Kanda Enfeksiyon (Sepsis) Ne Demek, Tahlili, Neden Oluşur ve Nasıl Giderilir ?

Kanda enfeksiyon olmasına eğer ki ağırsa tıp dilinde sepsis denir.

Normalde kanımız sterildir yani mikrop barındırmaz.

Birazdan açıklayacağımız nedenlerle kanda bakteri, virüs, mantar veya nadiren parazit gibi bulaşıcı zararlıların (genel olarak halk arasında mikrop da denir) görülmesi ve bazı belirtilere yol açması ile kanda enfeksiyondan bahsedilir.

Kanda enfeksiyon olması nadiren hafif olsa da genellikle acil ve hastane şartlarında yatarak tedavi gerektirir.

Kanda Enfeksiyon Oluşmasının Nedenleri Nelerdir ?

Kanda enfeksiyon oluşmasının çeşitli nedenleri olabilir. Bunları sıklık sırasına göre inceleyelim.

Vücuttaki Diğer Açık Yaralardan Bulaş Olması

Kan normalde steril yani temizdir, damarların içinde kapalı bir sistem içinde dolaşır. Bununla beraber  bu yapının herhangi bir nedenle bozulması ile dışarıdaki mikroplar kan dolaşımına girebilir ve vücudumuz bununla baş edemezse enfeksiyon oluşur.

Sıklıkla mikrop bulaşına neden olan durumlar; iltihaplı bir yara, diş çekimi, dolgu, damar yolu açılması, idrar sondası takılması, cerrahi müdahaleler, yanıklar, deri yaralanmaları, ısırıklar veya vücudun diğer bölgelerindeki enfeksiyonlardan bulaştır.

Hastalarla Doğrudan Temas

Enfeksiyon geçiren diğer bir hastayla  kan, cilt teması, hapşırma, öksürme veya şahsi eşyaların ortak kullanımı gibi temaslar sonucunda da bağışıklık sistemi de zayıfsa enfeksiyon kapılabilir.

Uzun Süre Antibiyotik Tedavisi

Özellikle çok uzun süre geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi alma ile kanda ve barsaklarda mantar enfeksiyonu gelişimi riski artar.

Bağışıklık Sisteminin Zayıflaması

Normalde kanımıza mikrop dahi girse lökosit (akyuvar) ve compleman gibi bağışıklık sistemi savaşçıları devreye girer ve enfeksiyon başlamadan kısa sürede yok edilir.

Ancak stres, uykusuzluk, yetersiz beslenme, otoimmün hastalıklar, tüberküloz, organ nakli, diyabet, AIDS veya kanser gibi durumlarda bağışıklık sistemi zayıflar ve enfeksiyonun ortaya çıkma riski artar.

Kanda Enfeksiyon ile Sepsis Aynı Şey mi ?

Sepsis veya kan zehirlenmesi de denir, kandaki enfeksiyonun artık böbrek, kalp, akciğerler gibi doku ve organlara hasar verebilecek kadar ağır ve etkili olmasına denir.

Sepsis hayati tehlikesi olan ve hastanede yatarak tedavi gerektiren önemli bir durumdur. Genellikle  bakterilerden kaynaklansa da, nadiren mantar veya virüs kaynaklı da görülebilmektedir.

Kanda Enfeksiyon’un Belirtileri Nelerdir ?

Kanda oluşan enfeksiyon, mikrobun türüne, miktarına ve erken müdahale edilip edilmemesine göre farklı belirtilere yol açabilir;

Bakterilerle olan enfeksiyonlar hafif olduğu sürece çoğu zaman bir belirtiye neden olmazlar. Nadiren hafif  ateş görülebilir.

Adenovirüs, influenza (grip), kızamık, kabakulak gibi virüslerden kaynaklanan enfeksiyonlarda ise;

• Yüksek ateş

• Baş ağrısı

• Deri döküntüleri

• İshal

• Kas ağrıları gibi belirtiler görülebilir.

Mantarlardan kaynaklı enfeksiyonlarda ise;

• Ciltte kaşıntı

• Yaraların geç iyileşmesi

• Yaralardan akıntılar

• Yüksek ateş

• Bilinç bulanıklığı görülebilir.

Sepsis’te ise olay çok daha ağırdır ve;

• Yüksek ateş, titreme

• Kalbin hızlı atması (taşikardi)

• Taşipne yani hızlı nefes alıp verme

• Aşırı terleme

• Baş dönmesi, bilinç bulanıklığı veya baygınlık

• İshal, bulantı, kusma

• Cilt renginin değişmesi, soğuması ve düşük kan basıncı görülebilir.

Kanda Enfeksiyon Tehlikeli midir ?

Çoğunlukla vücudumuz mikropları alt edebilirse de özellikle yetersiz beslenme, otoimmün hastalıklar, tüberküloz, diyabet, AIDS, organ nakillerinde, yatalak hastalar, ileri yaştakiler veya kanser hastaları gibi bağışıklık sistemi zayıf olanlarda sepsis oluşabilir ve bu da zamanında ve etkili tedavi edilmezse ölüme bile yol açabilir.

Kanda Enfeksiyon’a Hangi Doktorlar Bakar ?

Kanda enfeksiyon oluşursa bunun tanısını dahiliye uzmanları, aile hekimleri, güğüs hastalıkları uzmanları vs koyabilirse de tedavisi başlıca enfeksiyon hastalıkları uzmanınca yapılır.

Diğer hekimler de (kardiyolog, nefrolog, göğüs hastalıkları uzmanı vs..) tedavide gerekli olursa rol oynarlar.

Kanda Enfeksiyon Tanısı Nasıl Konur, Tahlilleri Nelerdir ?

Kanda enfeksiyon tanısı genellikle hastanede yapılan rutin taramalarında, yada sepsis belirtilerinde (yüksek ateş, üşüme, titreme, taşikardi, hızlı nefes alma, düşük kan basıncı, kafa karışıklığı, baş dönmesi, idrara çıkma da azalma, ciltte kızarıklık, eklem ağrıları..) yapılan kan-idrar tahlillerinde konur.

Hemogram (Tam kan testi) ile lökosit yüksekliği veya düşüklüğü, CRP, ESR (sedimantasyon) yüksekliği, trombosit düşüklüğü, kan kültüründe üreme ana tahlillerdir.

Ayrıca gerekli görülürse yara, idrar, BOS yani omurga sıvısının da kültürleri yapılabilmektedir.

Akciğer bulguları için göğüs filmi yada BT testi de yapılabilir.

Kanda Enfeksiyon Nasıl Tedavi Edilir ?

Kanda enfeksiyon varsa bu hekimler tarafından olayın şiddetine göre tedavi edilir.

Medikal (İlaç) Tedavisi

Kanda enfeksiyon geçici bakteriyel çoğalma nedeni ile olursa, çoğu zaman herhangi bir tedavi gerektirmez.

• Bazı vakalarda antibiyotik verilebilir.

• Yüksek ateş varsa naproksen, ibuprofen veya asetaminofen gibi ateş düşürücü ilaçlar verilebilir.

Kanda enfeksiyon virüs kaynaklı ise, virüsün türüne bağlı olarak değişen antiviral ilaçlar gerekli olabilir.

Mantarlara bağlı enfeksiyonlarda ise amfoterisin gibi antifungal ilaçlar gerekli olabilir.

Bağışıklık Sisteminin Güçlendirilmesi

Aşağıdaki uygulamalar ile vücudun savunma sistemi güçlendirilmelidir.

• Sigara ve alkol içiliyorsa derhal bırakılır.

• Bol meyve, sebze ve tahıl tüketilir.

• Günde en az 2,5 litre su içilmelidir.

• Yeterince uyunup, stresten uzak kalınır.

• Vitamin C, koenzim Q gibi antioksidanlar alınabilir.

Sepsis varsa;

Hastane koşullarında:

• Geniş spektrumlu antibiyotikler

• Oksijen desteği

• Damardan sıvılar

• Gerekliyse antiviral ve antifungal ilaçlar

• Tansiyon yükseltici ilaçlar

• Kortikosteroid veya insülin

• Gerekliyse kan nakli gibi tedaviler uygulanır.

Zaten ateş ve titreme gibi enfeksiyon belirtileri ortaya çıkmış ise, genellikle antibiyotik tedavisi uygulanmaktadır.

 

 

 

Yorum Yaz - Soru Sor