Aktinik Keratoz Nedir, Neden Olur, Belirtileri ve Tedavisi ?

Aktinik Keratoz, kronik olarak Güneş’e maruz kalma ile oluşan küçük, kaba bir Cilt lekesi’dir. Güneş Keratoz‘u olarak da bilinir.

Aktinik Keratoz Nedir ? 

Aktinik Keratoz (AK), cilt üzerinde oluşan, Kronik Güneş’e maruz kalma nedeniyle gelişen küçük, kaba bir lezyondur.

Aktinik Keratoz Belirtileri Nelerdir ?

Aktinik Keratoz genellikle çap olarak 2-6 mm arasında değişen boyutlarda (Kurşun Kalem boyutu ile Silgi boyutu arasında) bulunur.

Kaba bir dokuya sahip ve genellikle rengi kırmızımsıdır ve çoğunlukla üstte beyaz veya sarımsı renktedirler.

Dokunduğunda sıklıkla bir Ağrı hissedilir.

Kimler Aktinik Keratoz Riski Altındadır ?

Aktinik Keratoz genelde, açık havada  çalışan veya tenlerini kapalı Bronzlaşma radyasyonuna maruz bırakan açık tenli insanlarda görülür.

Aktinik Keratoz gelişme riski olan diğer grup ise, organ nakil hastaları gibi bağışıklık sistemi bastırılmış kişiler ile PUVA terapisi (uzun dalga Ultraviyole ışığı artı Psoralen adı verilen bir oral ilaç) ile tedavi edilen hastaları içerir.

Aktinik Keratoz Genellikle Vücutta Nerelerde Oluşur ?

Aktinik Keratoz’ların yaygın yerleri arasında Yanaklar, Burun köprüsü, Kulak kenarları, Kafa derisi, Boyun sırtı, üst Göğüs, Ellerin ve Kolların üstleri bulunur.

Erkeklerde Kulakların üstünde AK geliştirme eğilimi gösterirken, Kadınlarda saçlar genellikle bu alanı korur.

Aktinik Keratoz’un Önemi Nedir ?

Aktinik Keratoz’lar Prekanseröz (Premalign) olup, invaziv Deri Kanseri’ne dönüşebilirler. Her ne kadar invaziv Skuamöz Hücreli Karsinom’a dönüşme şansı % 1’den az olsa da, ciltte kanserojen Ultraviyole Güneş ışığına maruz kalmaya devam etme bu lezyonların çoğunda Deri Kanseri gelişme olasılığını yükseltir.

Skuamoz Hücre Deri kanserleri, yerel olarak tahrip edicidir ve metastaz (diğer bölgelere yayılım) potansiyeline sahiptir.

Kısa süre Güneşe maruz kalma, genellikle Aktinik Keratoz’a neden olmaz.

Hangi Doktorlar Aktinik Keratoz’ları Teşhis Eder ?

Genellikle, birinci basamak Hekimleri veya Dermatolog’lar teşhis edebilir ve bakım yapabilir.

Lezyon özellikle büyük veya kalın ise, söz konusu lekenin Cilt kanseri haline gelmediğinden emin olmak için bir Biyopsi önerilebilir.

Seboreik Keratoz adı verilen ve Güneşe maruz kalmanın neden olmadığı ve Deri kanserleriyle hiçbir ilişkisi olmayan başka lekeler de vardır. Bunlar cildin herhangi bir bölgesinde görülen Kahverengi lezyonlardır.

Aktinik Keratoz Tedavisi Nedir ?

AK için en iyi tedavi önleme’dir. Açık tenli bireyler için Güneş maruziyetini en aza indirgemek gerekir.

Neyse ki, tedavi yöntemleri genellikle basittir:

Kriyoterapi: Sıvı Azot ile dondurma.

Kazıma: Doktorlar bazen AK’leri kazıyıp atarlar.

5-Fluorourasil (5-FU): Bu ilacı içeren kremler AK’in düşmeden önce kırmızılaşmasına ve iltihaplanmasına neden olur. Etkili olmasına rağmen, bu yöntem genellikle haftalarca çirkin ve rahatsız edici bir cilt oluşturur ve bu nedenle pek çok hastada pratik olmaz.

Fotodinamik Terapi (PDT): Bu terapi, Deriyi ışığa duyarlı hale getiren bir ajanın (Aminolevulinik asit veya ALA) uygulandıktan sonra yaklaşık bir saat boyunca bırakılmasını ve ardından cildi kimyasal etkinleştiren ışığa maruz bırakmayı içerir.

Bu Mavi ışık, bileşimi absorbe eder ve enerjiyi, Aktinik Keratoz’ları yok ettiği düşünülen ısı olarak bırakır.

5-FU ve İmikimod gibi, Fotodinamik tedavi çoğu AK’li hastalar için en iyi sonucu verir. Devam eden soyulmayı önlemek için hastalar tedaviden sonra iki gün süreyle Güneş veya yoğun Fluoresan ışığına maruz kalmaktan kaçınmalıdır.

Aktinik Keratoz İçin Ev İlaçları Var mı ?

Aktinik Keratoz için ev ilaçları yoktur, ancak çoğu, Güneşe maruz kalma sıkı bir şekilde kısıtlanabiliyorsa, kendiliğinden düzelir.

Düzelmeyen lezyonların profesyonel tıbbi yardıma ihtiyacı vardır.

Aktinik Keratoz’ları Önlemek Mümkün müdür ?

Güneşten kaçınma, önlemenin en basit yoludur. Bu, maruz kalmış cilde SPF 50 Güneş Kremi uygulamaları, Güneşten koruyan giysiler giyme, gölge arama ve Bronzlaşmayı önlemeyi içerir.

D vitamini eksikliği ile ilgili endişeler ise multivitamin takviyeleri alarak önlenebilir.

Aktinik Keratoz’un Prognozu Nedir ?

Aktinik Keratoz gelişen hastalar genellikle en az yılda bir kez muayene olmalıdır. Bu düzenli kontrollerin amacı, yeni lezyonların gelişmediğinden ve eski lezyonların (Kanser için) daha kalın ve daha şüpheli görünmediğinden emin olmaktır.

Ayrıca aşırı Güneş’e maruz kalmanın sürekli olarak önlenmesi rekürrens riskini azaltabilir.