve duodenoskop  ağız yoluyla hafifçe duodenuma doğru yerleştirilir.

Cihaz, hava borusu değil gıda borusu boyunca ilerlemektedir. Dolayısıyla solunum ile etkileşime girmez ve gagging yani öğürme refleksi de genellikle ilaç tarafından engellendiği veya azaltıldığından nispeten kolay bir işlemdir yani korkulacak bir işlem değildir.

 

Hasta yarı bilinçli bir durumda olduğunda, yine de X-ışını masasında vücut pozisyonunun değiştirmesi gibi talimatları uygulayabilir.

Alet mideye doğru ilerledikten sonra boğazdaki yabancı cisim hissi dışında küçük bir rahatsızlık duyulur.

Prosedür, doktorun becerisine, yapılması gereken şeylere ve o bölgedeki anatomi veya anormalliklere bağlı olarak 15 dakika ila 1 saate kadar sürebilir.

ERCP ayrıca hafif, genel anestezi altında da uygulanabilir.

Prosedürden sonra, ilaçlardan gelen etkilerin çoğunun kayboluncaya kadar uyandırılma alanında hastalar gözlemlenmelidir. Bu genellikle bir ila iki saat sürer.

Hasta, ilaçlardan veya prosedürden kendini şişmiş hissedebilir veya hafif bulantı çekebilir.

Çok nadiren hasta kusabilir veya rektumdan biraz gaz çıkışı olabilir.

Taburcu edildikten sonra hasta bir yakınları tarafından eve götürülmeli ve günün geri kalanında evde istirahat etmelidir.

Hasta ertesi gün her zamanki faaliyetlerine devam edebilir.

ERCP neden yapılır ?

Karaciğer, safra kanalları, safra kesesi, pankreas ve Vater papillası, çeşitli semptomlara yol açan çok sayıda hastalıkta tutulabilir.

ERCP, aşağıdaki durumlarda kullanılır :

Safra kanallarının safra yolları, kanserler, darlıklar (yara izi) veya komşu organlardan veya tümörlerden bası sonucu tıkanması.

Sarılık (safra kanalı tıkanıklığına bağlı olan, ayrıca idrar koyulaşır ve açık renkli dışkı olur).

Diğer testlerle teşhis edilemeyen sürekli veya tekrarlayan üst abdominal ağrı.

Açıklanamayan iştahsızlık ve kilo kaybı.

Pankreas veya safra kanalı kanseri tanısını teyit etmek için.

Safra ve pankreas sıvısının akışını kontrol eden Vater Papilası’ndaki Oddi Sfinkterinin normal şekilde çalışmadığı şüphesi olduğunda.

 

ERCP prosedürünün yan etkileri ve riskleri nelerdir ?

ERCP çok deneyim ve beceri gerektiren oldukça özel bir prosedürdür.

İşlem oldukça güvenilirdir ve tecrübeli hekimler tarafından gerçekleştirildiğinde çok düşük bir risk taşır.

Bu işlemi gerçekleştirmede başarı oranı doktorun tecrübesine bağlı olarak % 70 ila % 95 arasında değişir.

Komplikasyon oranı, hekim becerisine ve altta yatan bozukluğa  bağlı olarak yaklaşık % 1-5 arasında değişir.

En sık görülen komplikasyon, pankreasın resim almak için kullanılan boyanın tahrişinden kaynaklanan ve çok deneyimli hekimler tarafından bile oluşabilen pankreatit’tir. Bu “enjeksiyon” pankreatiti genellikle bir ila iki gün boyunca hastanede tedavi edilir.

Olası bir başka komplikasyon da enfeksiyon‘dur.

Bağırsak delinmesi, ilaç reaksiyonları, kanama ve nefes darlığı ise diğer ciddi risklerdir.

Düzensiz kalp atışı veya kalp krizi son derece nadirdir ve esas olarak sedasyona bağlıdır.

“Kalp Krizi” için buraya tıklayınız.

Komplikasyon durumunda hastaların genellikle hastaneye kaldırılması gerekir, ancak nadiren cerrahi gereklidir.

Özetle, ERCP, sedasyona kullanılarak  yapılan, basit ama beceri gerektiren  inceleme yöntemidir. Prosedür, özel tedavinin özelleştirilebileceği önemli bilgiler sağlar.

Bazı vakalarda, duodenoskop ile aynı anda yapılabilir, böylece geleneksel açık cerrahiden kaçınılabilir.

ERCP, endoskopik ultrasonografiyle kombine halde, safra kanallarında safra taşlarının belirlenmesi ve çıkarılması için günümüzde çoğu hastada tercih edilen tanı ve tedavi yöntemidir.

“Safra asitleri testi” için buraya tıklayınız.

“Sorularınız” için buraya tıklayınız.

 

 

 

%d blogcu bunu beğendi: