Ferritin Testi Nedir, Neden İstenir, Yüksekliği ve Düşüklüğü

Ferritin testi başlıca olarak anemi (kansızlıklar,özellikle de demir eksikliği anemisi) tanısında ve tedavi takibinde istenirse de demir fazlalığı durumlarında da  (hemokromatoz, hemosiderozis, oral-IV demir tedavisi, inflamatuvar hastalıklar, alkolizm gibi karaciğer hastalıkları, lösemiler..) kullanılır.

Bu test çok sık kullanılır.

Günümüzde anemilerde demir testi de çok istenir ama birçok faktörden etkilendiğinden istenmesinin pek bir anlamı yoktur, güvenilir sonuçlar vermeyebilir, onun yerine ferritin istenmelidir.

Apoferritin denen bir protein ile iki değerlikli demirin (Fe +2) birleşmesiyle oluşan yapıya ferritin denir. Vücuttaki toplam demir depolarının en güvenilir göstergesidir.

En fazla karaciğer, dalak, kemik iliği ve kaslarda bulunur.

Serumda çok az bulunur.

Kemik iliğinin aspiarasyonla incelenmesi ise demir eksikliği anemisinde altın standart testtir ama yapılması zordur. Demir eksikliği anemisin tanısında ferritin testi, Fe ve TDBK’ne göre hem çok daha duyarlı hem de spesifiktir.

Anemi gelişmeden önce ferritin seviyeleri düşmeye başlar.

Klinik Değerlendirme :

Normal Ferritin 

Ferritin akut kanamalarda normaldir.

Düşük Ferritin

Kronik kanamalar, antitiroid ilaçlar (metimazol), askorbik asit alımı, demir eksikliği anemisi ve aplastik anemide düşer.

Ferritin <10 ng/mL ise genellikle altta demir eksikliği anemisi vardır.

Yüksek Ferritin

Kemik iliği tümörleri, üremi ve böbrek hastalıkları ve karaciğer hastalıklarında normal veya yüksek olabilirken, kronik hastalıklarda yüksektir.

Ferritin >400 ng/mL ise demir fazlalığı durumlar (hemokromatoz, hemosiderozis, oral-IV demir tedavisi, inflamatuvar hastalıklar, alkolizm gibi karaciğer hastalıkları, lösemiler, kanserler (Hodgkin hastalığı, meme kanseri, lenfomalar..), böbrek yetmezliği, hipertiroidizm, megaloblastik-sideroblastik-hemolitik anemiler ve talasemiler düşünülür.

Son 3 gün radyoterapi alma, doğum kontrol hapları, fazla et yeme ve teofilin alma ile de yükselir. Hemoliz varsa yüksek bulunur.

Burada en önemli nokta ferritinin bir akut faz reaktanı olduğunun unutulmamasıdır yani her inflamasyonlu durumlarda (romatoid artrit, lupus, romatizmal hastalıklar,vs), birçok kanserde, kronik infeksiyonlarda, karaciğer hastalıkları ve otoimmün hastalıklarda ferritin de yükseleceğinden bu gibi hallerde yükselmiş ferritin düzeylerinin her zaman demir yüksekliği durumlarını göstermediğidir.

Yani inflamasyona bağlı ferritin yükselmesi de eğer o sırada inflamasyon varsa tanıda dikkate alınmalıdır.

Örneğin hastanın anemisi var hb düzeyi 10 g/dl ama ferritin bakıldı normalde eğer demir eksikliği anemisi varsa ferritinin düşük olması lazım ama tersine ferritin normal hatta yüksekse bu duruma üstte saydığımız aynı anda var olan inflamasyon durumları neden olur.

Numune :

Serumda çalışılır.

Hemoliz olmamalıdır, açlık gerekmez.

Referans Değerler :

Ortalama olarak;

Erkeklerde : 20–250 ng/mL
Kadınlarda : 10–120 ng/mL
Çocuklarda : 7–140 ng/mL

 

 

Yorum Yaz - Soru Sor