Hashimoto Tiroiditi (Hastalığı) Nedir ? & Hashimoto Hastalığı ve Kilo

Bu nadir japonca isimle anılan hastalık aksine çok sık görülen bir tiroid hastalığıdır. Hashimoto hastalığı, tiroidi veya tiroiditi kullanılan isimleridir.

Hashimoto tiroiditi nedir ?

Hashimoto tiroiditi, hipotiroidizmin sık bir nedeni olan otoimmün hastalıktır. Hashimoto tiroiditinde, vücut kendi tiroid bezi dokusuna karşı bağışıklık tepkisi verir ve bezin inflamasyonuna (tiroidit) yol açar.

Hashimoto tiroiditine neden olan şey nedir ?

Hashimoto tiroiditi, tiroid bezinin inflamasyonuna neden olan bir durumdur. Bu, otoimmün bir hastalıktır, bu da vücudun kendi tiroid bezine sanki yabancı dokuymuş gibi uygunsuz şekilde saldırması anlamına gelir.

Otoimmün prosesin altta yatan nedeni bilinmemektedir. Hashimoto tiroiditi ailelerde görülme eğilimindedir.

Tip 1 diyabet veya çölyak hastalığı gibi diğer otoimmün hastalıklarla ilişkili olabilir.

Hashimoto’nun tiroiditi, kadınlarda erkeklerden daha 5-10 kat daha yaygındır ve çoğu zaman erişkinlikte başlar. Hashimoto tiroiditi olan insanlardan alınan kanda, tipik olarak tiroperoksidaz ve tiroglobulini de içeren tiroid spesifik proteinlere karşı otoantikorlar bol miktarda mevcuttur.

Enflamasyon sürecinde yer alan bir hücre türü olan T lenfositleri, tiroid bezini istila ederek sessiz, ağrısız inflamasyona neden olur. Sonuçta, birey tiroit hormonunu az veya çok üretir ve hipotiroidi oluşur.

Hashimoto tiroiditinin belirtileri nelerdir ?

Hashimoto tiroiditinin belirtileri ve bulguları genellikle hipotiroidizmi andırır ve çoğu kez zayıf olur. Bunlar spesifik değildir (diğer koşulların belirtilerini taklit edebilecekleri anlamına gelir) ve çoğunlukla yaşlanmaya atfedilmektedir.

Hafif hipotiroidi olan hastalarda hiçbir belirti veya semptom bulunmayabilir. Durumlar kötüleştikçe semptomlar daha belirgin hale gelir ve bu şikayetlerin çoğunluğu vücudun metabolik yavaşlaması ile ilgilidir.

Hashimoto tiroiditinin yaygın belirtileri ve bulguları şunlardır:

Yorgunluk
Depresyon
Kilo alma
Soğuk intoleransı
Aşırı uykulu olma
Kuru, kaba saçlar
Kabızlık
Kuru cilt
Kas krampları
Artmış kolesterol seviyeleri
Konsantrasyonun azalması
Belirsiz ağrı ve sancılar
Bacakların şişmesi

Hipotiroidizm daha şiddetli hale geldiğinde göz çevresinde şişlik, kalp atış hızında yavaşlama, vücut ısısında düşme ve kalp yetmezliği olabilir.

En ağır biçimde, şiddetli hipotiroidi, hayati tehlike oluşturan bir komaya (miksödem koması) yol açabilir. Hipotiroid bir bireyde, miksödem koması ağır hastalık, ameliyat, stres veya travmatik yaralanma ile tetiklenebilir. Bu durum hastaneye kaldırma ve derhal tiroid hormonu tedavisi gerektirir.

Doğru tanı konmuş hipotiroidi, tiroid hormonu replasmanı ile kolayca ve tamamen tedavi edilebilir. Tedavi edilmeyen hipotiroidizm, kalp yetmezliğini artıran kalp büyümesine (kardiyomiyopati) ve akciğerlerin çevresinde (plevral efüzyon) veya kalpte (perikardiyal efüzyon) biriken sıvıya neden olabilir.

Hashimoto tiroiditi olan insanlar genellikle hashitoksikoz olarak adlandırılan ve hasar gören bezin yokedildiği zaman tiroid hormonu sızdırdığı için başlangıçta kanda çok fazla tiroid hormonunun olduğu bir durum yaşarlar. Sonra ise hipotiroid olurlar.

Diğer belirtiler ve bulgular şunları içerir:

Boğazda sıkışma veya doluluk hissi yaratan tiroid bezinin şişmesi
Tiroit bezinin genişlemesinden dolayı özofagusa bası nedeniyle yutma zorluğu

Hashimoto tiroiditi nasıl teşhis edilir ?

Hashimoto tiroiditi teşhisi için semptomlar ve şikayetler değerlendirilir, tiroid bezi fiziksel muayenesi yapılır ve aile üyeleri hakkında ayrıntılı bir anamnez yani öykü alınır.

Kan tetkikleri, Hashimoto tiroiditi teşhisi için gereklidir. Belirli kan testleri tiroid işlevinin seviyesini belirler.

Tiroiditin erken evresi boyunca tiroid hormonlarının seviyeleri (T3 ve T4) normal olabilir. Kronik hipotiroidizmle birlikte tiroid hormonu seviyeleri düşer ve tiroid uyarıcı hormon seviyesi yüksek olur.

Tiroid durumunun saptanması için en yararlı analiz, TSH‘nin kanda ölçülmesidir. TSH, hipofiz bezinden salgılanır. Tiroid hormonu seviyesi düştükçe, hipofiz bezi daha fazla tiroit uyarıcı hormonu (TSH) salarak tepki verir.

TSH’daki artış aylar ya da yıllar boyunca yavaşça yükselebilir, bu nedenle tiroid hormonları seviyeleri normal olsa bile hipotiroidinin ilk işareti TSH düzeyinde yükselme olabilir.

“TSH” için buraya tıklayınız.

Bu kan çalışması ile hipotiroidi teşhisi teyit edilir ancak altta yatan bir neden anlaşılamaz. Hastanın klinik öyküsü, antikor taraması  ve tiroid taraması kombinasyonu, altta yatan tiroid probleminin tam teşhis edilmesine yardımcı olabilir.

Hipofiz veya hipotalamik hastalıklardan şüpheleniliyorsa, beyin MR’ı ve diğer çalışmalara gerek duyulabilir.

Kan testleri genellikle tanıya yardımcı olmak için antikorların (anti-tiroperoksidaz antikorları) bakılmasını gerektirir. Eğer anti-TPO antikorları yükselirse, teşhis konur. Bununla birlikte, hastalığın başlangıcında hastanın antikorları negatif olabilir.

“Anti-TPO testi nedir ?” için buraya tıklayınız.

Boğazda büyüme varsa ya da özofagus kompresyonu semptomları varsa, bezin yemek borusunu  ya da trakeayı (hava yolu) sıkıştırıp sıkıştırmadığını görmek için ultrason uygulanabilir.

Hashimoto tiroiditinin tedavisi nasıldır ?

Hashimoto tiroiditi için herhangi bir kesin tedavi yoktur. Otoimmün süreç  tahmin edilemez.

Tiroid hormon ilaçları, iltihap başlamadan önce tiroit hormonlarının yerini alabilir. Sağlıklı bir bezin (T3 ve T4) yaptığı iki önemli tiroid hormonu vardır. Bu hormonlardan birinin veya her ikisinin değiştirilmesi, Hashimoto tiroiditinin bir sonucu olarak mutlak veya göreceli olarak eksik hormonların neden olduğu semptomları hafifletebilir.

Hashimoto tiroiditi için tercih edilen tedavi tipik olarak sentetik T4 veya tiroksindir (levotiroksin). Bu ilaç için marka isimleri arasında Synthroid, Levothroid ve Levoxyl bulunur.

İlaç süresiz olarak alınmalıdır. İlaç olmadan, tiroidin normal aralıklardaki hormon seviyelerini koruyabilme şansı çok düşüktür ve hipotiroidi semptomları ve belirtileri ortaya çıkabilir veya kötüleşebilir.

TSH düzeylerini yılda bir kez kontrol ettikten sonra levotiroksin dozajının değiştirilmesi gerekebilir. Doz ayarlaması, gebe kadınlarda da gerekebilir.

Hashimoto tiroiditi olan birisi için özel bir diyet var mı ?

Hashimoto tiroiditi olan kişilerin özel bir diyet izlemesine gerek yoktur. Belirli gıdaların durumun kötüleşmesi veya iyileştirilmesi üzerinde herhangi bir etkisi olduğunu gösteren hiçbir kanıt bulunmamaktadır. Yani boşuna diyet yapmayın ama obez veya kilolu iseniz yapın, o ayrı konu.

Hashimoto tiroiditi için doğal bir tedavi var mı ?

Hashimoto tiroiditinin tedavisi reçeteli tiroid hormonlarının uygulanmasını içerir. Doğal tedavilerin hipotiroidizmi tersine döndürebileceğinin bilimsel bir kanıtı yoktur. Tehlikeli de olabilecekleri için uzak durun.

Hashimoto tiroiditi var mı ve hamile kalmak isterim diye endişelenmeli miyim ?

Hashimoto tiroiditi, gebeliği önlemek için bir neden değildir. Bununla birlikte, Hashimoto tiroiditi olan bazı kadınların gebe kalma sorunları vardır.

Dikkatli obstetrik bakıma ek olarak, bir endokrinolog tarafından tiroit hormonu replasmanının yönetimi de yararlıdır. Gebelik öncesi ve gebelik sırasında, TSH düzeylerini kontrol ederek ve gerekirse ilaç dozunu ayarlayarak tiroid hormonlarının seviyeleri izlenmeli ve optimize edilmelidir.

Hashimoto tiroiditi önlenebilir mi ?

Hashimoto tiroiditi vücudun kendi dokusunu yabancı olarak algıladığı otoimmün bir durumdur. Bu durumu önleyebilecek bilinen bir yol yoktur.

Hashimoto tiroiditi olan birinin prognozu nedir ?

Hashimoto tiroiditi olan birinin prognozu uygun tedavi ile mükemmeldir.

Tiroid hormon seviyelerinin tıbbi tedavi ile restorasyonu, hipotiroidinin belirtilerini ve semptomlarını tersine çevirir. Tedavi edilmediğinde, hipotiroidizm yıllar boyunca kötüye gidebilir ve organ hasarına ve ağır hastalığa neden olabilir.


Yorum Yaz - Soru Sor