MPV (Mean Platelet Volüm) ve PCT (Platelecrit) nedir ?

Tam kan sayımı (Hemogram) raporlarında çoğu kez RBC, Hb, MCV, HCT gibi parametreler değerlendirilirken raporun genelde alt kısımlarında kalan MPV parametresi pek bilinmez ve değerlendirilmez. Bu öksüz parametre artık günümüzün çoğu otomatik hemogram cihazlarında hesaplanıp verilmektedir.

Aşağıda MPV (Mean Platelet Volume, Ortalama Trombosit Hacmi) ile ilgili hemen herşeyi bulabilirsiniz.

Trombositler (platelet) kanın en küçük şekilli hücreleridir ve çekirdekleri yoktur.

Başlıca kemik iliğinde yapılırlar ve ömürleri ortalama 7.5 gündür.

Trombositlerin yaklaşık % 65’i kanda, % 35’i dalakta bulunur.

Kanın pıhtılaşması, damar bütünlüğünün sağlanması, vazokonstrüksiyon (damar kasılması) ve adezyon – agregasyon aktivasyonu ile damar duvarı yırtılmalarında kanamanın ilk aşamada durdurulması için plak oluşumunda görevleri vardır.

MPV testi trombositlerin boyutlarının göstergesidir. MPV değerinde artış demek trombositlerin çaplarının artmış (daha büyük ) olması demektir. MPV artışı kemik iliğinin yeni trombosit sentezini artırdığını gösterir. Böylece daha büyük, genç ve daha fonksiyonel trombositler üretilir ve MPV artmış bulunur.

MPV testi genellikle trombositopeni (trombosit azlığı) ayırıcı tanısında istenir.

 

MPV yüksekliği – Başlıca:

ITP (idiyopatik trombositopenik purpura, otoimmün nedenli trombosit düşüklüğü olur)

Bernard-Soulier Hastalığı (Doğuştan reseptör bozukluğu var, trombositler hasarlı damar duvarına yapışamaz )

May-Hegglin Anomalisi (Doğuştan büyük trombositler mevcuttur )

Sepsislere bağlı trombositopeni

Prostetik (metal) kalp kapakçığı varlığı

Miyeloproliferatif hastalıklar

Büyük kanamalar

AML ve KML (lösemiler)

Splenektomi (Dalağın alınması)

Vaskülitler (Damar iltihapları)

Megaloblastik anemi

MPV düşüklüğü – Başlıca:

Trombositler normalden küçüktür.

Wiskott-Aldrich sendromu (X’e bağlı geçen, mikrotrombositler ve trombositopeni, egzema, tekrarlayan enfeksiyonlar, otoimmün olaylar ve malignite insidansının artışı ile seyreden bir primer immün yetersizlik sendromudur. Trombositler küçük olduğundan kanamaya meyil artmıştır).

Aplastik anemi (kemik iliğinde tüm kan hücrelerinin sentezi azalır-durur).

Trombositopeni-absent radii sendromu (TAR Syndrome, trombosit sayısı düşük ve kolda radius kemiği yoktur).

Storage Pool hastalığı (trombositlerde granül ve fonksiyon defekti sonucu kanama riskinde artış ve kanama problemleri).

MPV yüksekliği koroner kalp hastalığı ve felç riskini artırır çünkü genç trombositler hem daha büyüktür hem de agregasyon (birleşme) gücü daha fazladır, böylece damarlar daha kolay tıkanabilir.

Numune: 

EDTA’lı tam kan.

Bekletilmiş kanda eritrositler şişer (MCV artar), trombositler parçalanır, böylece MPV artabilir ve trombosit sayısı azalabilir.

Bu nedenle hemogram tahlili için numunede hemoliz olmamalı (Hb,MCH ve MCHC yüksek çıkar) ve numune fazla bekletilmemelidir (bu süre parametrelere göre değişir, örneğin WBC, Hb, HCT, RBC ve Platelet için EDTA’lı kan 24 saat saklanabilirse de, MPV çok hassastır, 2-6 saat sonra bozulur, bu nedenle ideali hemogram tahlili için numune 3 saat içinde çalışılmalıdır.

Referans Değerler :

Ortalama 7.4 – 12 fl (femtolitre, µm3).

Bazı kan sayım cihazlarında PCT kısaltmasıyla bir parametre daha verilir, PCT (plateletcrit) tıpkı HCT gibi kandaki toplam trombositlerin kana oranıdır yani PCT = Plt x MPV dir.

Klinik önemi pek olmadığından fazla kullanılmaz, referans değerleri ortalama % 0.1- 0.3 arasındadır.

Belki trombosit sayısının düşük ama çapının büyük olduğu hastalıklarda yararlı olabilir. Çünkü sayı düşük olsa bile büyük trombositler ile trombosit fonksiyonları ikame edildiğinden bu hastalarda aslında platelet sayısından ziyade PCT’e bakmak daha yararlı olabilir.

 

%d blogcu bunu beğendi: