Shigella (Basilli) Dizanteri Nedir, Etkeni, Belirtileri, Nasıl Bulaşır ve Tedavisi

Şigelloz shigella adlı bir bakteri grubunun neden olduğu ishal hastalığıdır.

Dört farklı Shigella türü vardır:

Shigella sonnei
Shigella flexneri
Shigella boydii
Shigella dysenteriae (dizanteri)

S. dysenteriae ve S. boydii, gelişmekte olan ülkelerde önemli hastalık nedenleri olmaya devam ederken, Shigella dysenteriae 1 tipi ölümcül salgınlara neden olabilir.

Shigelloz için risk altındaki kişiler kimlerdir ?

Genç çocuklar shigellosis için en olası gruptur, ancak her yaş grubundan insanlar etkilenir. Birçok salgın, çocuk bakım ortamları ve okullarla ilgilidir ve hastalık çok yayılım gösterdiğinden, küçük çocuklardan ailelerine ve toplumdaki diğer bireylere yayılır.

Gay, biseksüel ve erkeklerle seks yapan diğer erkekler genel erişkin nüfustan daha fazla shigellosis riski taşırlar.

HIV bulaşmış kişiler, daha şiddetli ve uzun süreli shigellosis enfeksiyonu yaşayabilir.

Gelişmekte olan ülkelere seyahat edenlerde de, shigella hastalığına yakalanma ve önemli antibiyotiklere dirençli Shigella suşları ile enfekte olma ihtimali daha yüksek olabilir.

Shigella’nın belirtileri nelerdir ?

Şigelloz semptomları tipik olarak şunları içerir:

İshal (bazen kanlı)
Ateş
Karın ağrısı
Tenesmus (bağırsak boş olsa bile ani dışkılama isteği)

Enfeksiyondan ne kadar süre sonra semptomlar görülür ?

Shigellosis semptomları genellikle bakteriler tarafından enfekte olduktan 1-2 gün sonra başlar.

Belirtiler ne kadar sürer ?

Sağlıklı bağışıklık sistemine sahip kişilerde, semptomlar genellikle 5-7 gün sürer.

Diyare hastası genellikle tamamen düzelir, ancak bağırsak alışkanlıklarının tamamen normalleşmesi birkaç ayı bulabilir.

Shigellosis geçirildiği zaman, en azından birkaç yıl bu türle yeniden bir enfeksiyon beklenmez. Bununla birlikte, yine de diğer Shigella türleri ile enfeksiyon görülebilir.

Shigella enfeksiyonlarının komplikasyonları nelerdir ?

Shigella enfeksiyonlarının olası komplikasyonları arasında şunlar bulunur:

Enfeksiyon sonrası artrit

Shigella flexneri ile enfekte olmuş kişilerin yaklaşık % 2’sinde daha sonra eklem ağrıları, gözlerin tahrişi ve ağrılı idrara çıkma gelişebilir. Buna post-enfeksiyoz eklem iltihabı denir. Aylarca ya da yıllarca sürebilir ve kronik artrite neden olabilir.

Nöbetler

Shigellosis’li küçük çocuklar arasında bazen genelleştirilmiş nöbetler bildirilmiştir ve genellikle tedavi olmadan iyileşir.

Shigella ile enfekte iken nöbet geçiren çocuklarda tipik olarak yüksek ateş veya anormal kan elektrolitleri mevcuttur, ancak nöbetlerin neden ortaya çıktıkları anlaşılmamaktadır.

Hemolitik üremik sendrom veya HUS

HUS, bakteriler sindirim sistemine girdiğinde ve kırmızı kan hücrelerini yok eden bir toksin ürettiğinde ortaya çıkar.

HUS hastalarında kanlı diyare görülür. HUS yalnızca Shiga toksini üreten Shigella dysenteriae gibi türlerle ilişkilidir.

Shigella enfeksiyonları nasıl teşhis edilir ?

Birçok farklı mikroorganizma ishale neden olabilir, bu nedenle nedeni belirlemek tedaviye yardımcı olur.

Doktorlar virüs bulaşmış bir kişinin dışkısındaki Shigella’yı tanımlamak için laboratuvar testleri isteyebilir.

Shigella enfeksiyonları nasıl tedavi edilir ?

Shigella’nın neden olduğu ishal genellikle antibiyotik tedavisi almadan 5-7 gün içinde geçer.

Hafif shigellosis hastaları sadece sıvıya ve dinlenmeye ihtiyaç duyabilir. Bizmut subsalisilat yararlı olabilir, ancak loperamid veya atropinli difenhoksilat  gibi bağırsağın yavaşlamasına neden olan ilaçlardan kaçınılmalıdır.

Şiddetli vakalarda antibiyotikler yararlıdır, çünkü semptomların süresini azaltabilirler. Bununla birlikte, Shigella genellikle antibiyotiklere dirençlidir.

Antibiyotik direnci Shigella enfeksiyonlarında sık mı görülür ?

CDC, 2013’te antibiyotik dirençli Shigella’yı Amerika’da acil bir tehdit olarak ilan etti.

Ampisilin ve trimetoprim-sulfametoksazol gibi geleneksel birinci basamak antibiyotiklere karşı direnç, genel olarak Shigella arasında yaygın olarak görülür ve diğer bazı önemli antibiyotiklere direnç artmaktadır.

Shigellosis’i tedavi etmek için en yaygın kullanılan iki antibiyotik olan siprofloksasin veya azitromisin dirençli shigellosis salgınları son zamanlarda sanayileşmiş ülkelerde bildirildi.

Shigella nasıl yayılır ?

Shigella mikropları, ishalde enfekte kişilerin dışkıları ile 1 veya 2 hafta süreyle yayılabilir.

Shigella çok bulaşıcıdır, kirli fekal maddenin küçük bir miktarına maruz kalma bile enfeksiyona neden olabilir.

Shigella ile bulaşık gıda yemek ana bulaş yoludur. Sinekler de enfekte olmuş dışkılara konup bulaşmasını sağlayabilirler.

Rekreasyonal yutma yani yüzme sırasında göl veya nehir suyu veya enfekte fekal madde ile kontamine olan içme suyu yutmak da bir yoldur.

Cinsel ilişki yoluyla dışkıya maruz kalma da bulaş kaynağıdır.

Şigelloz bulaş riskimi nasıl azaltabilirim ?

Şu anda, shigellosis’i önlemek için bir aşı yoktur.

Bununla birlikte, şigelloz bulaş riskinizi azaltabilirsiniz:

Her işlemden önce ve sonra ellerinizi sabunla dikkatlice yıkayın.
Göletten, göllerden veya işlenmemiş yüzme havuzlarından su yutmaktan kaçının.
Uluslararası yolculuk yaparken, yiyecek ve su önlemlerini titizlikle takip edin ve elinizi sık sık sabunla yıkayın.
İshal olan veya yakın zamanda ishalden kurtarılanlarla cinsel ilişkiden kaçının.

 

 

Yorum Yaz - Soru Sor