İdrarda Bilirübin Görülmesi Nedenleri ? & İdrar Bilirübin Pozitifliği

İdrarda bilirübin görülmesi çoğu zaman karaciğer hastalığının bir bulgusudur ama başka durumlarda da görülür.

Bunu eskiden basit bir deneyle anlarlardı ; İdrar sarı-yeşil veya kahverengi ise idrarı çalkalayın, sarı-yeşil köpük oluşursa muhtemelen bilirübin pozitiftir.

Bilirübin nedir, nasıl oluşur ?

Eritrositler (alyuvarlar) içinde hemoglobin denilen ve oksijeni kendisine bağlayarak taşıyan bir madde vardır. Hemoglobin başlıca “Hem” ve “Globin” bölümlerinden oluşmuştur.

Yaşlanmış ya da anormal alyuvarlar parçalanarak, kan dolaşımından uzaklaştırılır. Bu işlem özellikle dalakta gerçekleştirilmektedir.

 

“Retiküloendotelyal sistem” (RES) denilen organlarda (kemik iliği, dalak, timus..) yaşlı ve bozuk alyuvarlar parçalanır. Daha sonra alyuvarların hemoglobini bu hücreler tarafından hücre içine alınır.

RES hücreleri alyuvarların hemoglobinini “Hem” ve “Globin” bölümlerine parçalarlar. Hem daha sonra “Biliverdin”e, bu da “Bilirubine” dönüştürülerek, RES hücresinden kana verilir.

Bu bilirubine “İndirekt bilirübin” ya da “Non konjüge bilirübin” denilmektedir.

İndirekt bilirübin kanda albumine bağlanarak taşınır.  İndirekt bilirübin su içinde çözünmez, bu nedenle idrarda indirekt bilirübin görülmez.

Kanda albumine bağlı olarak dolaşmakta olan indirekt bilirübin karaciğere geldiğinde, karaciğer hücreleri tarafından hücre içine alınır. Karaciğer hücresine girmiş olan indirekt bilirubin burada “Bilirubin sülfat” ve “Bilirubin diglikuronid”e çevrilir.

Buradaki amaç, belli bir miktarın üzerine çıktığında hücreler için zedeleyici olan indirekt bilirubinin sülfat ve diglikuronid biçimlere dönüştürülerek zedeleyici özelliğinin ortadan kaldırılmasıdır.

“Bilirubin sülfat” ve “Bilirubin diglikuronid” daha sonra karaciğer hücresinden dışarı safra kanallarına boşaltılır. Bilirubinin sülfat ya da diglikuronidli biçimine ise “Direkt bilirubin” ya da “Konjuge bilirübin” denir.

Direkt bilirubin suda eriyebilme özelliğine sahiptir ve hücreler için zedeleyici etkisi yoktur.

Karaciğer hücrelerinden safra kanallarına boşaltılmış olan direkt bilirubin daha sonra safra salgısı içinde incebağırsağa boşaltılır.

Buradaki bakterilerin etkisiyle “Mezobilirubinojen” adlı maddeye, bu da “Sterkobilinojen” adlı maddeye dönüştürülür.

Sterkobilinojen ise “Sterkobilin” maddesine dönüştürülerek, dışkı içinde vücut dışına atılır. Bağırsaklarda oluşan mezobilirubinojen maddesinin bir bölümü de “Ürobilinojen” maddesine dönüştürülür. Ürobilinojen maddesi bağırsaklardan kana emilir.

Ürobilinojenin bir bölümü kan yoluyla yeniden karaciğere gelip, yeniden direkt bilirubine dönüştürülerek safra yoluyla bağırsaklara akıtılır.

Kana girmiş olan ürobilinojenin bir bölümü ise böbreklerden idrar yoluyla atılır.

İdrar içinde atılan ürobilinojen, kendiliğinden “Ürobilin” denilen maddeye dönüşür.

Karaciğer hücreleri gerektiği gibi çalışmazsa ya da vücutta aşırı miktarda eritrosit parçalanırsa yani hemolizlerde karaciğerin kapasitesinin üstünde indirekt bilirubin oluşur.

Bu durumlarda ya da safra salgılanmasında engel varsa vücuttaki bilirubin miktarı artıp, sarılık gelişecektir.

Normalde idrarda bilirübin görülmez yani negatiftir.

İdrarda neden bilirübin pozitif olur ?

Karaciğer hastalıkları (hepatitler, toksik maddeler, infeksiyonlar, alkol, siroz..)

Obstrüktif tıkayıcı safra hastalıkları

Karaciğer ve safra yolu tümörleri

Sepsis

Hipertiroidizm

Piridinyum içeren ilaçlar ve ürokrom bileşikleri (idrarı boyar, yalancı reaksiyon olur)

İlaçlar (asetohegzamid, asetofenazin, aminosalisilic asid, klorpromazin, dapson, etodolak, flufenazin, imipramin, izoniazid, metildopa, nabumeton, noretandrolon, ferfenazin, fenotiazinler, tolmetin) ile pozitif olur.

İdrarda bilirübin var ama yalancı olarak negatif çıkmasının nedenleri ?

İdrarda askorbik asit, klorhegzidin ve nitrit fazlaysa yalancı negatiflik görülebilir.

Hemolitik hastalıklarda ise normalde idrarda bilirübin negatiftir.

 

Bunları da Merak Edebilirsiniz;

“İdrarda Koku Neden Olur ?”

“İdrarda Yanma Neden Olur ?”

“İdrarda Lökosit Görülmesi Neden Olur ?”

“İdrarda Nitrit Pozitifliği Ne Demektir ?”

“İdrarda Ürobilinojen Pozitifliği Ne Demektir ?”

“İdrarda Eritrosit (Kan) Pozitifliği Neden Olur ?”

 

 

%d blogcu bunu beğendi: