AIDS Testini Ne Zaman Yaptırmalı, Hangi Bölüm Bakar, Ne Zaman Kesin Sonuç Verir ?

AIDS Hastalığı adını İngilizce “Acquired Immunodeficiency Syndrome” kelimelerinin baş harflerinden alır ve hastalığının etkeni HIV (Human Immunodeficiency Virus) virüsüdür.

AIDS hastalığına yol açan bu HIV virüsü iki tiptir ; HIV1 ve HIV2.

Günümüzde AIDS hastalığının tanısı işte bu HIV virüsüne yönelik testlerle konur ve genelde AIDS hastalığı testleri yerine kısaca HIV TESTLERİ olarak anılır.

Bu yazımızda bu ciddi hastalık hakkında kısa bilgiler verdikten sonra testleri ile ilgili merak edilenleri kısaca özetleyeceğiz.

AIDS Nedir ?

Son 37 yılın en korkulan hastalıklarının başında gelen AIDS, yani “Edinilmiş İmmün Yetmezlik Sendromu”, İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü’nün (HIV) neden olduğu, potansiyel olarak hayatı tehdit eden kronik bir durumdur.

HIV virüsü zamanla bağışıklık sistemine zarar vererek, vücudun hastalığa neden olan organizmalarla savaşma kabiliyetini azaltır.

AIDS Nasıl Bulaşır ?

AIDS, genellikle cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur.

Ayrıca, enfeksiyonlu kanla temas yoluyla veya Hamilelik, Doğum veya Emzirme döneminde anneden çocuğa bulaşarak da yayılabilir.

AIDS Belirtileri Nelerdir, Ne Zaman Başlar ?

AIDS’in belirtileri, enfeksiyon evresine bağlı olarak değişir.

Birincil Enfeksiyon (Akut HIV) döneminde, virüsün vücuda girmesinden 1-2 ay sonra Grip benzeri bir hastalık gelişir.

Bu hastalık, birkaç hafta sürebilir.

Ateş

Baş ağrısı

Kas ağrıları 

Eklem ağrısı

Deride döküntüler

Boğaz ağrısı 

Ağrılı ağız yaralar

Başta Boyun olmak üzere şişmiş Lenf bezleri görülür.

Bu semptomlar o kadar hafif olabilir ki, onları kişi çoğunlukla fark etmeyebilir veya önemsemez.

Sonra virüs sinsi şekilde çoğalmaya devam eder.

Klinik olarak Latent Enfeksiyon (Kronik HIV) dönemine geçer ve bu aşamada sürekli Lenf düğümleri şişmesi meydana gelir. Bunun dışında herhangi bir belirti ve semptom yoktur.

HIV enfeksiyonunun bu aşaması, tedavi alınmadığı takdirde genellikle yaklaşık 10 yıl sürer.

Sonra zamanla Semptomatik HIV Enfeksiyonu gelişir ;

Virüs, CD4 Lenfositlerde (Bağışıklık hücreleri) çoğalmaya ve onları yok etmeye devam ederken hafif enfeksiyonlar veya aşağıdakiler gibi kronik belirtiler gelişebilir;

Ateş

Yorgunluk

Şişkin Lenf nodları

İshal

Kilo kaybı

Ağızda Maya enfeksiyonu

Zona (Herpes zoster)

Tedavi edilmediğinde ise, HIV genellikle yaklaşık 10 yıl içinde AIDS’e dönüşür.

AIDS ortaya çıktığında, bağışıklık sistemi ciddi hasar görmüştür. Kişide genellikle sağlıklı bir bağışıklık sistemine sahip bir kişiyi etkilemeyecek fırsatçı enfeksiyonlar ya da kanserler gelişir.

Bu enfeksiyonların bazılarının belirtileri şunları içerir:

Gece Terlemesi

Tekrar eden Ateş

Kronik İshal

Dilde veya Ağızda kalıcı beyaz lekeler

Sürekli, açıklanamayan Yorgunluk

Kilo kaybı

Deri döküntüleri veya yumrular

Birtakım Kanser ve Enfeksiyonlar

Hastalık böyle.

Peki şüpheli ilişki veya kan teması oldu diyelim ;

Ne Zaman Doktora Gidilmeli, Acaba AIDS miyim ?

HIV bulaşmış biriyle temas öykünüz varsa, şüpheli cinsel ilişkiniz varsa, ya da virüs bulaşma riski altında olduğunu düşünüyorsanız, en kısa zamanda bir Enfeksiyon hastalıkları veya Dahiliye uzmanına başvurun.

AIDS’a özgü kan testleri yapılmadan bu tür belirtilerle AIDS tanısı konamaz, onun için kendi kendinize teşhis koymaya çalışmayın, üstte saydığımız durumlar varsa HIV testleri yaptırın.

AIDS Testine Hangi Doktor veya Bölüm Bakar ?

Bu testlerin sonuçlarına veya şüpheli temas öykünüz varsa sizi yönlendirmeye Enfeksiyon hastalıkları veya Dahiliye uzmanı bakabilir.

AIDS Testini Nerede Yaptırabilirim ?

Bu testleri herhangi bir Özel Laboratuvar veya Hastane‘de yaptırabilirsiniz

 

 

HIV Virüsü Bulaş Oranları Nasıldır ?

Virüs başlıca Cinsel temas, Parenteral yol ve Anneden Bebeğe aktarım yoluyla bulaşır.

Anal ilişki’de bulaşma olasılığı 1:30-1:100 arasında değiştiği halde, aktif ilişkide bu olasılığın 1:1000 civarında olduğu belirlenmiştir.

Taşıyıcı bir Erkeğin vajinal yolla gerçekleşen bir temasla virüsü Kadına bulaştırma olasılığı 1:1000, taşıyıcı bir Kadının bu yolla Erkeğe bulaştırma olasılığı ise 1:10.000 olarak bildirilmektedir.

Enfekte bir kişide kullanılmış Enjektör iğnesinin sağlıklı bir kişiye batması sonucunda enfeksiyonun gerçekleşme olasılığı 1:300 iken, aynı Enjektörü paylaşan Uyuşturucu kullanıcılarında bu olasılık 1:150 civarındadır.

AIDS Testlerini Ne Zaman Yaptırmalı ?

HIV tanısı virüse özgü birtakım testlerle (Anti-HIV, HIV-RNA, p24’lü HIV elisa, cd4 sayısı vs) konur.

Günümüzde AIDS yani HIV enfeksiyonu yönünden tarama ve tanı amacıyla yapılan ilk ve en meşhur test Anti-HIV testidir.

Bulaş sonrası vücudun virüse karşı Anti-HIV antikorlarını sentezlemesi için yani bu testin pozitif olması için bir süre gereklidir.

Dolayısıyla şüpheli bir temastan hemen sonra Anti-HIV bakılması boşunadır.

Ayrıca erken yapıldığı için sonuç negatif çıkacağından virus ile temas edilmiş olsa bile yani hastalık kapılsa bile test sonucu “yalancı negatif” olarak rapor edilir ve kişi belki de erkenden tedaviye alınacakken “sonucum negatif çıktı” diye bir daha test yaptırmaz ve AIDS atlanarak hastalık gelişir.

Bu nedenle;

Şüpheli cinsel temas veya kan ürünleri alımında HIV testi yaptırılacaksa ilk önce en basitinden p24 testi (Combo testin içinde var) yaptırılmalıdır.

P24 denen şey HIV virüsün yapısında bulunan yani ona özgü bir proteindir. Dolayısıyla testin pozitif olması demek eğer yanlış pozitiflik yoksa kişinin virüsü aldığını gösterir.

Test virüs bulaşmasından sonra ortalama 10-21. günde pozitif olur ve 90.güne kadar (nadiren 6.aya kadar) kanda kalır, yani bu dönemde bakılabilir.

Anti-HIV antikorları ise ortalama 3-8. haftada kanda pozitif olur.

Anti-HIV antikorlarını ölçen anti-HIV kitleri günümüze kadar 4 jenerasyon geçirdi.

3.Jenerasyon kitlerde virüsün saptanması için en az 3 ay beklemek gerekirken, son yıllarda kullanılan

4.jenerasyon kitlerde temastan 1.5 ay sonra test yapılması yeterli görülmektedir.

HIV erken tanısı için şüpheli temasdan en erken 21 gün sonra p24 testi (HIV combo içinde de var) yaptırın. Negatifse sorun yok denebilir ama 3.ayda test tekrarı uygundur.

HIV RNA testi de 10.günde pozitif olur ama 1.ayda bakılırsa %100’e yakın net sonuç verir.

4.jenerasyon kitle bakılırsa 1.5 – 2.ay da yapılan test sonucu yeterliyken, 3.jenerasyon kitle yapılan Anti-HIV testini 3.aydan önce baktırmak yalancı negatiflik açısından riskli ve yetersiz olduğundan tavsiye edilmez.

Dünya Sağlık Örgütü, şüpheli ilişki varsa testler negatif olsa bile 6.ayda test tekrarı önerir.

Aşağıda sayacağımız durumları olan kişilerde yine 6.ayda test tekrarı önerilen uygulamadır.

1-Kemoterapi alanlar

2-Hepatit C için tedavi alanlar

3- PrEP veya PEP tedavisi alanlar veya

4- Aynı anda immünyetmezlik sendromları olanlar (Crohn hastalığı gibi)

AIDS Testleri Ne Zaman Kesin Sonuç Verir ?

Eğer 4. jenerasyon Anti-HIV testleri temastan sonra 3.ayda yaptırılırsa yaklaşık % 99.8 civarı kesin sonuç verir.

Tıpta hiçbir zaman % 100 sonuç yoktur malesef.

HIV Tedavisi Nasıldır ?

HIV/AIDS için henüz kesin tedavi yoktur, ancak virüs kontrolü için çeşitli ilaçlar kombinasyon halinde kullanılabilir.

Her bir Anti-HIV ilacı sınıfı, virüsü farklı şekillerde bloke eder.

HIV Testleri Fiyatları Ne Kadar ?

Anti-HIV testi merkezden ve laboratuvardan laboratuvara değişmekle beraber 2019 yılı için ortalama 50 – 250 TL arasındadır.

HIV-RNA (PCR) testi ise daha pahalıdır, yaklaşık 150 – 500 TL arasında değişir.

Konu ile ilgili açıklamalı videomuzu da aşağıdan izleyebilirsiniz;

 

 

 

Bir cevap yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !