İdrar Kültürü Testinde Neye Bakılır ? & İdrar Kültürü Üreme Olmadı Ne Demek ?

İdrar Kültürü testi idrar mikroskobisinde bakteri veya lökosit göründüğünde istenebildiği gibi, idrar yolu enfeksiyonu veya bakteriüri olasılığının araştırılması ve üreme olursa, bakterinin izolasyonu ve koloni sayısının belirlenmesi amacıyla kullanılır.

Hemen laboratuvara gönderilemiyorsa bu durumda yarım saat kadar buzdolabında bekletilebilir.

Yapılışı:

Halka öze ya da otomatik pipetörle alınan 10 µl idrar örneği, bir EMB ve bir kanlı agar besiyerine damlatılıp öze ya da steril pamuklu çubukla çok yaygın ekilir.

Kanlı besiyerinde ekim hattına bir Novobiosin diski yerleştirilir. 37ºC’deki etüve kaldırılır. Bir sonraki gün üreyen bakterinin sayısına, Novobiosin diski etrafında üremesine ve hastanın yaşı-cinsiyeti-örneğin alınma biçimine göre değerlendirilir.

Değerlendirme:

İdrar yolları ile ilgili yakınması olmayan hastada, idrar kesesinde en az 4 saat beklemiş orta idrarda erkeklerde 10.000 koloni/ml, kadınlarda 100.000 koloni/ml bakteri saptanması idrar yolu infeksiyonunu destekler.

Yakınması olan kadın hastada koliformlar üremişse orta idrarda 100 koloni/ml, diğer bakteriler için 100.000 koloni/ml bakteri saptanması idrar yolu infeksiyonunu destekler.

Yakınması olan erkek hastada orta idrarda 1.000/ml bakteri saptanması bile idrar yolu infeksiyonunu destekler.

Sürekli sondalı hastadan, uygun alınan idrarda 100 koloni/ml bakteri saptanması idrar yolu infeksiyonunu destekler.

Yakınmasız kimselerde alınan orta idrarda iki türden çok bakteri saptandığında sayı 100.000 koloni/ml’den fazla bile olsa bulaş (kontaminasyon) olarak değerlendirilir.

Bakteri sayısı anlamlı sınırın altında çıkmış veya hiç üreme olmadıysa;

Hasta antibiyotik kullanılmaktadır ve etken baskılanmıştır.

İveğen (akut) üretral sendrom söz konusudur.

Chlamydia trachomatis ve Ureoplasma urealyticum üretritleri de aynı şekilde sonuç verir.

Gram negatif Enterobactericeae’ların dışında bir hastalık etkeni söz konusudur.

Hasta bol sıvı içmekte ve idrar sulandığından bakteri sayısı düşük çıkmaktadır.

Yorumu:

Kanlı ve EMB besiyerinde üreyen yeterli sayıdaki gram (-) basiller infeksiyon etkeni olarak değerlendirilir.

Oksidaz sonucuna göre yorumlanır. Oksidaz (+) gram (-) basiller Psödomonas olarak, oksidaz (-) basiller enterik bakteri olarak değerlendirilir.

Novobiosin diski etrafında üreyen katalaz (+) koagülaz (-) gram (+) koklar S.saprophyticus olarak değerlendirilir. İnfeksiyon etkeni olarak bildirilir. Antibiyogram yapılır.

Novobiosin diski etrafında üremeyen katalaz (+) koagülaz (-) gram (+) koklar S.epidermidis olarak değerlendirilir ve patojen kabul edilmezler.

Kanlı besiyerinde üreyen gram (+) koklara katalaz ve koagülaz bakılır. Her ikisi de (+) olan bakteriler S.aureus olarak tanımlanır. İnfeksiyon etkeni olarak düşünülürse antibiyograma alınır.

Üreyen gram (+) basiller Difteroid ya da Laktobasil olarak değerlendirilir ve patojen kabul edilmezler.

İdrar ekilen besiyerlerinde üreyen yeterli sayıdaki mayalar gram boyamada saptanırsa Candida albicans olup olmadığının araştırılması için direkt preparatlarda ve besiyerlerinde mantarların hifa yapıları da izlenebilir. Hastanın klinik durumu öğrenilerek bunlar yorumlanmalıdır.

Örnek geri çevirme nedeni:

1 saatten daha fazla oda ısısında bekleyen, kateterli hastalarda torbadan yada kateter ucundan alınanlar ile steril olmayan kaba alınmış örnekler kültür için uygun değildir.

Çeşitli sebeplere bağlı olarak idrar kanalında meydana gelen geçici veya kalıcı darlıklar, idrar yolu enfeksiyonlarına ortam hazırlayan en önemli sebebi oluşturur.

Darlık, idrar akımında yavaşlamaya yani staza, staz ise bakterilerin invazyonuna uygun zeminin ortaya çıkmasına neden olur. Üretra darlıkları, üriner sistem taşları, tümörler, prostat hipertrofisi ve nörojenik mesane idrar akımını yavaşlatarak idrar yolu enfeksiyonuna zemin hazırlayan en önemli sebepler olarak sayılabilir.

Üriner sistem enfeksiyonları, en sık olarak Escherichia coli gibi gram negatif koliform bakteriler, daha seyrek olarak da gram pozitif enterokoklar tarafından meydana getirilir.

Proteus, Klebsiella, Pseudomonas gibi bakteriler de zaman zaman üriner sistem enfeksiyonu etkeni olarak izole edilebilir.

Patojen bakteriler genellikle üretradan girerek yani retrograd olarak üriner sistemin üst kısımlarına ulaşır.

S. aureus ise daha çok hematojen yayılma sonucunda böbreklere ulaşarak piyelonefrit oluşumuna neden olur.

Sık idrara çıkma, aniden idrar yapma gereksiniminin ortaya çıkması, idrar yaparken yanma ve ağrı hissedilmesi, sistit olasılığını düşündüren en dikkat çekici belirtilerdir. Hasta sıklıkla suprapubik bölgede ağrı ve huzursuzluktan da yakınır. Kadınlarda, gross hematüri nadir olmayarak ve özellikle de cinsel temas sonrasında görülen bir belirtidir.

Fiziksel muayene, çoğu zaman suprapubik hassasiyet dışında başka bir bulgu sağlamaz. Enfeksiyon mesane ile sınırlı kaldığı sürece, herhangi bir sistemik bulgu veya belirtinin bulunması beklenmez.

Enfeksiyonun renal pelvise ve parankime ulaşması yani piyelonefrite dönüşmesi durumunda, sistit bulgularına ek olarak enfeksiyonun şiddeti ile orantılı bir şekilde sistemik belirtiler de ortaya çıkmaya başlar.

Ateş, üşüme ve titreme, bel bölgesinde ağrı, bulantı, kusma ve ishal piyelonefrit tablolarında sıklıkla rastlanan belirtilerdir. Ateş yüksekliği ve taşikardiye ek olarak kostovertebral hassasiyet tablonun dikkat çeken bulgularıdır.

Test sonucunun yorumu:

Üriner sistem enfeksiyonu ile ilişkili olabilecek belirti ve bulguları sergileyen bir kişinin idrar kültüründe, patojen olarak kabul edilen bir bakterinin yeterince yüksek sayıda koloni oluşturması, üriner sistem enfeksiyonu teşhisi konulması için yeterli bir veri olarak kabul edilir.

Ancak sonucun yorumlanması sırasında klinik verilere ek olarak idrar analizi bulgularının da dikkate alınmasında yarar vardır.

Kültürde, enfeksiyon düşündürecek miktarda patojen bakterinin üremesine rağmen, idrar sedimentinde durumla uyumlu sayıda lökosite rastlanmaması, numunenin alınma sırasında dışarıdan kontamine olma olasılığını akla getirilmelidir.

Özellikle herhangi bir objektif bulgusu olmayan ve şikâyetlerini dile getiremeyecek kadar küçük çocuklarda, numunenin yetişkinlerdeki kadar güvenli bir şekilde alınamamış olma olasılığı da dikkate alınarak, yorumun daha özenli bir şekilde yapılması gerekir.

Antibiyotik kullanmayan bir kişiden alınan idrar örneğinde patojen bakteri izole edilmemesi, üriner sistem ile ilişkili bakteriyel bir enfeksiyon bulunma olasılığını ileri derecede zayıflatan bir bulgu olarak kabul edilir.

Numune:

İdrar.

10 mL idrar steril bir kapa alınır ve ekim yapılır.

İdrar numunesinin alınması:

Üriner sistem enfeksiyonu olasılığının doğru bir şekilde değerlendirilebilmesi için, mesanede bulunan idrarın, dışarıdan gelebilecek bakterilerle kontamine edilmeden alındığından emin olunması gerekir.

Doğrudan doğruya üretral bir kateter ile veya suprapubik iğne aspirasyonu ile bu hedefe ulaşılması mümkünse de, pratik uygulamada zorunlu kalınmadıkça, bu şekildeki invazif yöntemlere başvurulmaz.

Uygun temizlik prosedürü ve toplama tekniği kullanılarak, ihtiyaç duyulan nitelikteki idrar örneklerinin alınması çoğu zaman kolaylıkla başarılır. Bu amaçla, öncelikle ellerin ve üretra bölgesinin temizliğinin sağlanması gerekir. Ardından idrarın yaklaşık ilk üçte bir kısmı tuvalete yapılır.

Mümkünse idrar akımı kesilmeden araya girilerek idrarın orta üçte bir kısmı steril idrar toplama kabına alınır.

İdrarın son kısmı yine tuvalete yapılmalıdır.

Bazı kaynaklar tarafından sabah ilk yapılan idrarın kullanılması önerilse de, çok fazla sıvı alınması nedeniyle ileri derecede dilüe olmadığı sürece, gün içinde alınan idrar örneklerinin de kültür çalışması ve koloni sayımı amacıyla kullanılması mümkündür.

İdrar örneklerinin en geç 1 saat içinde ekim işlemine tabi tutulması gerekir.

Hemen işleme tabi tutulmayacak idrar örneklerinin buzdolabı koşullarında bekletilmesi gerekir.

 

 

Yorum Yaz - Soru Sor