Anal Fissür (Makat Çatlağı) Nedir, Nasıl Geçer ?

Anal Fissür (Halk arasında Makat Çatlağı) son derece rahatsız edici bir hastalıktır ve  genellikle Cerrahi yolla tedavi edilir.

Anal Fissür Nedir ?

Anal Fissür, Anal Kanala doğru yukarı doğru uzanan Anüs’de (dışkının vücudun dışına çıktığı delik) meydana gelen bir kesiktir.

Çatlaklar, Anal kanalda oldukça sık görülür, Kolon ve Kolorektal muayenelerde  % 6 ila 15 oranında rastlanılırlar.

Erkeklerle Kadınları eşit derecede, hem genç hem de yaşlıları etkiler.

Anal Fissür, Bebeklik döneminde Rektal Kanama’nın en yaygın nedenidir.

Anal Fissür Neden Olur ?

Anal Fissürlere Anüs ve Anal kanala Travma neden olur.

Travmanın nedeni genellikle Bağırsak hareketi’dir ve birçok kişi acılarının başladığı Bağırsak hareketini hatırlayabilir.

Fissür, sert bir dışkı veya tekrarlanan İshal atakları nedeniyle oluşabilir.

Bazen Rektal Termometre, Lavman ucu, Endoskop veya Ultrason Probu yerleştirilmesi (Prostat bezinin incelenmesi için) Fissür üretmek için yeterli travmaya neden olabilir.

Hem Erkekler hem de Kadınlarda Anal Fissür için en yaygın yer (tüm Fissürlerin % 90’ı) Anal kanaldaki arka orta hat’tır.

Diğer nedenler ;

Anal Kanser

Crohn Hastalığı

Lösemi

Tüberküloz

Viral enfeksiyonlar (CMV, Herpes)

Frengi

Gonore

Chlamydia

Şankır (Hemofilus Ducrei) ve

AIDS gibi birçok bulaşıcı hastalıktır.

Crohn Hastalığı olan hastaların % 4’ünde ilk belirti olarak bir Anal Fissür oluşacak ve Crohn hastalığına sahip tüm hastaların yarısı sonunda bir Fissür benzeri Anal Ülserasyon geliştirecektir.

Anal Fissür Belirtileri Nelerdir ?

Anal Fissürlü insanlar neredeyse daima Bağırsak hareketleri ile kötüleşen Anal ağrı yaşarlar. Bağırsak hareketi sonrası ağrı kısa veya uzun sürebilir; Ancak ağrı çoğunlukla Bağırsak hareketleri arasında söner.

Ağrı o kadar ağır olabilir ki, hastalar Bağırsak hareketi yapmak istemezler, bu da Kabızlık ve hatta dışkı impaksiyonu ile sonuçlanır.

Ağrı aynı zamanda idrara çıkma sırasındaki rahatsızlıklara (Dizüri), sık idrara çıkma yada idrar yapamama nedeniyle idrar yapmayı da etkiler.

Küçük miktarlarda kanama, kaşıntı ve kötü kokulu bir deşarj, çatlaktan gelen pusun boşalması nedeniyle oluşabilir.

Anal Fissür Nasıl Teşhis Edilir ?

Dikkatli bir öykü genellikle bir Anal Fissürün var olduğunu ve Anüsün nazik kontrolü ile Fissür varlığını doğrulayabilir.

Rektal kanama varsa, Endoskopik değerlendirme gereklidir.

Tipik bir Anal Fissür olan 50 yaşın altındaki hastalarda Kolonun yalnızca distal bölümünü inceleyen bir Sigmoidoskopi yeterli olabilir.

Ailede Kolon Kanseri öyküsü olan ya da 50 yaşından büyük olan (dolayısıyla Kolon Kanseri riski yüksek olan) hastalarda Kolon’un tamamını inceleyen bir Kolonoskopi önerilir.

Anal Fissür Nasıl Geçer ?

Anal Fissür tedavisinin amacı, Anal Sfinkterin spazm döngüsünü ve Anodermin tekrar tekrar yırtılmasını engellemektir.

İlaçlar

Akut Fissürlerde, Tıbbi tedavi çoğu hastada başarılıdır. Akut Fissürlerin % 80 ila 90’ı, yalnızca % 40 iyileşme oranı gösteren kronik (tekrarlayan) Fissürlere kıyasla konservatif önlemler ile iyileşir.

İlk tedavi Psyllium veya Metilselüloz preparatları ve yüksek Lif diyeti ile dışkıyı yumuşatmayı içerir.

Diğer önlemler şunlardır:

İyi sindirilmemiş “Keskin” gıdalardan kaçınma (Fındık, patlamış Mısır, Cips..)

Sıvı alımını artırma ve bazen dışkı yumuşatıcılar (Dokusat veya mineral yağ preparatları)

Oturma Banyoları 

Anestetik ve Steroidler

Dışkı ağrısını azaltmak için Bağırsak hareketi öncesinde, Topikal Anestezikler (Ksilokain, Lidokain, Tetrakain, Pramoksin) önerilir.

Enflamasyonu azaltmak için anestetik krem ile genellikle bir miktar Steroid kombine edilir.

Steroid kullanımı iki hafta ile sınırlandırılmalıdır, çünkü daha uzun süre kullanılması Anodermin incelmesine yol açarak travmaya daha duyarlı hale gelir.

Nitrogliserin

Gliserin trinitratın (Nitrogliserin) iç anal sfinkterin rahatlamasına ve Anal istirahat basıncının düşmesine neden olduğu gösterilmiştir.

Kalsiyum Kanal Bloke Edici İlaçlar

Nitrogliserin’de olduğu gibi, Kalsiyum Kanal Bloke Edici ilaç içeren merhemler (Nifedipin veya Diltiazem) iç sfinkter kaslarını rahatlatır. 

Botulinum Toksini

Botulinum Toksini (Botox) Anal fissürler de dahil olmak üzere kas spazmının bulunduğu çeşitli bozuklukları tedavi etmek için başarıyla kullanılmıştır.

12 ayda iyileşme oranı % 75‘e, 42 ayda % 60’a düşer.

Cerrahi Tedavi

Amerikan Kolon ve Rektum Cerrahları Derneği Anal Fissür tedavisinde tercih edilen teknik olarak Kısmi Lateral İnternal Sfinkterotomi adlı bir cerrahi prosedürü önerir.

Ameliyattan sonra, çatlamaların % 93 – 97’si iyileşir.