AST (SGOT) Testi Nedir ? & AST Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedenleri

AST, SGOT veya aspartat aminotransferaz başta karaciğer olmak üzere, kas, kalp ve böbrek gibi organlarda herhangi bir hastalık veya zedelenme bulunup bulunmadığını kontrol etmek amacıyla kullanılır.

Aminotransferaz veya transaminaz olarak adlandırılan enzimler, vücutta amino asitlerle -oxo-asitler arasında amino gruplarının transferi reaksiyonlarını katalizler.

Çift yönlü olan bu reaksiyonlar, aminoasitlerin yıkılımında ve sentezinde rol oynar.

Aminotransferaz grubu enzimlerden, klinik uygulamada en fazla önem taşıyanları alanin aminotransferaz (ALT) ve aspartat aminotransferazdır (AST).

Bu grup enzimler, pek çok dokuda bulunmalarına rağmen, klinik uygulamada en fazla karaciğer ve kas hastalıkları ile ilgili araştırmalarda kullanılır.

Hücre içi enzimler olduklarından kan seviyesinin yüksek bulunması, bu enzimleri içeren dokularda, hücre zedelenmesine neden olan bir sorun bulunduğunu düşündürür.

AST aktivitesi, karaciğer dokusuna ek olarak kalp ve iskelet kasında ve böbreklerde yüksek yoğunlukta, pankreas, dalak ve akciğerlerde ise nispeten daha düşük yoğunlukta bulunur.

Eritrosit içi aktivite serumdaki aktivitenin yaklaşık 15 katı kadar olduğundan belirgin derecedeki hemoliz, serumda ölçülen aktivitenin yalancı yüksek bulunmasına neden olur.

ALT ve AST enzimleri beraberce hücre sitoplazmasında bulunur. Ancak AST, hücre sitoplazmasına ek olarak başta mitokondriler olmak üzere hücre organellerinde de önemli miktarda bulunur.

Bu nedenle geriye dönüşü mümkün olan derecedeki zedelenmelerde, her iki enzim aktivitesinde birbiri ile uyumlu derecede artışlar meydana geldiği halde, hücre nekrozu ile neticelenen ağır zedelenmelerde, stoplazmik enzimlere ek olarak mitokondriyal enzimlerin de plazmaya geçmesi nedeniyle, serumda ölçülen AST aktivitesi ALT aktivitesinden daha yüksek bulunur.

AST/ALT oranı (De Ritis oranı), akut ve kronik viral hepatitlerde 0,5 – 0,8 arasında bir seviyede olduğu halde, alkolik karaciğer hastalığında genellikle 1’in üzerinde olur.

Non alkolik siroz durumlarında da bu oranın nadir olmayarak 1’in üzerinde olduğu görülür.

Değerlendirme:

Transaminazların hassasiyeti, safra yolları tıkanıklığından çok hepatosit hasarı yapan durumlarda daha yüksektir.

Karaciğer dokusunun bütünlüğünü bozan bütün durumlarda ALT ile beraber kullanılmakla birlikte, karaciğer hasarını gösterme açısından hassasiyeti ve spesifitesi ALT’ye göre daha düşüktür.

Hepatitlerde, ALT yüksekliği AST’ye göre daha uzun süre devam eder.

Obeziteye bağlı veya ailevi steatoz durumlarında da ALT, AST’ye göre daha fazla yükselir. Böyle durumlarda, çoğu zaman ALT aktivitesi tek başına yüksek bulunabilir.

Özellikle A virüsüne bağlı hepatitlerde olmak üzere, akut viral hepatitlerde ve hepatik nekroza sebep olan diğer durumlarda, serum ALT ve AST aktiviteleri 20-100 kata varan artışlar görüleilir.

Kronik hepatitlerde ise enzim aktivitelerinde daha ılımlı derecede yükseklikler görülür.

Kas zedelenmeleri, müsküler distrofiler, akut pankreatit ve böbrek yetmezliği ALT’den daha çok AST aktivitesini yükseltir.

Kalp veya iskelet kası nekrozu veya travmasında, kalp veya iskelet kasının inflamatuvar hastalıklarında, akut miyokard enfarktüsünde, ağır egzersiz sonrasında, kalp yetmezliğinde, ciddi yanıklarda, hipotiroidizmde, intestinal obstrüksiyonda, malign hipertermide ve talasemi majorde de serum AST düzeyi değişen oranlarda yüksek bulunabilir.

Beyin enfarktüsü ve kanamalarında, akut pankreatitte, böbrek enfarktüsünde, hemolitik anemilerde, hemofilide ve malnütrisyonda da bazen yüksek değerlere rastlanabilir.

Hepatotoksik ilaçlar veya kolestaza neden olan ilaçların kullanımı durumunda plazma AST aktivitesinde genellikle geçici yükselmeler olabilir.

Numune:

Serum.

Hemoliz olmamalıdır aksi halde yalancı yüksek bulunur.

Referans aralığı:

10-50 U/L.

 

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: