Kan Tahlilinde Demir (Fe) ve Ferritin Nedir, Yüksekliği ve Düşüklüğü

Kan tahlillerinin en meşhurlarından olan Demir (Fe) ve Ferritin testleri, özellikle demir eksikliği anemisi başta olmak üzere birçok kansızlığın tanı ve tedavi takibinde istenir.

Demir (Fe) Nedir ?

Fe kısaltması ferrum yani demir’den gelir.

Demir, TDBK ve Ferritin testleri ile beraber genellikle anemilerin ve hemokromatoz gibi demir fazlalığı durumlarının değerlendirilmesi amacıyla kullanılır.

Hemogram‘la beraber çok fazla istenen testlerdendir.

Demir, vücutta özellikle oksijenin taşıyan proteinlerin veya oksijenin dahil olduğu kimyasal reaksiyonları katalizleyen enzimlerin yapısında bulunan bir elementtir.

Demirin insan vücudunda en fazla miktarda bulunduğu proteinler hemoglobin ve miyoglobin’dir.

Demir kanda transferrin’e bağlı olarak taşınır.

Transferin ortalama olarak % 25-30 civarında satüredir yani demir taşır.

Kan Tahlilinde Demir (Fe) Yüksekliği Ne Anlama Gelir ?

Herediter hemokromatozis

Pernisiyöz – Aplastik ve Hemolitik anemi

Akut lösemi

Kurşun zehirlenmesi

Akut Hepatit

Vitamin B6 eksikliği

Talasemi

Tekrarlayan transfüzyonlar ve

Akut Demir zehirlenmelerinde de serum demir düzeyi yüksek bulunur.

Kan Tahlilinde Demir (Fe) Düşüklüğü Ne Anlama Gelir ?

Demir eksikliği anemisi

Akut ve kronik enfeksiyonlar

Hipotiroidizm ve

Postoperatif dönemde serum demir düzeyi düşük bulunur.

Demir Testi Nasıl Yapılır ?

Kolunuzdan alınan kan bir tüpe konur ve serumu ayrılır, bu serum otoanalizör denilen cihaza verilerek çalışılır.

Kan verirken sabah saatlerinde kan verilmeli ve en az 8 saat aç olunmalıdır yoksa demir düzeyleri yalancı olarak yüksek veya düşük çıkar.

Demir için Normal (Referans) Değerler Nedir ?

Referans aralıklar her laboratuvarda kullanılan cihaza, ölçüm kitine, kişinin yaşına, cinsiyeti gibi durumlara göre değişir.

Bu nedenle her laboratuvarda verilen referans değerler ufak değişimler gösterebilir.

Yine de yaklaşık olarak kanda;

40 – 175 mikrogram/dl arasında olması normal kabul edilir.

Ferritin Nedir ?

Ferritin testi başlıca olarak anemi (kansızlıklar, özellikle de demir eksikliği anemisi) tanısında ve tedavi takibinde istenir.

Apoferritin denen bir protein ile iki değerlikli demirin (Fe +2) birleşmesiyle oluşan yapıya ferritin denir. Vücuttaki toplam demir depolarının en güvenilir göstergesidir.

En fazla karaciğer, dalak, kemik iliği ve kaslarda bulunur.

Demir eksikliği anemisin tanısında Fe ve TDBK’ne göre hem çok daha duyarlı hem de spesifiktir.

Anemi gelişmeden önce ferritin seviyeleri düşmeye başlar.

Kan Tahlilinde Ferritin  Yüksekliği Ne Anlama Gelir ?

Kemik iliği tümörleri

Üremi ve böbrek hastalıkları 

Karaciğer hastalıkları

Kronik hastalıklarda yüksektir.

Ferritin >400 ng/mL ise demir fazlalığı durumlar (hemokromatoz, hemosiderozis, oral-IV demir tedavisi) inflamatuvar hastalıklar, alkolizm gibi karaciğer hastalıkları, lösemiler, lenfomalar, hipertiroidizm, megaloblastik-sideroblastik-hemolitik anemiler ve talasemiler düşünülür.

Son 3 gün radyoterapi alma, doğum kontrol hapları, fazla et yeme ve teofilin alma ile de yükselir.

Hemoliz varsa yine yüksek bulunur.

Burada en önemli nokta ferritinin bir akut faz reaktanı olduğunun unutulmamasıdır yani her inflamasyonlu durumlarda (romatoid artrit, lupus, romatizmal hastalıklar,vs), birçok kanserde, kronik infeksiyonlarda, karaciğer hastalıkları ve otoimmün hastalıklarda ferritin de yükseleceğinden bu gibi hallerde yükselmiş ferritin düzeylerinin her zaman demir yüksekliği durumlarını göstermediğidir.

Yani inflamasyona bağlı ferritin yükselmesi de eğer o sırada inflamasyon varsa tanıda dikkate alınmalıdır.

 

Kan Tahlilinde Ferritin Düşüklüğü Ne Anlama Gelir ?

Kronik kanamalar

Antitiroid ilaçlar (metimazol)

Askorbik asit alımı

Demir eksikliği anemisi ve

Aplastik anemi’de düşer.

Ferritin <10 ng/mL ise genellikle altta demir eksikliği anemisi vardır.

Ferritin Testi Nasıl Yapılır ?

Kolunuzdan alınan kan bir tüpe konur ve serumu ayrılır, bu serum otoanalizör denilen cihaza verilerek çalışılır.

Ferritin için Normal (Referans) Değerler Nedir ?

Referans aralıklar her laboratuvarda kullanılan cihaza, ölçüm kitine, kişinin yaşına, cinsiyeti gibi durumlara göre değişir.

Bu nedenle her laboratuvarda verilen referans değerler ufak değişimler gösterebilir.

Yine de yaklaşık olarak kanda;

Erkeklerde : 20–250 ng/mL
Kadınlarda : 10–120 ng/mL
Çocuklarda : 7–140 ng/mL arasında olması normal kabul edilir.

 

 

%d blogcu bunu beğendi: