Serbest Testosteron Testi & Free Testosteron Testi Nedir, Ne İşe Yarar ?

Serbest Testosteron veya Free testosteron testi başlıca hiperandrojenizm bulguları sergileyen ancak total testosteron konsantrasyonu normal sınırlar içinde bulunan kadınlarda biyolojik aktivite gösteren testosteron miktarını belirlemek amacıyla kullanılır.

Seks hormon bağlayan globulin ile ilişkili defekt bulunma olasığı yüksek erkek veya kadın hastalarda da biyolojik olarak aktif haldeki testosteron konsantrasyonunun belirlenmesi amacıyla da kullanılır.

Özellikle erken puberte dönemindeki çocuklarda veya yaşlı erkeklerde serbest haldeki testosteron konsantrasyonu ölçümü, total testosteron konsantrasyonu ölçümünden daha yararlı bulunabilir.

“Testosteron” hakkında ayrıntılı bilgi için tıklayınız.

Testosteronun kandaki dolaşımı ve taşınması çok büyük ölçüde SHBG (seks hormon bağlayan globulin) tarafından gerçekleştirilir. Küçük bir kısmı albümine bağlı olarak taşınırken, küçük bir kısmı da serbest halde bulunur.

Seks hormon bağlayan globulin’e bağlı testosteron biyolojik olarak aktif değildir.

Geçmişte düşünülenin aksine, çok gevşek şekilde bağlandığından albümin tarafından taşınan fraksiyon da serbest testosteron ile birlikte biyolojik olarak aktif olan testosteron havuzunu oluşturur.

Değerlendirme:

Biyolojik olarak aktivite gösteren testosteron konsantrasyonu çoğu zaman total testosteron konsantrasyonu ile paralellik gösterdiği halde, seks hormon bağlayan globulin konsantrasyonunu veya testosteronun bu proteine afinitesini etkileyen bazı durumlar bu paralelliğin bozulmasına sebep olabilir.

Steroid hormonlar albüminden çok shbg’ye baglanmaya yatkindirlar (1,000 defa daha fazla).

Ama albümin de shbg’ye gore 1,000 defa daha fazla miktarda oldugu icin hormonlar iki proteine de hemen hemen esit miktarlarda baglanirlar.

Erkeklerde testosteron normal olarak; % 45 shbg’ye bagli, % 53 albümin’e bagli ve kalan % 1-3’ü serbest haldedir.

Serbest testosteron, serumda serbest dolaşan (SHBG veya albumine bağlanmayan) testosteron formudur ve biyolojik olarak aktif görev yapar.

Serbest testosteron düzeyi, testosteron taşıyıcı protein olan SHBG konsantrasyonlarındaki değişimlerden etkilenmez.

SHBG’nin sıklıkla yükseldiği (hipertiroidizm, gebelik, oral kontraseptif kullanımı vb.) veya azaldığı (hipotiroidizm, androjen yüksekliği, obesite vb.) durumlarda serbest testosteron ölçümü total testosteron ölçümünden daha anlamlıdır.

Testosteron biyoyararlanımı, serbest ve albumine bağlı testosteronun toplamıdır, başka bir deyişle SHBG’ye bağlanmamış testosterondur.

SHBG’deki değişiklikler total testosteron ölçümünü etkilerken testosteron biyoyararlanımı ölçümü ile bu durum bertaraf edilir.

Obezitede, SHBG ve total testosteron düşük, ancak testosteron biyoyararlanımı referans aralığı içindedir.

Hirsutizmde, SHBG düzeyleri düşük olup, total testosteron artmış olmayabilir.

Serbest Testosteron İndeksi (Free Androgen Index, FAI, FTI):

Serbest androjen indeksi , biyolojik olarak aktif olan testosteron miktarını değerlendirmek için kullanılan basit bir orandır.

Total testosteronun SHBG’e oranıdır.

Bu oran daha sonra 100 ile çarpılır. Bozulmuş androjen durumlarını belirlemede klinik önemi gösterilmiş bir orandır.

Serbest testosteron indeksi genellikle şiddetli akne, erkek tipi kellik, hirsutizm ve SHBG’nin düşük ama total testosteronun normal olduğu durumlarda yüksektir.

Erken foliküler fazdaki bir kadında obezite ve hirsutizm yok ve FAI yüksekse polikistik over sendromu düşünülmelidir.

Numune:

Serum

Referans aralığı:

 

 

%d blogcu bunu beğendi: