ADH Testi Nedir, Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedenleri ?

ADH testi özellikle sık idrara çıkma ile karakterize Diabetes İnsipidus hastalığından veya ADH fazlalığından kaynaklanan ve Hiponatremi ile kendini gösteren Uygunsuz ADH Sendromundan kuşku duyulduğu durumlarda, istenir.

ADH, Hipofiz bezinden salgılanır ve etkisini Böbreklerden su emilimini artırarak yani suyu tutarak gösterir. Suyun geri emilimindeki artış sonucunda idrarın yoğunluğunu yükseltir.

ADH salınımı, kan osmolalite değişiklikleri, plazma hacmi değişiklikleri ve psikojenik uyarılar olmak üzere başlıca 3 etmen tarafından düzenlenir.

Değerlendirme:

Diabetes İnsipidus, vücudun, plazma hacmindeki ve plazmanın osmolalitesindeki düşmeye cevap olarak idrarı yeterince konsantre edememesi ile karakterize bir hastalıktır.

Hastalığa, sorunun ADH üretimi ve salgılanmasının yetersizliğinden kaynaklanması durumunda merkezi Diabetes İnsipidus, Böbreklerin ADH’ya cevap verememesinden kaynaklanması durumunda ise Nefrojenik Diabetes İnsipidus adı verilir.

Bu iki durumun birbirinden ayırt edilebilmesi için başta susuzluk testi olmak üzere bazı dinamik testlerin uygulanması gerekir.

Psikojenik Polidipsi, klinik özellikleri itibarıyla Diabetes İnsipidusa benzeyen bir tablo sergilese de, susuzluk testine alınacak normal cevap sayesinde, gerçek vakalardan kolaylıkla ayırt edilebilir.

Bu hastalarda susuzluk testine cevap olarak hem endojen ADH salgısında yükselme, hem de idrar osmolalitesinde artış meydana gelir.

Uygunsuz ADH salgılanması sendromu, plazma hacmi normal ya da artmış, plazma Sodyum konsantrasyonu ve dolayısıyla plazma osmolalitesi düşük bulunan bir kişide, plazma ADH konsantrasyonunun yüksekliği ile karakterize bir hastalık tablosudur.

Bu hastalarda, idrar osmolalitesi plazmaya oranla yüksektir. İdrar Sodyum konsantrasyonu normal, düşük veya yüksek olabilir. Vücudun su fazlalığını atabilme kabiliyeti azalmıştır.

ADH Yüksekliği Nedenleri :

Ektopik ADH salgılayan tümörler

Akut İntermittan Porfiria

Guillian-Barré Sendromu

Beyin tümörleri

Beyin hastalıkları

Pnömoni

Pulmoner Tüberküloz

Tüberküloz Menenjiti 

Nefrojenik Diabetes İnsipidus

Ayakta durmak

Ağrı

Stres

Egzersiz

Kan volümünün veya Arteriyel basıncın azalması

Ektopik ADH salınımına neden olan sistemik Neoplazmalarda plazma ADH konsantrasyonu ileri derecede yüksek bulunur.

Uygunsuz ADH salınımı ile karıştırılabilecek durumlar:

Konjestif Kalp Yetmezliği

Renal Yetmezlik

Glukokortikoid yetersizliği

Hipotiroidizm ve

ADH salınımını uyaran Klorpropamid ve Tiazid diüretikleri gibi ilaçların kullanılmasıdır.

Lityum, Kalsiyum ve Demeklosiklin ADH’nın Böbrekler üzerine etkisini inhibe ederek Nefrojenik Diabetes İnsipidusa benzer bir tabloya neden olabilir.

Numune:

EDTA’lı plazma (Mor kapaklı tüp).

Plazma soğuk ortamda muhafaza edilmelidir.

Plazmanın, tekniğine uygun santrifüjleme işlemi uygulanarak, Trombositten fakir bir şekilde elde edilmiş olması gerekir. Aksi halde, Trombositlerden kaynaklanacak ADH, yanıltıcı yüksek sonuç elde edilmesine yol açabilir.

Plazma ADH düzeyini etkileyebilecek birçok faktör vardır.

Referans Aralığı:

0 – 13 pmol/L.