İdrar Deneyleri (Glukoz-Ürobilinojen-Bilirübin-Protein-Taş)

BULANIK İDRAR

Normal idrar berraktır. Erimiş maddeler idrara bulanıklık vermez. Örneğin, proteinürinin miktarı ne kadar fazla olursa olsun idrar berrak gözükür. Kadınlarda vagina, vulva salgısının ve mukusun, erkeklerde ise spermin karışmasına bağlı olarak idrarda hafif bulanıklık saptanabilir.

Taze idrar örneğindeki bulanıklığa eritrositler, lökositler, epitel hücreleri, silendirler, bakteriler veya mukus neden olabilir. Beklemekle idrarda bulanıklık ortaya çıkmışsa veya idrar kabının dibinde tortu oluşmuşsa, iki olasılık söz konusudur:

1) Vücut ısısında erimiş olan üratlar soğukta çökmüştür.

2) Beklemiş idrarda pH’nın artmasıyla fosfatlar çökmüştür.

Ürat kristalleri kiremit renkli, fosfatlar kirli beyaz renklidir.

 

BASİT TAŞ AYIRIM DENEYİ

Deney tüpüne idrar konur.

Tüpün üst kısmı aleve tutularak ısıtılır.

Isıtılan kısımdaki idrar berraklaşırsa ÜRAT,

Tüpteki idrarın üzerine 2 damla %5’lik asetik asit eklenir

İdrarın üst kısmı berraklaşırsa FOSFAT veya KARBONAT (karbonat ise gaz da çıkar),

Tüpteki idrarın üzerine 2 damla %10’lik HCL damlatılır. Bulanıklığın kaybolması OKZALAT,

Bulanık idrar ısıtılınca mevcut bulanıklık daha da artarsa FOSFAT veya PROTEİNÜRİ lehinedir.

 

ÜROBİLİNOJEN

Ehrlich yöntemi ile idrarda ürobilinojen arama :

Bir deney tüpüne taze ve bilirubinsiz idrar konur.

Tüpteki bilirubinsiz idrar üzerine 1 mL Ehrlich reaktifi (2 g p-dimetil aminobenzaldehit, 100 mL %20’lik HCl’de çözülerek hazırlanır) eklenip karıştırılır ve birkaç dakika beklenir.

Tüpteki karışımda kırmızı renk oluşumu gözlenirse idrarda ürobilinojen artmıştır.

Tüpteki karışımda kırmızı renk oluşumu gözlenmezse tüp ısıtılır. Isıtma sonucunda kırmızı renk oluşumu gözlenirse idrarda ürobilinojen normaldir.

Isıtmaya rağmen kırmızı renk oluşumu gözlenmezse idrarda ürobilinojen negatiftir’dir.

İdrarda porfirin ve porfobilinojen bulunması da kırmızı renk verir; ancak porfobilinojen ile oluşan bileşik kloroformda çözünmez.

 

PROTEİN

Protein aranacak idrar, berrak olmalıdır, mavi turnusol kağıdını hafifçe kırmızılaştıracak kadar asit olmalıdır, dansitesi 1010’dan küçük olmamalı, çok da yüksek olmamalıdır.

%20’lik triklorasetik asit (TCA) ile idrarda protein aranması :

Bir deney tüpünün 2/3’üne kadar berrak idrar konur. Deney tüpündeki berrak idrar üzerine %20’lik TCA damla damla eklenir; bu sırada tüpteki idrarda bir bulanıklık veya çökelti oluşup oluşmadığına bakılır.

Bulanıklık gözlenmezse idrarda protein (-)’dir;

Ancak siyah bir zemin üzerinde görülebilen bir bulanıklık oluşursa idrarda protein (hafif eser)’dir;

Belirgin bulanıklık oluşur fakat granülasyon ve flokulasyon oluşmazsa idrarda protein (+)’dir;

Yoğun bulanıklıkla birlikte granülasyon oluşup flokulasyon oluşmazsa idrarda protein (++)’dir;

Çok yoğun bulanıklıkla birlikte belirgin flokulasyon da oluşursa idrarda protein (+++)’dir;

Çok fazla yoğun bulanıklıkla birlikte çok fazla flokulasyon oluşursa idrarda protein (++++)’dir.

 

BİLİRÜBİN

Rosin yöntemi ile idrarda bilirubin aranması:

Bilirubinin, iyot ile yeşil renk oluşturması prensibine dayanır.

Bir deney tüpüne tüpün 2/3’üne kadar idrar konur.

Tüpteki idrar üzerine 2-3 mL Rosin reaktifi (%1’lik iyot-alkol çözeltisi) tabakalandırılır.

Tüpte sıvı tabakalarının temas yerinde yeşil renk oluşup oluşmadığına bakılır ve gözlenenlere göre sonuç rapor edilir.

Temas yerinde yeşil renk oluşumu gözlenmezse idrarda bilirubin (- )’dir, olursa bilirubin (+)’dir.

 

GLUKOZ (REDÜKTAN MADDE)

Benedict yöntemi ile idrarda glukoz aranması:

Bir deney tüpüne 5 mL Benedict reaktifi (173 g sodyum sitrat ve 100 g susuz Na2CO3 , 700-800 mL distile suda çözülür; bu karışıma 17,3 g kristalize Cu2SO4’ın 100 mL distile sudaki çözeltisi yavaş yavaş eklenir ve karıştırılır; volüm, distile su ile 1000 mL’ye tamamlanır) konur ve bunun üzerine 0,5 mL idrar eklenir.

Tüp, kuvvetli bir alev üzerinde 2 dakika kaynatılır; daha sonra oda sıcaklığında soğumaya bırakılır.

Soğuyan tüpteki karışımda;

Kırmızı renkli bir çökelti oluştuysa idrarda şeker (++++)’dir;

Turuncu renkli bir çökelti oluştuysa idrarda şeker (+++)’dir;

Sarı renkli bir çökelti oluştuysa idrarda şeker (++)’dir;

Açık yeşil renkli bir çökelti oluştuysa idrarda şeker (+)’dir;

Çökelti oluşması gözlenmezse idrarda şeker (-)’dir.

Bu test yemekten 2 saat sonra yapılmalıdır. Açken test negatif çıkabilir. Burada oluşan renk sadece glukoza bağlı değil, diğer redüktan maddeler olan galaktoz, fruktoz, laktoz, pentoz, homogentisik asit, glukuronik asit, müsin gibi maddelerde de oluşmaktadır.

Yorum Yaz - Soru Sor