Hormon Testi Nedir, Nasıl Yapılır ve Normal Değerleri

Hormon testleri, laboratuvarlarda hekimler tarafından en sık istenen test gruplarından birisidir.

Bu testlerin ne olduğunu anlamak için önce hormon nedir ona bakalım.

Hormon Nedir ?

Hormonlar vücudumuzda birçok önemli görevlerin yerine getirilmesini sağlayan, genellikle protein ve steroid yapıda moleküllerdir.

Vücutta büyüme, kemik ve eklemlerin gelişmesi, enerji, ısı, sindirim, uyku düzeni, adet düzeni gibi birçok önemli görevleri düzenlerler.

Hormon Testleri Nelerdir ?

Vücudumuzdaki bu birçok önemli faaliyet için gerekli olan hormonların kanda belirli seviyelerde bulunmaları gerekir.

Hormon salgılarındaki azalma veya artışlar bazı hastalıklara sebep olduklarından, hastalıkların teşhisinde hormonların kandaki seviyelerinin belirlenmesi önem taşır.

İşte FSH, LH, E2, PROGESTERON, PROLAKTİN, GH, KORTİZOL, ACTH, TSH, FT3, FT4, İNSÜLİN, GASTRİN gibi hormonların ölçüldüğü test gruplarına Hormon testleri denir.

Hormon Testleri Neden ve Ne Zaman Yapılır ?

Hipo-hipertiroidi, diyabet, addison hastalığı, akromegali, adet düzensizlikleri, memelerde büyüme, aşırı kıllanma ve tüylenme sorunları, aşırı yağlı cilt ve sivilceler, aşırı kilo, yumurtalık kistleri, rahim kanaması gibi hormonlarla ilişkili birçok hastalıkta doktor gerekli gördüğünde bu testler istenir.

Ayrıca, hastalıkların tedavisinin takibinde de hormon testleri kullanılır.

En Sık İstenen Hormon Testleri Nelerdir ?

Özellikle;

Tiroid bezinin işlevi (hipertiroidi-hipotiroidi-guatr) hakkında bilgi veren TSH, FT4, FT3

Aadet düsensizliği  ve memelerden süt gelmesi gibi durumlarda istenen Prolaktin

Diyabet tanısında kullanılan İnsülin

Kıllanma, adet düsensizliği, aşırı kilo ve sivilce gibi durumlarda istenen testler olan Testosteron, Estradiol ve DHEAS

Büyüme geriliği veya aşırı büyüme durumlarında istenen Growth hormon yani Büyüme hormonu ve Somatomedin C (IGF-1)

Menopoz, kısırlık ve adet düzensizliklerinde istenen testler olan PROGESTERON, E2, FSH ve LH

Böbreküstü bezi fonksiyonlarını gösteren Kortizol, Aldosteron, ACTH

Kemik ağrıları ve kalsiyum metabolizmasının değerlendirilmesinde kullanılan PTH (Parathormon)

başlıca hormon testleridir.

Hormon Testleri Nasıl Yapılır ?

Genellikle kolunuzdaki bir toplardamardan alınan kan örneğinden elde edilen serum cihazda çalıştırılarak yapılır.

Nadiren idrar veya diğer vücut sıvılarında da hormon tahlilleri yapılabilir.

Hormon Testleri İçin Açlık Gerekli midir ?

Hepsi için gerekli olmasa da sabah aç karnına alınan kan tercih edilir.

Kan örneğinin sabah saatlerinde alınması önemlidir. Çünkü bazı hormonlar günün belirli saatlerinde kanda daha fazla veya az bulunurlar.

Sağlıklı değerlendirme için sabah saatlerinde, en az 15 dk dinlenmiş olarak numune verilmelidir.

Hormon Testi Kaç Günde Çıkar ?

Laboratuvarın kapasitesine göre değişirse de ortalama olarak 3-6 saat içinde sonuç verilebilir.

Hormon Testleri Normal Değerleri Nelerdir ?

Hormon testlerinin normal, daha doğrusu referans değerleri testin tipine, hastanın yaşına, cinsine ve varsa adet görüp görmemesine, adet dönemine, numunenin alınış saatine göre değişir.

Ayrıca her laboratuvarın kullandığı kit ve birim de farklıdır.

Yani ölçüm yapılan laboratuvarın verdiği referans değerleri baz alın.

Örnek vermek gerekirse;

FSH Normal Değerleri:

Kadınlarda

0-6 ay  1,0-4,0 mIU/ml
7 ay-12 yaş  0,2-3,0 mIU/ml
13-15 yaş 1,0-8,0 mIU/ml
16-50 yaş 2,0-10,0 mIU/ml
51-60 yaş 20,0-140,0 mIU/ml
60 yaş üstü 30,0-118,0 mIU/ml

Folliküler faz  2,0-10,0 mIU/ml
Pik  8,5-30,0 mIU/ml
Luteal faz  2,0-10,0 mIU/ml
Hamilelik: 2,0-10,0 mIU/ml
Menopoz  20,0-140,0 mIU/ml

Erkeklerde:

0-6 ay 1,0-4,0 mIU/ml
6 ay-12 yaş 0,2-3,0 mIU/ml
12 yaş üstü 1,0-15,0 mIU/ml

LH Normal Değerleri:

Kadınlarda:

0-6 ay 1,0-18,0 mIU/m
7 ay-12 yaş 0,2-5,0 mIU/m
6-12 yaş 0,1-5,0 mIU/m
12 yaş 2,0-10,0 mIU/m
13-15 yaş 2,0-10,0 mIU/m
16-50 yaş 2,0-15,0 mIU/m
50 yaş üstü 20,0-90,0 mIU/m

Hamilelikte: 2,0-15,0 mIU/m
Menopoz 10,0-90,0 mIU/m

Adet döngüsüne göre:

Folliküler faz 2,0-15,0 mIU/m
Pik 12,0-80,0 mIU/m
Luteal faz 5,0-20,0 mIU/m
Ovülasyon takibi 2,0-15,0 mIU/m

Erkeklerde

Erkek 1,0-18,0 mIU/ml

Estradiol Normal Değerleri:

Kadınlarda:

0-12 yaş                  2-18 pg/ml
13-15 yaş                11-38 pg/ml
16-50 yaş                30-119 pg/ml
50 yaş ve sonrası:   10-35 pg/ml

Gebelik                   10-35 pg/ml
Folliküler faz           30-119 pg/ml
Pik                           149-350 pg/ml
Luteal faz                97-216 pg/ml
Ovülasyon takibi     29-97 pg/ml

TSH Normal Değerleri:

4 gününü doldurmamış yeni doğan bebeklerde; 1 – 39 mU/L
Çocuklarda: 0.7-6.4 mU/L
Erişkinlerde: 0.4 – 4.2 mU/L

 

 

Yorum Yaz - Soru Sor