Trigliserid Nedir ? & Trigliserid Testi, Düşüküğü ve Yüksekliği Ne Anlama Gelir ?

Trigliserid lipid profilinde en çok istenen testlerin başında gelir. Başlıca olarak koroner kalp hastalığı riskinin değerlendirilmesine yönelik tarama ve takip çalışmaları sırasında, total kolesterol ve HDL-kolesterol ile birlikte kullanılır.

Rutin check up’lar sırasında, pankreatitlerde, ateroskleroz ve yüksek tansiyon hastalarında da istenebilir.

Ayrıca trigliserit yüksekliği ile seyreden lipit metabolizması bozukluğu olan hastalara uygulanan tedavinin takibi açısından da yararlıdır.

Trigliseritler, üç yağ asidi ile ester oluşturmuş gliserolden oluşan  bir lipit grubudur.

Suda çözünmedikleri için kanda lipoproteinler içinde transport edilir.

Endojen kaynaklı olanlar VLDL, eksojen kaynaklı olanlar şilomikronlar içinde taşınır.

Vücudun yağ depolarının % 95 kadarı trigliseritten oluşur. Normal lipit metabolizmasına sahip kişilerde, açlık koşullarında plazma şilomikron konsantrasyonu çok düşüktür.

Açlıkta, trigliseritlerin en önemli kısmı VLDL fraksiyonunda bulunur. LDL ve HDL’de bulunan trigliserit miktarı bu lipoproteinlerin ağırlıklarının % 5’inden daha düşüktür.

Yağlı yemek sonrasında plazma trigliserid konsantrasyonu süratle yükselmeye başlayarak, yaklaşık 4 saat kadar sonra en yüksek düzeyine ulaşır ve yüksek durumunu, şilomikronların kandan temizlenmesi için gereken yaklaşık 8 saat boyunca muhafaza edebilir.

Kan yağlarının neden olduğu koroner kalp hastalığı riskini araştırmaya yönelik olarak yapılan ilk dönem çalışmalarda önemi yeterince vurgulanmamış olmakla birlikte son yıllarda yapılan çalışmalar, trigliserid yüksekliğinin de koroner kalp hastalığı riskini artıran önemli bir faktör olduğunu göstermiştir.

Mevcut araştırmaların çoğu, trigliserid konsantrasyonundaki artışın HDL-kolesterol konsantrasyonunu düşürdüğünü, diyet veya ilaç tedavisi ile trigliserit konsantrasyonunun düşürülmesinin HDL-kolesterol konsantrasyonu üzerinde düzeltici bir etkiye neden olduğunu göstermiştir.

Aynı zamanda şilomikronların ve VLDL’nin metabolik artıklarının da aterojenik olduğu belirlenmiştir.

Trigliserit konsantrasyonu yüksekliğinin bazı pıhtılaşma faktörlerinin  konsantrasyonunu artırıp, fibrinolitik aktiviteyi azaltıcı etkileriyle de ateroskleroz gelişimini hızlandırıcı etki meydana getirebileceği de bildirilmektedir. Bununla birlikte, trigliserit konsantrasyonunu düşürmenin koroner kalp hastalığı riskini düşürdüğünü gösteren yeterli sayıda klinik araştırma yoktur.

Özellikle diabet, obezite, periferik damar hastalığı, hipertansiyon ve kronik böbrek hastalığı gibi koroner kalp hastalığı riskini yükselten hastalığı olan kişilere ve ailevi hiperlipidemi hastalığı olanlara kan trigliserid konsantrasyonu kontrolü yapılması uygun olur.

Serum trigliserid konsantrasyonu yüksekliği, koroner kalp hastalığı riskini artırmanın dışında pankreatite sebep olabilmesi nedeniyle de önemlidir.

Ancak pankreatite genellikle 1000 mg/dL üzerindeki trigliserid konsantrasyonları sebep olur. Bu kadar yüksek değerlere tek başına şilomikron (Frederikson Tip I) veya hem şilomikron ve hem de VLDL (Frederikson Tip V) metabolizması bozukluklarında rastlanır.

Ailevi kombine hiperlipidemi veya ailevi hipertrigliseridemi vakalarında, beraberinde fazla alkol kullanımı ve kontrolsüz diabet de bulunması halinde, erüptif ksantoma, korneal arcus, ksantalezma ve lipemia retinalis gibi zarar verici ve zedeleyici klinik bulgular ortaya çıkabilir.

Total kolesterol ve HDL-kolesterol parametrelerinde olmadığı halde, trigliseritte aynı zamanda mevsimsel dalgalanmalar olduğu da görülmektedir.

Açlık koşulu aranmaksızın yapılan ölçümlerde aynı bireylerde gün içi varyasyonun % 6-65 arasında değişebildiği belirlenmiştir. Yani trigliserit değerleri çok değişken çıkabilir.

Trigliserid yüksekliği nedenleri :

Tip I, IIb, III, IV ve V hiperlipoproteinemiler

Ailevi lipoprotein lipaz eksikliği

Lipoprotein lipaz kofaktör (Apo CII) yetersizliği

Familyal disbeta-lipoproteinemi

Familyal kombine hiperlipidemi

Şişmanlık

Glukoz tolerans bozukluğu

Viral hepatitler

Alkolizm

Alkolik siroz

Biliyer siroz

Ekstrahepatik biliyer obstrüksiyon

Akut ve kronik pankreatitler

Nefrotik sendrom

Kronik böbrek yetmezliği

Hipotiroidizm,

Tip1 ve tip2 diabetes mellitus

Gut hastalığı

Gebelik,

Tip I, III ve VI glikojen depo hastalıkları

Karbohidrattan zengin beslenme

Kaloriden çok zengin beslenme ve stres gibi pek çok nedene bağlı olarak serum trigliserid konsantrasyonu yüksek bulunabilir.

Trigliserid düşüklüğü nedenleri :

Hipo ve a-betalipoproteinemi

KOAH

Beyin enfarktüsü

Hipertiroidizm

Hiperparatiroidizm

Laktozüri

Malnütrisyon

Malabsorbsiyon sendromu

İntestinal lenfanjiektazi ve son safha parankimal karaciğer hastalığında serum trigliserid konsantrasyonu düşük bulunur.

Numune:

Serum.

Numune 12 –14 saatlik açlık sonrasında alınmalıdır.

Kişinin numuneyi vermeden önceki 3 hafta boyunca stabil bir diyet uygulaması, son 3 gün içinde alkol alınmamış olması önerilmektedir.

Referans Aralığı:

Yetişkinler için :

< 150 mg/dL :  istenen düzey

150-199 mg/dl : sınırda yüksek

200 mg/dl : yüksek

2-17 yaş aralığı için : NCEP (National Cholesterol Education Program) tarafından benimsenen sınıflamaya göre:

< 90 mg/dl : istenen düzey

90-129 mg/dl : sınırda yüksek

130 mg/dl ve üstü : yüksek değer

 

 

%d blogcu bunu beğendi: