SHBG (Seks Homonu Bağlayan Globulin) Testi Nedir, Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedenleri

SHBG (Seks Homonu Bağlayan Globulin) testi aşırı kıllanma,adet düzensizliği gibi durumlarda özellikle kandan ölçülen total testosteron konsantrasyonunun beklenenden yüksek veya düşük olduğu, klinik bulgularla uyumlu bulunmadığı durumlarda kullanılır.

Kadınlarda polikistik over sendromu ve idiyopatik hirsutizm vakalarında, antiandrojen hormon tedavisinin izlenmesi sırasında, püberte ile ilişkili hastalıkların teşhisi ve tedavisinin izlenmesi sırasında yardımcı test olarak kullanılabilir.

Özellikle kadınlarda insülin direncinin tespiti, takibi ve tip 2 diabet riskinin değerlendirmesine de yardımcı olabileceği bildirilmektedir.

Seks hormonu bağlayan globulin, en fazla karaciğerde, daha az miktarlarda beyin, uterus, testisler ve plasentada sentez edilen  bir proteindir.

Yüksek afinite ile bağlandığı androjenlerin ve estrojenlerin transportundan sorumludur. Böylece bu hormonların, reseptöre sahip bütün hücrelere dengeli bir şekilde taşınması sağlanır.

Serum SHBG konsantrasyonu püberte öncesi dönemde, yetişkinlere göre daha yüksek bulunur.

Püberte ile birlikte SHBG konsantrasyonu düşmeye ve dolayısıyla serbest androjen konsantrasyonları artmaya başlar. Kadınların SHBG konsantrasyonları erkeklere göre belirgin derecede yüksektir.

Erkeklerde orta yaşın üzerine çıkılmaya başlanmasıyla, testosteron üretiminde azalma başladığında, serum SHBG konsantrasyonunda tedrici yükselme başlar. Bu durum, dokulara sunulan testosteron miktarının total testosteron konsantrasyonuna göre nispeten daha düşük olmasına sebep olabilir.

Beslenme durumu ile serum SHBG konsantrasyonu arasında ters bir korelasyon bulunduğu bildirilmektedir.

Beraberinde obezite olmasa bile, insülin direnci SHBG konsantrasyonunda artmaya sebep olur. Bu durumun batın içi yağ depolanması ile ilişkili olduğu ve kardiyovasküler hastalık riski açısından arzu edilmeyen bir durum olduğu bildirilmektedir.

Özellikle menopoz sonrası dönemindeki kadınlarda, yakın gelecekte tip 2 diabet ortaya çıkma olasılığını değerlendirmeye yardımcı olabileceği düşünülmektedir.

Tiroit hormonları ve östrojenler SHBG konsantrasyonunu yükseltirken, progesteron kullanılması SHBG konsantrasyonunu düşürür.

Test sonucunun yorumu:

•  Başta polikistik over sendromu olmak üzere, kadınlarda testosteron fazlalığına sebep olan pek çok durumda serum SHBG konsantrasyonunda düşme meydana gelir.

Bu kişilerde genellikle aynı zamanda insülin direnci de bulunur.

Hirsutizm şikayeti olan kadınlarda SHBG konsantrasyonunun düşük bulunması, total androjen konsantrasyonunun normal sınırlarda olmasına rağmen, biyolojik kullanıma hazır androjen fraksiyonunun yüksek olabileceğini düşündürür.

•  SHBG üretimi ile ilişkili bir defekt varlığında, vücut tarafından kullanılabilir durumdaki androjen konsantrasyonu yükselir. Bu durum, insülin direncinde artmaya ve dolayısıyla SHBG sentezinin daha da baskılanmasına yol açar.

•  Östrojen tedavisi ve kilo verme gibi tedbirler sayesinde SHBG konsantrasyonunda artma sağlanabilir. Bu durum kullanılabilir testosteron konsantrasyonunu düşürmenin yanısıra insülin direncini de azaltıcı etki meydana getirir.

•  Anoreksia nervozalı hastalarda SHBG konsantrasyonu yüksek bulunur. Tedavinin başarılı olması beslenmenin yoluna girmesi ile birlikte SHBG de düşmeye başlar.

•  Hipertiroidizm, tiroit hormonu tedavisi, fazla miktarda estrojen alınması, anoreksia nervosa, gebelik ve sirozda SHBG düzeyi yüksek; hipotiroidizm, testosteron fazlalığı, hirsutizm, obezite ve polikistik over sendromunda SHBG düzeyi düşük bulunur.

Numune:

Serum

Referans aralığı:

Yorum Yaz - Soru Sor