HLA B5 – HLA B51 – HLA B52 Testi Nedir, Neden Yapılır, Pozitif ve Negatif Ne Demek ?

HLA B5 , HLA B51 ve HLA B52  testleri behçet hastalığı, ülseratif kolit, takayaşu arteriti, mukokutanöz lenf nodu sendromu ve rubella (kızamıkçık) tanısında ek olarak istenebilir.

İmmün (bağışıklık) sistemin başlıca görevi, organizmayı yabancı moleküllere ve mikroorganizmalara karşı savunmada onları tanımak ve çeşitli effektör mekanizmalarla onlara cevap vermektir. İmmün tanımada yabancı antijenleri (örneğin virüsler gibi mikroplar) vücuda ait olandan (self) ayırt etme görevi başlıca MHC (Major Histocompatility Complex) molekülleri yani doku uygunluk antijenleri ile gerçekleşir.

Hücre yüzeyinde bulunan MHC molekülleri yabancı antijenleri bağlar ve immün sistemin effektör hücrelerine (askerlerine) sunarak immün cevabın başlamasında anahtar rol oynar. MHC yerine HLA (Human Leucocyte Antigen) terimi de kullanılır. MHC veya HLA, insanda 6. kromozomda lokalize olan gen topluluğudur. Bunlar Klas I, Klas II ve Klas III olarak gruplandırılır.

Klas I molekülleri nükleuslu tüm hücrelerde ve trombositlerde eksprese olur. MHC Klas I gen bölgesi HLA-A,HLA-B ve HLA-C genlerini içermektedir.

Klas II molekülleri, immün yetenekli bir grup hücre olan B lenfosit, aktive T lenfosit, makrofaj, dendritik hücre ve langerhans hücrelerinde üretilir. MHC Klas II gen bölgesi HLADR, DP, DQ, DO, DN genlerini içermektedir.

MHC Klas III gen bölgesi ise, klas I ve Klas II gen bölgeleri arasında bulunur ve HLA dışında bazı proteinleri kodlamaktadır. Bunlar kompleman komponentleri (C2, C4 ve faktör B), sitokinler (interferon, TNF-α,β), enzimler (21 hidroksilaz koenzim) ve bazı ısı şok proteinleridir.

 

 

HLA B5 : HLA B serotipidir. Split antijenleri HLA B51 ve HLA B52 dir. HLA antijenlerinin yakın özgüllük gösteren antijenik tiplerine “splits” adı verilir. Birbirleri ile yakın ilişkileri olan 2 veya 3 HLA antijeni tek bir genel HLA antijeni olarak düşünülürler.

HLA B51 : Behçet hastalığı, mukokutanöz lenf nodu sendromu ve rubella (kızamıkçık) ya duyarlılıkla ilişkilidir. ** Behçet sendromu ya da Behçet hastalığı (BS), tekrarlayan oral (ağız) ve genital (cinsel organlar) ülserlerle, göz, deri, eklem, damar ve sinir sistemi tutulumuyla giden, nedeni bilinmeyen bir vaskülittir (damar ltihabı). 1937 yılında bir Türk doktoru olan Prof. Dr. Hulusi Behçet tarafından tanımlanmıştır.

Ne kadar sıktır ?

BS dünyanın bazı yerlerinde daha sıktır. BS’nin coğrafik dağılımı tarihi ipek yolu ile örtüşür. Japonya,Kore, Çin, İran, Türkiye, Tunus ve Fas gibi Uzak Doğu, Orta Doğu ve Akdeniz bölgesinde bulunan ülkelerde daha çok görülür. Yetişkin popülasyonda görülme sıklığı Japonya’da 1/10.000 ve Türkiye’de 1-3/1000’dir. Hastalığın ortalama başlangıç yaşı 20-35’tir. İki cinsiyet arasında eşit dağılmıştır fakat erkeklerde daha ağır seyreder.

Hastalığın nedenleri nelerdir ?

Hastalığın nedenleri bilinmemektedir (idiopatik). BS’nin gelişiminde genetik yatkınlık rol oynayabilir. Herhangi bir tetikleyici neden yoktur.

Kalıtımsal mıdır ?

Kesin bir kalıtım biçimi yoktur ancak, genetik yatkınlık söz konusudur. Özellikle Uzakdoğu ve Akdeniz kökenli hastalarda, hastalık bir genetik belirleyici (HLA-B5) ile ilişkilidir. Bazı HLA tipleri Behçet hastalarında daha sık görülür. Bunlar HLA-B5 ve HLA-B51dir. Bir çalışmada okuler tutulumlu Behçet hastalığında HLA B51 pozitifliği % 68 (sağlıklı kişilerde %21) bulunmuştur. Başka bir çalışmada ailesel Behçet hastalığı olan olgularda %53.1 oranında HLA-B51 pozitifliği saptanmıştır. Özellikle deri lezyonları ve göz bulguları ile HLA-B51 arasında direkt bir ilişki varlığı saptanmıştır.

Hastalık ne kadar sürer ?

Genelde hastalığın seyri iyileşme ve alevlenme dönemleriyle gider. Hastalığın aktivitesi zaman içinde azalır.

HLA-B52 : Behçet hastalığında sık saptanır. Bir çalışmada 38 behçet hastasının % 63’ünde HLA B51, % 21’inde HLA B52 pozitifliği (kontrol grubunda % 9) saptanmıştır. Ayrıca japonyada yapılan çalışmalarda ülseratif kolit’li hastalarda pozitifliğinin anlamlı olarak yüksek olduğu görülmüştür . Bir çeşit vaskülit (damar enflamasyonu) olan takayaşu arteriti’nde de anlamlı olarak yüksek oranda saptanmıştır.

Yorum Yaz - Soru Sor