Kan Tahlilinde Kalsiyum (Ca) Nedir, Ne Demek ?

Kan tahlillerinden biri olan Ca, bazı raporlarda yalnız başına verildiği gibi, bazı tahlil raporlarında ise kalsiyum (Ca) şeklinde de verilebilir.

Kalsiyum‘un kısaltmasıdır.

Ca testi genellikle kan kalsiyum konsantrasyonunda azalma veya artma meydana getirebilen, kemik, böbrek, paratiroit bezi ve gastrointestinal sistem hastalıkları ya da besinsel D vitamini veya kalsiyum eksikliği olasılığının araştırılması amacıyla kullanılır.

Ca Nedir ?

Kalsiyum elementi başlıca kas kasılması, kardiyak fonksiyonlar, sinirsel impulslarının iletilmesi ve pıhtılaşmada rol oynar.

Kandaki albümin‘de (proteinlerin başlıca tipi) azalma olursa kalsiyumun % 50’lik kısmı proteine bağlı olduğundan kalsiyum da düşük bulunur.

Kandaki Ca düzeyini PTH, vitamin D, kalsitonin, albümin, estrojen ve androjen’ler belirler.

Kan Tahlilinde Ca Yüksekliği Ne Anlama Gelir ?

Ca yüksekliği yani Hiperkalsemi‘nin en sık nedeni Hiperparatiroidizm ve Kanserler (% 95 nedeni) dir. Bununla beraber Ca seviyesini yükselten birçok basit durum ve iyi huylu hastalıklar da vardır.

Hiperparatiroidizm (adenom, karsinom, hiperplazi..)

Kanserler (PTH benzeri hormon salarlar, kemiğe metastaz yapmış akciğer, kolon, meme, tiroid, böbrek, karaciğer ve pankreas gibi)

Lösemiler

Hodgkin ve Non-Hodgkin lenfoma

Multiple myeloma

Burkitt lenfoması

Granülomatöz hastalıklar (tüberküloz, sarkoidoz)

Tirotoksikoz

Kemiğin Paget hastalığı (ALP de çok yüksek)

İnfantların idiyopatik hiperkalsemisi

Kemik kırıkları

Uzamış yatak istirahatı veya immobilizasyon

Vitamin D, süt veya antasidlerin fazla alınımı

Böbrek nakli

Süt-alkali sendromu (Burnett sendromu) Ca seviyesini yükseltir.

Birçok ilaç kan Ca seviyesinin yanlış olarak yüksek veya düşük olmasına neden olabilir.

Örneğin;
Test öncesi Ca’lu ilaç alımı ile Ca yüksek bulunabilir.
Tiyazid grubu diüretikler böbrekten Ca atılımını azaltır ve hiperkalsemi yapar

Bazı hemodiyaliz hastalarında kullanılan reçine ile hiperkalsemi olabilir

Kan Tahlilinde Ca Düşüklüğü Ne Anlama Gelir ?

Kanda Ca düşüklüğü yani Hipokalsemi‘nin en sık nedeni Hipoalbüminemi yani kanda albümin düşüklüğüdür. Bu duruma Pseudohipokalsemi de denir.

Hipoparatiroidizm (ameliyatla alınması, radyasyonu, hipomagnazemiye bağlı..)

Hiperfosfatemi (böbrek yetmezliği, laksatif kullanımı, kemoterapotikler..)

Malabsorbsiyon (çölyak hast, trophical sprue, pankreas yetmezliği..)

Akut pankreatit

Alkaloz (Ca proteinlere bağlanır)

Osteomalazi

Renal yetmezlik

Riketsiya

Vitamin D yetmezliği

Malnütrisyon

Karaciğer sirozu

Alkolizm

Mg ve P aşırı alımı veya fazla laksatif (kabızlık ilacı) kullanımı ile barsaklardan kalsiyum atılımı artar ve hipokalsemi olabilir.

Fazla miktarda IV sıvı alımı (damardan) albümini ve dolayısıyla Ca’u azaltır.

Bu nedenle kalsiyum tayinlerinde yorumun sağlıklı olması için total protein ve albümin testleri de aynı anda istenmelidir.

Ca Testi Nasıl Yapılır ?

Kolunuzdan alınan kan bir tüpe konur ve serumu ayrılır, bu serum otoanalizör denilen cihaza verilerek çalışılır.

Ca için Normal (Referans) Değerler Nedir ?

Referans aralıklar her laboratuvarda kullanılan cihaza, ölçüm kitine, kişinin yaşına, cinsiyeti gibi durumlara göre değişir.

Bu nedenle her laboratuvarda verilen referans değerler ufak değişimler gösterebilir.

Yine de yaklaşık olarak kanda;

Total Kalsiyum;  8.8 -10.4 mg/dl arasında olmalıdır.

Ca seviyeleri 4.4 mg/dl ve altına düşerse tetani ve konvülziyonlar olabilirken, 13 mg/dl ve üstüne çıkarsa  Kardiyotoksisite, aritmi ve koma olabilir.

 

 

Yorum Yaz - Soru Sor