Bel Fıtığı Olanlar Ne Yapmalı, Hangi Sporları Yapabilir, Nasıl Yatmalı ve Egzersiz

Bel Fıtığı olanlar hangi sporları yapabilir, hangi sporları yapmamalı, ip atlayabilir mi, nasıl yatakta yatmalı, nasıl egzersizler yapmalı, yüzebilir mi ? gibi onlarca soru, bu rahatsızlıktan muzdarip hastalarca  sürekli soruluyor.

Bu yanıtlara geçmeden önce “Bel Fıtığı Nedir ?” sorusunu yanıtlayalım.

Özel Hayat Hastanesi FTR Uzmanı Dr. Hüseyin ÇELEN, bel fıtığı ile ilgili merak edilen konulara açıklık getirdi.

Bel Ağrısı Neden Olur ?

Tüm bel ve sırt ağrılarının % 80 i kemik, kas ve bağ dokularında organik bir bozukluk olmaksızın ortaya çıkan mekanik ağrı’lardır.

En sık nedenleri ağır bir eşya kaldırmak, sürüklemek, itmek, yere ani eğilmek gibi fiziksel zorlayıcı hareketlerdir.

Bu tür ağrılar yaklaşık 2-3 gün içinde istirahat etme, ağrı kesiciler ve sıcak uygulaması ile azalır ve kaybolur. 1 haftadan uzun süren ağrılarda ise hemen bir FTR, Nöroşirürji veya Nöroloji uzmanına başvurmak gerekir.

Lomber Disk Hernisi (Bel Fıtığı)  Nedir ?

Bel bölgemizde toplam 5 adet vertebra yani omurga bulunmaktadır. Her 2 omurga arasında 1 adet disk adı verilen, kıkırdak yapılı, yastıkcık görevi gören yapılar mevcuttur.

Diskin dış halkası yırtılır ise içerisindeki jöle kıvamındaki yapı yırtıktan dışarı çıkmakta ve omurilik kanalı ve sinir köklerini sıkıştırmaktadır. Bu tabloya bel fıtığı denir. Halk arasında “bel kayması” da dense de doğru tabir bel fıtığı’dır.

Lomber Disk Hernisi (Bel Fıtığı) Ne Gibi Belirtilere Yol Açar ?

Bel fıtığında bel ağrısı ile birlikte kalçadan başlayan ve bacağa vuran ağrılar, bacakta uyuşma-karıncalanmalar ve bacağın belirli kas gruplarında güçsüzlük ana belirtilerdir.

Ağrı, hareketle artan, belden başlayıp kalça içinde bıçak saplanır tarzda, ayak parmakları veya topuğa kadar uzanan tiptedir.

Lomber Disk Hernisi (Bel Fıtığı) Tanısı Nasıl Konur ?

Bel fıtığı tanısı muayene ile konabilirse de, kesin tanısı lomber MRI (bel MR)’ ı iledir.

Lomber Disk Hernisi (Bel Fıtığı) Tedavisi Nasıldır ?

Fizik tedavi uzmanları, nörologlar ve nöroşirürji uzmanları tarafından yapılan değerlendirme sonrasında istirahat ile tedaviden, ameliyat kararına kadar değişen bir aralıkta tedavi seçeneklerinden uygun olanı verilir.

Yatak istirahati ve ilaç tedavisine rağmen, ağrısı geçmeyen, sosyal yaşantısı etkilenen, bacak ve ayakta ciddi kuvvet kayıpları, hatta felç ortaya çıkan hastalarda günümüzde çok etkili ve kolayca uygulanan cerrahi girişimler hastayı kısa sürede eski yaşantısına döndürebilmektedir.

Lomber Disk Hernisi (Bel Fıtığı) Tedavi Edilmezse Ne Olur ?

Özellikle ilerlemiş fıtıklı hastalarda tedavide gecikme ile ağrılar ve kalıcı felç olabilmektedir.

Kimler Lomber Disk Hernisi (Bel Fıtığı) Riski Altındadır ?

Obez ve şişmanlar

Hamileler (kilo alımına ve progesteron  etkilerine bağlı)

Ağır yük taşıma gibi bedene yük bindiren meslekler

Çok uzun süre taşıt kullananlar

Masa başında sürekli oturma gerektiren mesleklerde bel fıtığı riski daha fazladır.

Lomber Disk Hernisi (Bel Fıtığı) Olanlara Ne Zaman Ameliyat Öneriyoruz ?

İlaç tedavisi ve istirahate cevap vermeyen, özellikle de sosyal, iş ve aile yaşantısını zora sokan ağrılı dönemleri uzun süren vakalarda

Ayakta ortaya çıkan kuvvetsizlik ve duyu kaybı olan vakalarda

İdrar ve dışkılama problemleri başlayan vakalarda

Yerleşmiş bel ağrısı varsa ve yaşlı hasta ise ameliyat önerilir.

Lomber Disk Hernisi (Bel Fıtığı) Tedavi Yöntemleri Neler ?

Bel fıtığında genellikle aşama aşama 3 tip tedavi yöntemi uygulanır.

Medikal (İlaç) Tedavisi

Bazı ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçların kullanımından hastalar fayda görür. Bu tür ilaçların kontrolsüz ve uzun süre kullanımı özellikle karaciğer fonksiyonlarını bozabilir ve mide ülseri gibi hastalıkları alevlendirebilir, bu nedenle mutlaka hekim kontrolünde alınmalıdır.

Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon

Kas spazmı ve ödemi çözmek için kullanılır. Egzersizlerle de karın ve sırt kaslarının gücü arttırılır, omurganın kemik sitemine düşen gücü dengeli dağıtılmaya çalışılır.

Egzersiz programı kademeli olmalıdır yani gün geçtikçe süresi ve dozu arttırılır. Egzersizlere birazdan daha ayrıntılı bakacağız.

Cerrahi Tedavi

İlk 2 aşama tedaviler sonuç vermiyorsa veya üstte saydığım durumlar varsa ameliyat son tedavi şeklidir.

En sık kullanılan cerrahi teknik bir mikro cerrahi yöntem olan Mikrodiskektomi‘dir. Burada eskiden çıplak gözle yapılan cerrahi müdahalelerin yerine, modern mikroskopla yaklaşık 1 -2 cm lik bir alandan operasyon gerçekleştirilmektedir. Böylece hasta, ameliyattan kısa süre sonra yürütülür ve ertesi gün taburcu edilebilir.

Sinir yaralanmaları, felç veya yürüyememe gibi riskler bu yöntemde görülmez.

Fıtığın tekrar etme olasılığı da çok azdır.

Mikrodiskektomi Ameliyatıından Sonra Hastalığım Nüks Eder mi ?

Bu operasyon ile % 90-95 başarı sağlanmaktadır, ameliyat sonrası dönemde önerilere uyulduğu takdirde son derece iyi sonuçlar alınmaktadır.

Kişinin genetik yapısı, kilosu, mesleği, sigara alışanlığı ve egzersiz programına uyumu gibi etkenler kalıcı başarıyı etkiler.

Ameliyattan 3-4 hafta sonra FTR programı uygulanması da faydalı olmaktadır.

Lomber Disk Hernisi (Bel Fıtığı)’nde Kaplıca Faydalı mıdır ?

Bu konuda hasta İç Hastalıkları, Kardioloji ve Fizik Tedavi uzmanın değerlendirmesi doğrultusunda en az 3 hafta olacak şeklide ve uygun tür kaplıca tedavisi görebilir.

Bununla beraber kaplıca’nın mevcut hastalığı yok etmediği, sadece ağrı‘da fayda sağladığı unutulmamalıdır.

Lomber Disk Hernisi (Bel Fıtığı) Egzersizleri Nelerdir ve Nasıl Yapılır ?

Bel fıtığında verdiğimiz egzersizlerin zayıf kasları güçlendirme, mekanik yüklenmeyi azaltma, hareket kabiliyetini arttırma ve ağrıyı azaltma gibi faydaları vardır.

Egzersizler düzenli olarak her gün yapılmalıdır.

Sabah ve akşam 15’er dakika ile başlayıp daha sonra süreyi uzatmak uygun olur.

Egzersizlere en az 2 ay devam edilmelidir.

Egzersiz esnasında en az 2 defa gevşeme pozisyonuna geçmeyi de ihmal etmeyin.

Ana Egzersizler

Gevşeme pozisyonu

Düz bir zeminde sırt üstü uzanın, dizlerinizi bükün, baldırlarınızın altına 2 yastık koyun ve gevşeyin.

15 dakikalık egzersiz programında 2 kez toplam 5 dakika gevşeyin.

Yatarken ve Yataktan Kalkarken

Önce yatağın kenarına yanaşıp yan dönün, bacaklarınızı karnınıza doğru çekip kıvırın, bacaklarınızı aşağıya doğru sallandırırken dirseğinizden kuvvet alarak oyalanmadan doğrulun ve oturun.

Yatarken de önce oturun aynı işlemin tam tersini uygulayın.

Boyun- Sırt Gerdirme

Baş öne ve arkaya doğru yavaşça eğilir. Daha sonra baş sağa ve sola doğru eğilir.

Bu süre içinde başın dönmemesine özen gösterilmelidir.

Yarı Eğilme Pozisyonu

Eller açılır ve sağ ve solda uyluk bölgesine konurken vücut öne doğru eğilir.

Bu hareket sırasında sırt kaslarınızı mümkün olduğunca germeye özen gösterin.

Yan Gerdirme Egzersizi

Sol el havaya doğru kaldırılır.

Sağ el uyluk bölgesine yakın tutulur ve sağ tarafa doğru yavaşça vücut eğilir.

Hareketin devamında gerdirme yavaş yavaş arttırılır.

Daha sonra sağ el kaldırılarak sola doğru gerdirme sağlanır.

Sırtın Yere Teması

Ayakta yapılan ısınma hareketlerinden sonra hareketlere yerde devam edilir. Başlangıç için idealdir.

Düz bir zeminde sırt üstü uzanın dizlerinizi bükün, ayak tabanı yere gelecek şekilde bel bölgenizi yere değdirip kaldırın.

Bu egzersizi en az 10 defa yapın.

Omuz Bel Egzersizi

Sırt üstü sert bir zeminde uzanın. Sırtınızı yere temas ettirin, sonra kalçanızı ve sırtınızı yerden hafifçe kaldırın.

10 kez tekrarlayıp, gevşemeye geçin.

Diz Göğüs Egzersizi

Yatar pozisyonda bir bacağınızı kavrayarak, göğsünüze doğru yavaşça çekin.

Sonra ayağınızı uzatın ve bu hareketi diğer bacağınızla tekrarlayın.

Emekleme Pozisyonu

Emekleme pozisyonunu alın, belinizi aşağı yukarı hafifçe hareket ettirin. Aynı zamanda başınızı da aşağıya yukarıya hareket ettirerek bel kaslarınızı çalıştırın.

Yüz Üstü Gerdirme

Yüz üstü pozisyonda baş kaldırılıp belli bir süre bu pozisyonda durulur daha sonra gevşenir.

Yüz üstü konumdayken ilk önce sol bacak düz biçimde yukarıya doğru kaldırılır belli bir süre sonra gevşemeye geçilir.

Daha sonra bu hareket sağ bacak için de kullanılır.

Yatarken Yana Dönme

Yatar pozisyonda eller başın arkasında kenetlenir, ayak ayak üstüne atılır ve sağ tarafa vücudun belden aşağısı döndürülür.

5 saniye bu pozisyonda kaldıktan sonra gevşenir ve hareket sol tarafa doğru olmak üzere tekrarlanır.

Kısmi Doğrulma

Düz zeminde yatarak dizleriniz kıvrık ve ayak tabanlarınız zemine dayalı olarak çenenizi göğsünüze değdirmeye çalışın ve ellerinizi mümkün oldukça dizlerinize uzatın 10 kez tekrarladıktan sonra gevşeme pozisyonunuzu alın.

Bacak Kaslarını Germe

Sırt üstü uzanın bir bacak bükülü olarak diğer bacağınızı elinin yardımıyla kaldırıp, indirin.

Aynı işlemi her iki bacağınızla da tekrarlayın.

Bel Fıtığı Olanlar İçin Doğru Hareketler Hangileri ?

Bel fıtığı olanlar günlük hayatındaki aşağıda sayacağım çeşitli eylemlerde doğru hareket kurallarına uymalıdır.

Otururken

Sert sandalyede omurganız dik olarak oturun.

Kısa dinlenme süreleri için koltuklu sandalye çok iyi destek sağlar.

Sırtınıza destek de olursa daha da iyi olur.

Yatarken

Sert yatakta yatın.

Yumuşak yatakların altına 2 cm kalınlıkta kontrplak koyun.

Yüzüstü yatmayın.

Sırtüstü yatarken dizlerinizin altına bir yastık koyun.

Yan yatarken bacaklarınızı kalça ve dizden bükük olarak tutun.

Kaldırırken

Dizlerinizi bükün, yükü vücudunuza yakın tutun ve kalkmak için bacak adalelerinizi kullanın.

Ani hareketlerden sakının.

Ağır herhangi bir şeyi belinizden yukarı seviyeye kaldırmayı denemeyin.

Bel Fıtığı Olanlar Hangi Sporları Yapabilir ?

Spor özellikle 30’lu yaşlardan sonra hayatımıza sokmamız gereken en önemli sağlık faaliyetlerinden biri. Kalp, damar, kas, kemik ve ruh sağlımıza birçok yararı olduğu gibi bel sağlığı açısından da önemi büyük.

Burada dikkat edilmesi gereken ağır kaldırma, tırmanma gibi sakatlığa ve ağrıya sebep olabilecek ağır sporlar yerine yüzme ve yürüme gibi sporların tercih edilmesidir.

Bununla beraber her türlü egzersiz her hasta için uygun değildir, dolayısıyla FTR, nöroloji veya nöroşirürji uzmanının bilgisi ve onayı olmadan bel fıtığı hastaları kendi başlarına spora başlamamalıdır.

Hastaya gerekli egzersizlerin hekim tarafından verilmesi gibi hangi sporun size uygun olacağını da hekiminize sormalısınız.

Bel ağrılı hastalarda en çok önerilen egzersizler yürüyüş, yüzme, sırt üstü yatar pozisyonda bisiklete binme egzersizleridir.

Yüzme özellikle faydalıdır çünkü suyun kaldırma kuvveti, bele yüklenme ve ters hareket yapma ihtimalini çok azaltır. Ayrıca yüzme ile özellikle sırt kasları da son derece etkin bir şekilde çalışır.

Bel Fıtığı Olanlar Hangi Sporları Yapamaz ?

Futbol, basketbol, kürek çekme, voleybol, hentbol, judo, tekvando, boks, atıcılık, güreş gibi ağır sporlar asla yapılmamalıdır.

İp atlamamalıdır.

Bel Fıtığından Korunmak İçin Neler Yapmalıyız ?

Üstte saydığım duruş, oturuş, yatma, kaldırma ve çalışma pozisyonlarına dikkat edin.

Mümkünse 5 kg.dan daha fazla ağır kaldırmayın.

Sigara içmeyin çünkü sigara disklerdeki kan dolaşımını bozarak dayanıklılığını azaltır.

Yatarken sert yatakta sırtüstü veya yan yatın, yüzüstü yatmayın.

Yavaş ve orta şiddette yürüme, hafif tempolu koşu veya yüzme gibi kondisyon egzersizleri yapın.

Ani ve zorlayıcı hareketlerden uzak durun.

Fazla kilolu iseniz onlardan kurtulun.

Belinizi, sırtınızı boynunuzu sıcak tutun, üşütmeyin.

Uzun süre aynı pozisyonda kalmamaya özen gösterin.

Bel ağrınız 1 haftadan beri geçmiyorsa mutlaka doktora görünün.

 

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: