Kan Tahlilinde RBC Nedir, Yüksekliği ve Düşüklüğü

Kan tahlillerinden biri olan RBC, Hemogram testinde raporlanır ve kırmızı kan hücresi olan eritrosit’lerin ingilizce baş harflerinin (Red Blood Cell) kısaltmasıdır.

RBC  testi tek başına çalışılmaz, tam kan sayımı yani hemogram testinde WBC, MCV, PLT gibi diğer kan parametreleri ile birlikte raporlanır.

RBC testi başlıca olarak anemi yani kansızlıklarda, kanamalarda ve polisitemi‘lerde istenir.

RBC Nedir ?

RBC yani Eritrositler kana kırmızı rengini veren ve içerdiği hemoglobin vasıtasıyla oksijeni (O2) akciğerlerden doku ve organlara, oralardaki atık gaz karbondioksiti (CO2) de akciğerlere taşıyarak solunum fonksiyonunda görev alan kan hücreleridir.

Kanın hacim olarak % 40’ını eritrositler oluşturur.

Eritrositler kemik iliğinde yapılırlar.

Eritrositlerin ömrü insanda yaklaşık 120 gün kadardır.

İnsanda her gün eritrositlerin 1/120’si karaciğer ve dalak’ta parçalanmakta ve bunlardan 6,5-7 g kadar hemoglobin açığa çıkmaktadır.

Kan Tahlilinde RBC Yüksekliği Ne Anlama Gelir ?

RBC yüksekliğinin genellikle iyi huylu olan birçok nedeni vardır. Klinikte önemli olan RBC düşüklüğü olsa da çok fazla RBC yüksekliği araştırılmalıdır.

RBC yüksekliği nedenleri:

Polisitemi vera 

Böbrek hastalıkları

Böbrek dışı tümörler

Yüksek rakımda (dağ) yaşama

Akciğer hastalıkları

Kalp hastalıkları

Hemoglobinopatiler

Sigara kullanımı 

CO2 zehirlenmesi

Alkolizm

Dehidratasyon (kusma-ishal-aşırı terleme-diüretikler-yanık..)

Gaisböck sendromu (Stres polisitemisi)

Genellikle hipertansif, obez, diyabetli hastalar ve sigara içenlerde görülen rölatif polisitemidir. RBC normal ama plazma volümü azdır.

Yenidoğanlarda (2-4 aylarda düşer, ortalama 14 yaşında erişkin seviyeye gelir)

Kan alırken uzamış venöz staz (turnikeyi uzun süre tutma)

Aşırı stres

Ağır egzersizde

İlaçlar (Antitiroid ilaçlar, ACTH, danazol, gentamisin, metildopa, etretinat, eritropoietin, glukokortikoidler, hidroklorotiazidler, pilokarpin)

Tüpe fazla kan alma (antikoagülan az gelir)

Lökositoz (> 50.000 ise eritrosit histogramında görülür)

Lipemi

Kriyoglobulinemi (yaklaşık 4°C’de çökelen ve 37°C’de eriyen proteinlerdir. plazma hücresi bozukluklarında, lenfoproliferatif hastalıklarda, otoimmun hastalıklarda ve infeksiyonlarda ortaya çıkarlar.)

Retikülositoz’ da RBC yüksek bulunur.

Kan Tahlilinde RBC Düşüklüğü Ne Anlama Gelir ?

RBC düşüklüğü anemi yani kansızlık göstergesidir ve araştırılmalıdır.

RBC düşüklüğü nedenleri:

Anemiler

Kansızlık da denir, eritrosit sayısı, hemoglobin veya hematokrit azalması ile giden hastalıkların genel adıdır. Eritrosit yıkımı, kan kayıpları , sentez azalması veya demir-B2-folat-bakır gibi eritrosit yapımı için gerekli maddelerin eksiklikleri ile oluşurlar.

Hodgkin ve diğer lenfomalar

Multipl myeloma

Lösemiler

Miyeloproliferatif hastalıklar

SLE

Addison hastalığı (böbreküstü bezi yetmezliği)

Romatizmal ateş 

Kronik infeksiyonlar

Subakut bakteriyel endokardit

Hemolitik anemiler (eritrositler damar içinde parçalanır)

Yatar pozisyonda alınan kandan yapılan ölçümlerde (% 5 düşük)

Overhidrasyonda (damardan aşırı sıvı mayi alımı)

Gebelikte (plazma volümü arttğından dilüsyonel etki olur)

İlaçlar (NSAID’ler, antibiyotikler, kemoteropotikler, tansiyon ilaçları..)

EDTA’lı kanın pıhtılaşması (kan alınır alınmaz 5 kez yavaşça alt-üst edilmelidir)

Soğuk aglütininlerin varlığı ile (genellikle 4-18 C de eritrositleri aglütine eden IgM tipi antikorlardır, RBC histogramında iki farklı eritrosit popülasyonu vardır, kan 37 C de ısıtılarak tekrar çalışılırsa sorun düzelir)

Hemolizli kanda (parçalanmış eritrostler cihazca sayılmaz)

Mikrositoz (küçük eritrositlerdir, cihazca RBC olarak sayılmazlar)

Yetersiz kan alma (antikoagülan fazla gelir)

RBC Testi Nasıl Yapılır ?

Kolunuzdan alınan kan bir tüpe konur.

Bu tüp Hemogram tüpüdür ve hemogram cihazınca sayım sayılır.

RBC için Normal (Referans) Değerler Nedir ?

Referans aralıklar her laboratuvarda kullanılan cihaza, ölçüm kitine, kişinin yaşına, cinsiyeti gibi durumlara göre değişir.

Bu nedenle her laboratuvarda verilen referans değerler ufak değişimler gösterebilir.

Yine de yaklaşık olarak kanda;

Erişkin erkek : 4.2 – 5.4 milyon/mikrolitre (mm3)
Erişkin kadın : 3.6 – 5.0 milyon/mikrolitre (mm3)
6-18 yaş çocuk : 4.0 – 5.4 milyon/mikrolitre (mm3) arasında bulunmalıdır.

 

 

Yorum Yaz - Soru Sor