Jinekomasti (Büyümüş Göğüsler) Nedir, Neden olur, Nedenleri ve Nasıl Tedavi Edilir ?

Jinekomasti yani büyümüş göğüsler, erkeklerde memelerde şişlik, meme bezi dokusunun genişlemesidir.

Bebeklikten itibaren her yaşta erkeklerde görülebilir, yaygın da bir durumdur.

Jinekomasti, obez erkeklerin meme bölgelerinde yağ birikintilerinin varlığına işaret eden psödojinekomasti veya lipomasti’den ayırt edilmelidir. Gerçek jinekomasti glandüler veya meme dokusunun büyümesi sonucu ortaya çıkar.

Jinekomasti’nin belirtileri  nelerdir ?

Jinekomastinin ana belirtisi erkeklerde göğüslerin büyümesidir.

Yağ dokusu yerine glandüler dokunun genişlemesidir. Tipik olarak simetriktir, genellikle  her iki memede görülür, ancak bazı durumlarda tek taraflı olabilir.

Her iki taraf da olsa genişleme bir tarafta daha fazla olabilir. Şiddetli ağrı olmamasına rağmen hassasiyet mevcut olabilir.

Jinekomasti ile yapılması gereken en önemli ayrım, genel göğüs kanseri vakalarının yaklaşık % 1’ini oluşturan erkek meme kanseri‘dir. Kanser genellikle bir tarafla sınırlıdır, mutlaka meme başının etrafında ortalanmaz, sert veya sıkı yapıdadır ve cildin dimplasyonu, memenin geri çekilmesi, süt boşalması ve koltukaltı (aksiller) lenf nodlarının genişlemesi ile ilişkili olabilmektedir.

Kimler jinekomasti riski altındadır ?

Normal olarak gelişmekte olan her pubertal erkek, gelişim sürecinin bir parçası olan jinekomasti için risk altındadır. Normal erkek bebeklerde de jinekomasti olabilir.

Diğer risk faktörleri şunları içerir:

Yaşlanma

Yaşlanmanın testosteron üretiminde düşüşe neden olur ve bu da soruna neden olabilir.

Spesifik hastalıklar ve karaciğer sirozu

Bunlarda da testosteron düşebilir.

İlaçlar

Bazı ilaçlar bu soruna yol açabilir.

Ergenlik çağında jinekomasti neden olur ve ne kadar sürer ?

Jinekomasti, kadınlık hormonları olan östrojen düzeyleri, erkeklik hormonları olan androjen seviyelerine göre daha fazla arttığı hormon düzeylerinde bir dengesizlikten kaynaklanmaktadır.

Normal büyüyen bebeklerde ve pubertal erkeklerde zamanla kendi kendine düzelen  jinekomasti fizyolojik jinekomasti olarak bilinir.

Erkek veya dişi tüm bireyler hem östrojen hem de androjenlere sahiptir. Ergenlik döneminde, bu hormonların seviyeleri dalgalanabilir ve farklı seviyelerde yükselebilir, östrojen konsantrasyonunun nispeten yüksek olduğu geçici bir duruma neden olur.

Hormon düzeylerinde büyüme ile geçici değişikliklerin neden olduğu jinekomasti genellikle 6 ay ile 2 yıl arasında tek başına kaybolur.

Bazen 2 yılı aşkın süreyle devam eder ve persistan pubertal jinekomasti olarak adlandırılır.

Hangi hastalıklar ve koşullar jinekomasti’ye neden olur ?

Malnütrisyon ve yeniden beslenmenin (malnütrisyondan kurtulma) jinekomastiye yol açabilecek hormonal bir ortam yarattığı gösterilmiştir.

Benzer şekilde, karaciğerin sirozu normal hormon metabolizmasını değiştirir ve jinekomastiye yol açabilir.

Erkek seks organlarının yani testis bozuklukları, testosteron üretiminin azalmasına ve nispeten yüksek östrojen düzeylerine yol açarak jinekomastiye yol açabilir. Bu bozukluklar, Klinefelter sendromu gibi genetik olabilir veya travma, enfeksiyon, kan akışının azalması veya yaşlanma nedeniyle edinilebilir.

Testiküler kanserler jinekomastiye yol açan hormonlar da salabilirler.

Vücutta değiştirilmiş bir hormonal çevre ile ilişkili ve jinekomasti ile ilişkili olabilecek diğer koşullar, kronik böbrek yetmezliği ve hipertiroidizm‘dir.

Nadiren, testis tümörleri dışındaki kanserler jinekomastiye neden olabilecek hormonlar üretebilir.

Hangi ilaçlar jinekomasti’ye neden olur ?

Jinekomasti ayrıca birçok ilacın yan etkisi de olabilir.

Jinekomasti ile ilişkili olabilecek ilaç örnekleri aşağıda listelenmiştir:

Anti-androjenik aktiviteye sahip bir diüretik olan spironolakton (Aldakton)
Hipertansiyon tedavisinde kullanılan kalsiyum kanal blokerleri (nifedipin ve diğerleri)
Hipertansiyon için ACE inhibitörü ilaçlar (kaptopril, enalapril)
Bazı antibiyotikler (izoniazid, ketokonazol ve metronidazol)
Anti ülser ilaçları (ranitidin, simetidin ve omeprazol)
Prostat kanseri için anti-androjen veya östrojen tedavileri
Metildopa
Digitoksin
Diazepam
Uyuşturucu maddeler (alkol, esrar, eroin)
Lavanta yağı ve çay ağacı yağı, cilt bakım ürünlerinde kullanıldığında jinekomasti ile ilişkilendirilmiştir.

Jinekomasti olup olmadığını nasıl anlarım ?

Jinekomastinin tanımı bir erkekte 0,5 cm’den büyük meme dokusunun varlığıdır.

Daha önce de söylediğimiz gibi, jinekomasti genellikle meme başı çevresinde bulunan gerçek göğüs (glandüler) dokunun varlığıdır. Yağ birikimi gerçek jinekomasti olarak düşünülmemektedir.

Çoğu durumda, jinekomasti fiziksel muayene ile teşhis edilebilir.

İlaç kullanımı ve uyuşturucu kullanımı da dahil olmak üzere dikkatli bir tıbbi geçmiş sorgulaması da önemlidir. Eğer bir kanser şüphesi varsa, bir mamografi çekilebilir.

Bazı olgularda jinekomastinin nedeninin saptanmasına yardımcı olmak için daha ileri testler önerilebilir. Bunlara karaciğer, böbrek ve tiroid fonksiyonlarını incelemek için kan testleri dahildir.

Jinekomasti tedavisi nasıldır, kullanılan ilaçlar nelerdir ? Jinekomasti amleiyatı olanlar iyileşir mi ?

Özellikle pubertal erkeklerdeki jinekomasti, genellikle yaklaşık 6 ay içinde tek başına kaybolur, bu nedenle birçok durumda spesifik tedavi yerine gözlem yapılması tercih edilir.

Jinekomasti tedavisinde ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylanmış hiçbir ilaç bulunmamaktadır. Jinekomasti tedavisinde kullanılan ilaçlar şunları içerir:

Testosteron replasmanı, düşük testosteron seviyesindeki yaşlı erkeklerde etkili olmuştur, ancak normal seviyelerde erkek hormonu bulunan erkekler için etkili değildir.

Klomifen jinekomastiyi tedavi etmek için kullanılabilir. 6 aya kadar alınabilir.

Seçici östrojen reseptör modülatörü (SERM) tamoksifen (Nolvadex), jinekomastide meme hacmini azaltabilir ama meme dokusunu tamamen ortadan kaldıramamıştır. Bu tür terapi sıklıkla ağır veya ağrılı jinekomasti için kullanılır.

Danazol testosteronun sentetik bir türevidir ve testosteronlarla östrojen sentezini azaltır. LH ve FSH hormonlarının üretilmesi için cinsel organları yönlendiren maddelerin hipofiz sekresyonunu inhibe ederek çalışır. Jinekomastide diğer ilaçlardan daha az kullanır.

İlaçlar erken evrelerde jinekomastiyi azaltmada daha etkilidir.

Doku yaralandıktan sonra, ilaçların etkili olması muhtemel değildir ve cerrahi olarak çıkarılma tek olası tedavi yöntemidir.

Kısıtlamalı mammoplasti (göğüs küçültme ameliyatı), şiddetli vakalarda, uzun süreli jinekomasti sırasında veya ilaç tedavilerinin normal göğüs görünümünü düzeltmek için etkili olmadığı durumlarda kullanılmıştır.

Tipik olarak jinekomasti, uzun vadeli problemlerle ilişkili değildir.

Jinekomasti’nin düzelmesi ne kadar sürer, komplikasyonları nelerdir ?

Pubertal jinekomasti tipik olarak tek başına geriye dönmesine rağmen, nadiren de olsa tedavinin devamına ihtiyaç duyulabilir.

Uzun vadede (12 ay veya daha fazla) jinekomasti, skarlaşmaya neden olabilir, ilaçlarla tedavi etmek imkansız olmasa da bir yanıt elde etmek daha zor hale gelebilir.

Utanç kaynağı olduğu takdirde, psikolojik sonuçlar ortaya çıkabilir.

Jinekomasti nasıl engellenir, önlenebilir mi ?

Büyümeyle ya da yaşlanmayla oluşan hormonal dalgalanmalar nedeniyle oluşan jinekomasti engellenemez.

Tıbbi koşullarla ilişkili jinekomasti ancak alttaki  durumun önlenebileceği ölçüde engellenebilir.

Jinekomasti ile erkek meme kanseri ilişkili mi ?

Jinekomasti hastalarının erkeklerde meme kanseri gelişimi riski genel nüfusa oranla yaklaşık 5 kat daha fazladır.

Jinekomastinin kendisinin kanser öncesi bir durum olmadığını, aksine yetişkin erkeklerde jinekomasti üreten hormonal değişikliklerin (östrojenlerin göreceli olarak artması, androjen seviyelerinin düşük olması) meme kanseri geliştirme riskini arttırdığına inanılmaktadır.

 

 

Yorum Yaz - Soru Sor