Bikarbonat (HCO3) Testi Nedir, Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedenleri ?

Bikarbonat testi başlıca güçsüzlük, konfüzyon, sürekli kusma ve solunum yetmezliği gibi asidoz-alkaloz
belirtilerinde, Respiratuvar ve Metabolik nedenli Asit-Baz denge bozukluklarının araştırılması ve tedaviye alınan cevabın izlenmesi amacıyla kullanılır.

Negatif (-) yüklü elektrolittir, Böbrek’lerce salınır ve reabsorbe edilir.

Plazmadaki Total Karbondioksid’in (CO2) % 95’i Bikarbonat’tan, % 5’i ise kanda çözülmüş haldeki CO2’den ve Karbonik Asit (H2CO3)’den gelir.

Asit-Baz balansını (pH) sağlamada ve Na-K-Cl ile birlikte hücresel seviyede elektrolit dengesini idame etmede görevlidir.

Asidoz ve Alkalozlar Respiratuar ve Metabolik olmak üzere 2 tiptir. Respiratuvar formda oksijen (O2) ve/veya Karbondioksit (CO2) gazlarının konsantrasyonlarında değişiklik varken metabolik formda kan Bikarbonat düzeylerinde fazlalık veya yetersizlik vardır.

Bikarbonat Yüksekliği :

Şiddetli Kusma

Dehidratasyon

Kan Transfüzyonları

Akciğer Hastalıkları

Kalp Hastalıkları

Cushing Sendromu (Kortizol yüksekliği ile giden hastalıklar )

Conn Sendromu (Böbrek Üstü bezlerinden artmış Aldosteron salgısı, baskılanmış Renin aktivitesi, Hipervolemi, Hipertansiyon, Alkaloz, Hipokalemi, Poliüri, Noktüri, Başağrısı ve Adale zayıflığı ile karakterize bir durumdur).

Alkaloz gelişince Pareztezi, Parezi ve Karpopedal spazm’lar görülebilir.

Metabolik Alkalozlar

İlaçlar (Kortikosteroidler, Barbitüratlar, Bikarbonatlı antasidler, Diüretikler).

Bikarbonat Düşüklüğü :

Kronik İshaller

Addison Hastalığı

Böbrek Üstü bezinin yetmezliği sonucu oluşur. Böbrek Üstü bezinin salgıladığı Glikokortikoid ve Mineralokortikoid hormonların salgılanması azalmıştır.

Halsizlik, Tansiyon düşüklüğü, İştahsızlık, Bulantı, Kusma İshal, Kan Şekerinin azalması, Deride renk değişikliği gibi belirtileri vardır.

Mukozalarda. Dudak ve Yanakların ic yüzlerinde koyu renkli lekelerin görülmesi hastalığın karakteristik bulgularıdır.

Diyabetik Ketoasidoz (fazla asitleri nötralize etmek için Bikarbonat harcanır ve azalır).

Hipertiroidizm

Karaciğer Hastalıkları

Metabolik Asidozlar

Böbrek Hastalıkları

Etilen Glikol zehirlenmesi

Metanol zehirlenmesi

Salisilat zehirlenmesi

Alkol aşırı alımı

İlaçlar (Metisilin, Nitrofurantoin, Tetrasiklin, Tiazidler, Triamteren).

Numune : 

Heparinli Plazma (yeşil kapaklı tüp).

Heparin’li Şırınga’ya alınmalı, tüpün veya Şırınga’nın ağzı sıkıca kapatılmalı ve Buz’da bekletilmelidir.

Referans Değerler :

Laboratuvardan laboratuvara hafif değişmekle beraber ortalama;

20-29 mEq/L (20-29 mmol/L)

İnterferanslar :

Oksijen verilirken kan alınacaksa en az 20 dk ara olmalıdır.
Aşırı asidik içecekler (portakal suyu ve karbonatlı içecekler) ve turnikeyi uzun süre damarda sıkılı bırakma ile hatalı sonuçlar alınır.
Numune tüpünü ağzı açık veya tam kapanmamış bırakma (Bikarbonat seviyeleri 1 saatte 6 mEq/L oranında düşer)
Numune tüpüne yetersiz kan alma da toplamda 3 mEq/L’lik düşüklük yapabilir.

Klorür Göçü :

Dokularda oluşan CO2 kana geçer ve Eritrosit’lerde Karbonik Anhidraz enzimi tarafından H2O ile birleştirilerek Karbonik asit oluşur.

Bu asit, Bikarbonat (HCO3- ) ve Hidrojen (H+) iyonları oluşturmak üzere iyonlaşır.

Bikarbonat olarak, Karbondioksit’in çoğu Akciğer’lere atılmak için aktarılır.

Kanda CO2 seviyesi düşerse Bikarbonat seviyesi de düşer ve Eritrosit’lerdeki Bikarbonat bunu kompanse etmek için kana geçer.

Eritrosit’lerden Bikarbonat çıkması negatif yük eksikliği oluşturur ve bunu kompanse etmek için de bir başka negatif iyon olan Klor (Cl) Eritrosit’lere geçer.

Bu değişim Klorür Shifti (göçü) olarak bilinir.

Bu nedenle Alkaloz’da plazma Klor seviyeleri düşer.

Panik Değerler:

10 mEq/L altı ve  40 mEq/L üstü.

 

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !