Bipolar Bozukluk (Manik Depresif) Nedir, Belirtileri ve Tedavisi

Manik Depresif Psikoz (Bipolar Bozukluk), eskiden Manik Depresyon olarak da adlandırılan şiddetli Ruh hali dalgalanmaları, en az bir Mani atağı ve tekrarlanan Depresyon ataklarını içerebilen bir Akıl hastalığı’dır.

Hani Halk arasında “Ne olduğunu çözemedim, bir neşeli bir üzüntülü” denilen kişilerdir.

Bipolar Bozukluk, Amerika Birleşik Devletleri’nde yetişkinlerin % 1’inden fazlasında görülür.

Bipolar Bozukluk ile ilgili İstatistikler :

Bipolar Bozukluk, Dünya genelinde engelliliğin 5.ci ana nedeni‘dir.

İntihar eden birey sayısı genel nüfustan 60 kat fazladır.

Alkol veya diğer madde kullanım bozukluğu çeken Bipolar Bozukluk hastaları hariç, genel nüfusa kıyasla suçla ilişkide çok fazla artış görülmemektedir.

Alkolizm gibi madde kötüye kullanımında da yüksek risk altındadırlar.

Erkeklerde Kadınlardan daha erken yaşlarda Bipolar Bozukluk gelişebilir.

Siyahlarda Beyazlardan daha sık teşhis konur.

Bipolar Bozukluk İlk Kez Ne Zaman Tanımlandı ?

Bu hastalık resmi olarak Emil Kraeplin tarafından 100 yıldan fazla bir süre önce kavramsallaştırılmış ve Manik Depresif Delilik olarak tanımlamıştır.

Eskiden bu hastalığa Siyah Safra, Bifazik Hastalık, Dairesel Delilik gibi terimler verilmiştir.

Bu hastalık için böyle olumsuz bir terminolojiye rağmen, Bipolar Bozukluğun bazı bireylerde önemli başarılar ile ilişkili olduğu bilinmektedir. Birçok tarihsel figür ve şu anda başarılı olan insanlar bu bozukluktan muzdaripdir.

Bipolar Bozukluk Nedenleri ve Risk Faktörleri Nedir ?

Bipolar Bozuklukla ilgili sıkça sorulan bir soru kalıtsal olup olmamasıdır. Çoğu diğer zihinsel bozukluklarda olduğu gibi, Bipolar Bozukluk doğrudan bir nesilden genetik olarak geçmez. Daha ziyade, genetik, psikolojik ve çevresel açıdan karmaşık bir grubun sonucudur.

Genetik olarak Bipolar Bozukluk ve Şizofreni’nin ortak noktası vardır, çünkü iki bozukluk aynı risk genlerini paylaşmaktadır.

Stres’in, Bipolar Bozukluk da dahil olmak üzere çoğu zihinsel sağlık koşullarının gelişmesine önemli katkıda bulunduğu bulunmuştur.

Bipolar Bozukluk Belirtileri Nelerdir ?

Bipolar Bozukluk tanısı için bir kişinin en az bir Manik dönem geçirmesi gerekir. Mani’nin karakteristik özellikleri (karışık özelliklerin bir parçası olmadıkça) en az bir hafta sürmelidir ve :

Sinirlilik hali

Yarış düşüncesi

Baskılı konuşma (hızlı, aşırı ve çılgınca konuşma)

Uyku ihtiyacının azalması

İhtişamlı fikirler

Teğetsel konuşma (birbiriyle pek alakalı olmayan konularda sürekli konuşma, konuları değiştirme)

Huzursuzluk /artan hedefe yönelik faaliyet

Dürtüsellik (seks için aşırı arzu gibi), zayıf yargılama veya riskli faaliyetlerde bulunma gibi belirtiler olmalıdır.

Erken başlangıçlı Bipolar Bozukluğun erken çocukluk ya da ergenlik dönemindeki Manik döneminin belirtileri, yetişkinlerde görülen genişlemiş aşırı yükseltilmiş Ruh halinin aksine öfke ve saldırganlık patlamalarını ve sinirliliği içermektedir.

Bipolar Bozukluğu olan Ergen, Ruh halinde hızlı değişikliklerle birlikte Depresyon ve karışık ataklar gösterme eğilimindedir.

Bipolar Bozukluk belirtileri Kadınlarda daha fazla Depresyon ve Kaygı paterni içerirken, Erkeklerde Alkol veya diğer madde kullanım bozukluğu riski daha fazladır.

Kadınlarda Bipolar Bozukluk yaşayan kişiler, Erkeklere kıyasla Tiroid hastalığına veya Obezite’ye daha yatkındırlar.

Bipolar Bozukluk tanısı için büyük bir Depresif dönem gerekmemekle birlikte, bu tür ataklar sıklıkla Manik epizodlarla değişir. Aslında, Bipolar Bozukluğu olan birçok insanda sürekli kızgınlık Maniye göre daha sık ortaya çıkar.

Depresif Dönemlerin Özellikleri (Bipolar Depresyon) :

Sürekli olarak Depresyon veya Huzursuz ruh hali

Endişe 

Sık ağlama

Daha önce keyif verici faaliyetlere olan ilginin kaybı

İlgisizlik, düşük motivasyon

İştah artışı veya azalması, kilo kaybı veya kilo alımı, uykuda zorlanma

Aşırı uykulu olma, ajitasyon veya aktivite eksikliği

Yorgunluk 

Değersizlik hisleri

Konsantrasyon eksikliği

Uygunsuz suçluluk duyguları

Umutsuzluk

Ölüm, kendine zarar verme veya intihar düşünceleri.

Bipolar Bozukluğu Teşhis için Hangi Testler Kullanılır ?

Hemen hemen her akıl sağlığı teşhisi için geçerli olduğu gibi, kesin olarak değerlendiren tek bir test yoktur.

Bu nedenle, Psikiyatrlar ve klinik Psikologlar gibi sağlık bakım uzmanları, kapsamlı tıbbi, aile ve zihinsel sağlık bilgileri toplamak suretiyle bu hastalığa teşhis koymuştur.

Bipolar Bozukluk ile Hangi Hastalıklar Benzerdir ?

Panik Bozukluk

Yaygın Anksiyete Bozukluğu

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (PTSD)

Şizofreni

Şizoaffektif Bozukluk

Uyuşturucu (hidrokodon) geri çekilmesi

Uyarıcı madde (Kokain) zehirlenmesi

Sınırda Kişilik Bozukluğu

Çoklu Kişilik Bozukluğu (MPD) gibi davranış, ruh hali veya düşüncede ani değişikliklerle ilişkili olan herhangi bir bozukluğu, Bipolar Bozukluktan ayırmak özellikle zor olabilir.

Bipolar Bozukluk İlaçları ve diğer Tedaviler Nelerdir ? 

Bipolar Bozukluk için kesin tedavi yöntemi olmamasına rağmen, ilaçlar ve psikoterapiler hastalığının tedavisinde temel dayanaklar olmaya devam etmektedir.

Ayrıca, yaşam tarzı iyileştirmeleri, önemli tamamlayıcı önlemler olabilir. Örneğin, aerobik egzersizin, Bipolar Bozukluk ve diğer zihinsel sağlık sorunları ile ilişkili olan hafıza ve dikkat etme yeteneği gibi düşünme problemlerinden bazılarını hafifletmesine yardımcı olduğu bulunmuştur.

Aziz John’s Wort veya Ginkgo Biloba gibi Bipolar Bozukluklar için alternatif tıp tedavileri, faydalı olabilirse de kesin tedavi sağlamaz.

Manik ve karışık belirtilerin tedavisinde özellikle etkili olduğu düşünülen Antipsikotik ilaçlar arasında Olanzapin, Risperidon, Ketiapin, Ziprasidon, Aripiprazol, Paliperidon, Asenapin, İloperidon, Lurasidon ve Brexpiprazol sayılabilir.

Bu ilaç grubunda en çok görülen yan etkiler arasında uyku hali, baş dönmesi ve iştah artışı sayılabilir. Yüksek kan şekeri, artmış lipid seviyeleri ve bazen Prolaktin adı verilen bir hormon düzeyinde artış ile bağlantılı kilo artışı da ortaya çıkabilir.

Haloperidol, Klorpromazin ve Tioridazin gibi bu sınıftaki daha eski ilaçların kas sertliği, sallanma ve kalıcı olabilecek çok nadiren koordinasyonsuz kas titreşimlerine (Tardif Diskinezi) neden olma ihtimali daha yüksektir.

Antidepresan ilaçlar, Bipolar Bozukluğun Depresif belirtilerinin başlıca tıbbi tedavisidir.

Manik veya karışık belirtilerin belirtilerini önlemek için ilaç kullanırken, Lityum veya Lamotrijin gibi Ruh hali sabitleyici ilaçlar sıklıkla kullanılır

Damgalanan geçmişine rağmen, Elektrokonvülsif Terapi (ECT), Bipolar Bozukluğu şiddetli olan ve psikoterapilere ve bir takım ilaç denemelerine yetersiz yanıt veren insanlar için uygulanabilir bir tedavi olabilir.

Psikoterapiler

Konuşma Terapisi (Psikoterapi), Bipolar Bozukluklarla yaşayan bireylerin hastalıkla başa çıkma yollarını iyileştirerek mümkün olan en üst düzeye erişmesine yardımcı olan önemli bir tedavidir.

Etkili olduğu keşfedilen psikoterapiler arasında aile odaklı terapi, psiko-eğitim, bilişsel davranış terapisi, kişiler arası terapi ve sosyal ritim terapisi yer alır.

Bipolar Bozukluğun Komplikasyonları ve Prognoz’u Nelerdir ?

Bipolar Bozukluğun bir takım potansiyel komplikasyonları vardır, özellikle de tedavi edilmezse.

Bu hastalık, Alkol veya Tütün gibi maddelere, Amfetamin, Dekstroamfetamin veya Hidrokodon gibi uyuşturuculara bağımlılığa yol açabilir.

Bipolar Bozukluk hastaları düşünme sorunlarıyla karşılaşma eğilimindedir ve psikiyatrik olarak tekrar tekrar hastaneye yatırılanlar yaşam boyunca daha fazla sorun yaşarlar.

Bipolar Bozukluğu olanlarda genel nüfusa oranla İntihar riski 60 kat fazladır.

Bipolar Bozukluğun Önlenmesi Mümkün müdür ?

Teşhisini takiben semptomlarının önlenmesiyle ilgili çok daha fazla şey biliniyor gibi görünse de, hastalığın gelişimini tamamen azaltmak hakkında yeterli bilgi henüz yoktur.

Örneğin, Bipolar Bozukluktan önce daha belirgin semptomları olan ve Bipolar akrabaları olan çocuklara aile odaklı tedavi verildiğinde, yetişkin olarak tam teşekküllü rahatsızlığı geliştirme olasılığı daha düşük olabilir.

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: