RF (Romatoid Faktör) Testi Nedir ? RF Pozitif ve Negatif Ne Demektir ? & Anti-CCP Testi

RF testi genellikle romatoid artrit olasılığının değerlendirilmesi amacıyla kullanılır. Bununla beraber birçok romatolojik hastalıkta yükselebildiğinden spesifik değildir.

Romatoid Artrit (RA) halen sebebi tam olarak bilinmeyen, sinovyal (eklem aralığı) dokunun inflamasyonu ile seyreden kronik bir hastalıktır.

Kadınlarda erkeklere göre 2 kat daha fazla görülür.

Hastalığın en belirgin klinik bulgusu perifer eklemlerde meydana getirdiği kronik, simetrik ve eroziv (yıkıcı) özellikteki artrit’tir.

Hastalığın erken döneminde RA tanısı koymak zordur. Tanı koymak için geçen süre 4  hafta ile 10 yıl arasinda degişebilmektedir.

Gecikmenin nedenleri; az sayida eklem  tutulumu, asimetrik tutulum, artralji sikayetleri gibi atipik baslangıç sekilleri ve RF negatifliğidir.

RA’in beklenen yaşam süresini 3 – 8 yıl azalttığı bilinmektedir.

Romatoid Faktör (RF) romatoid artritli hastaların çoğunda bulunan makroglobulin tipinde bir  antikordur. İmmünglobulin G’nin Fc kısmına karşı oluşmuş antikorlardır.

Genellikle IgM tipi olmasına rağmen IgG ve A tipinde de olabilirler.

RF’nin romatoid artritteki rolü tam olarak bilinmemektedir, destrüktif (yıkıcı)  değişikliklerden sorumlu olduğu veya tam aksine vücudu korumak için sentezlendiği  şeklinde farklı görüşler mevcuttur.

Romatoid artrit dışında bazı hastalıklarda da kanda görülebilirsede en sık ve yüksek titrede görüldüğü hastalık RA’dir.

RA tanısı halen klinik olarak konulan bir hastalıktır.

Klinik tanı kriterleri 1987 yılında Amerikan Romatizma Derneği (ARA) tarafından  belirlenmiştir.

Bu kriterlerin kullanılmasıyla RA tanısında yaklaşık % 90 sensitivite, % 89  oranında spesifite sağlanabilmektedir.

Aşağıdaki 7 kriterden 4’ü varsa RA tanısı konulmaktadır. İlk 4 kriter en az 6  haftadır devam etmiş olmalı ve hekim tarafından görülmüş olmalıdır.

Romatoid artrit için düzeltilmiş “American College of Rhematology” kriterleri :

  1. Bir saatten uzun süren sabah katılığı
  2. 3 veya daha fazla eklemde artrit
  3. Metakarpofalangial ve proksimal interfalangial eklemlerde artrit
  4. Simetrik eklem tutulumu
  5. Deri altı romatoid nodüller
  6. RA için tipik radyolojik değişiklikler
  7. Romatoid Faktör pozitifliği

Romatoid Faktör (RF) ne için istenir ?

Romatoid artrit tanısında çok yararlı bir testtir.

Romatoid artritli hastaların % 60-80’i ve Sjögren sendromlu hastaların % 60-70’inde RF pozitiftir. Ancak yaklaşık % 20 RA’li olguda RF saptanamaz ve bu olgular seronegatif RA olarak tanımlanmaktadır.

RF, RA için sensitif fakat spesifik olmayan bir parametredir. RF pozitifliği Romatoid artriti destekleyici bir bulgudur. Ancak;

• Neoplazmlarda (Kanserler)
• Miks esansiyel kriyoglobülinemi
• Sjörgen sendromu
• SLE
• Miks bağ dokusu hastalığı
• Polimyozit
• Sarkoidoz
• Endokardit
• Tüberkülöz
• Sifiliz
• Viral – Bakteriyel – Parazitik infeksiyonlar
• Karaciğer – Akciğer – Böbrek hastalıkları
• Deri ve Böbrek allograftlı hastalar
• Yaşlılar (65 yaş üstü kişilerin % 5-10’unda pozitif)
• Sürekli kan nakli yapılanlar
• Sık sık aşı olanlarda da RF pozitif olabilmekedir.

RF’nin negatif olması Romatiod artritin var olmadığı anlamına gelmez. Bu nedenle romatoit artritin tanısında esas olan klinik bulgulardır. Bu noktada alternatif laboratuvar tetkikleri ile tanıya yönelimle ilgili çalışmalar hız kazanmıştır.

Romatoid artritte RF ‘den ayrı olarak başka otoantikorlarda araştırma aşamasındadır. Bunlar arasında antiperinükleer faktör (APF), antikeratin antikor (AKA) ve anti-fillagrin antikoru sayılabilir.

Son yıllarda RA’li hastalarda bu otoantikorların dışında, Anti- CCP (cycliccitrullinated peptide) da sıklıkla istenmektedir. Siklik sitrulin içeren peptide (CCP) karşı oluşan bu antikorlar, RA için yeni ve oldukça spesifik bir markerdir.


Anti- CCP otoantikorları

RA için çok spesifik antikorlardır.

% 97 spesifite, % 80 sensitiviteye sahiptirler. RF ile birlikte kullanıldığı zaman spesifiklik % 99.6’e ulaşır ve RA ile diğer romatizmal hastalıkların ayırıcı tanısında kullanılabilir.

Anti-CCP antikorlarının RA erken tanısında da önemi büyüktür.

Hastaların % 79’unda hastalığın erken aşamasında serum düzeylerinin yükseldiği tespit edilmiştir. Anti-CCP antikorları ayrıca hastalığın ne şekilde ilerleyeceğini tahmin etmede de önemlidir.

Anti-CCP antikorları pozitif olan hastalarda, negatif olanlara göre eklem hasarı
(radyolojik olarak tespit edilebilen) daha sıklıkla ortaya çıkmaktadır.

Anti-CCP antikorlarının belirli aralıklarla tayini klinik takipte faydalı olabilir.

Özetle,

  • Anti- CCP antikorları erken romatoit artrit tanısında RF’den daha yararlıdır.
    – Eklem erozyonu ile korelasyon göstermektedir. Bu da tedaviye agresif yaklaşım konusunda fikir verir.
  • Anti- CCP antikorları hastalığın seyrini takipte yararlıdır.
  • Hastalığın laboratuar tanısında yüksek spesifite ve sensitivite gösterir.

Numune:

Serum (açlık şart değil).

Referans Değerler :

0 – 20 U/ml (ortalama değerdir, nefelometre ile ölçümlerde geçerlidir)

 

 

%d blogcu bunu beğendi: