Civa Testi Nedir, Nerelerde Kullanılır ve Zehirlenmesi ?

Civa ölçümüne Civa Toksitesi olasılığının değerlendirilmesi amacıyla başvurulur.

Cıva oda sıcaklığında sıvı halde olan tek Metal olup, kolayca buharlaşabilir.

Civa Nerelerde Kullanılır ?

Tepkimeye girmemiş metalik Cıva, inorganik ve organik Cıva bileşikleri Kağıt, Deri, Boya endüstrisinde, Elektrikli aygıtlar, Pil, Termometre gibi ölçüm gereçlerinde, Antiseptik olarak, Diş Hekimliğinde Amalgam yapımında kullanılmaktadır.

Cıva, Klorür ve yakıcı madde üretiminde Elektroliz basamağında ve Altının arıtılmasında da yaygın olarak kullanılır.

Deniz Canlıları da Biyolojik olarak Metil Cıva biriktirebilir ve bunların tüketilmesi yoluyla zehirlenme belirtileri görülebilir.

Civa Zehirlenmesi Etki Mekanizması :

Cıva’nın Toksik etkisi Kimyasal bileşimine ve karşılaşma yoluna göre değişir.

Zehirlenme daha çok Metalik Cıva Buharının solunması sonucu olur. Buharı renksiz ve kokusuz olduğundan varlığı fark edilmeyebilir.

Civa Organizmada Sülfidril gruplarıyla etkileşime girer, Enzim etkinliğini bozar, Hücre ölümü‘ne neden olur.

Toksik Miktar Ne Kadardır ?

Metalik Cıva Buharının acil yaşam tehdidi oluşturan miktarı 10 mg/m3’tür.

Ortamda izin verilebilecek en yüksek Cıva (Buhar) miktarı 0,1 mg/m3’tür.

Cıva Klorür en Toksik İnorganik Cıva bileşiklerindendir. Ağız yoluyla alındığında 0,5-2 g’ı öldürücüdür.

Organik Cıva’nın öldürücü miktarı 10-60 mg/kg’dır.

Kronik olarak 10 mikrogram/kg/gün alındığında ise Sinir ve Üreme sistemi üzerine Toksik’tir.

Civa Zehirlenmesi Belirtileri :

Cıva Tuzlarının Ağız yoluyla alınması :

Hipertermi

Karın Krampları

Kanlı İshal

Sindirim kanalında Kanamalı Ülser ve

Bağırsak Nekrozu‘na neden olabilir.

Metalik Cıva’nın Ağız yoluyla alınması :

Cıvalı Termometre ve Amalgam’da bulunan Metalik Cıva’nın emilimi çok yavaştır ve Dışkı yoluyla atılmasını geciktirecek sindirim kanalı motilitesinde yavaşlama olmadıkça Akut Zehirlenme’ye yol açmaz.

Akut Metalik Cıva solunması :

Başlangıçta ;

Ateş

Baş Ağrısı

Kas ağrısı

Ağız ve Boğazda yanma

Gingivostomatit

Ağızda Metalik Tat

Bulantı

Kusma

İshal ve

Karın Krampları görülür.

Metalik Cıva Buharı Akciğerlerden kolayca emilerek Beyne ulaşır.

Tremor

Aşırı Sinirlilik

Unutkanlık

Güçsüzlük ve

Görme bozuklukları gibi Merkezi Sinir Sistemi belirtileri gelişir.

İlk 4 saat içinde Akut Solunum Sıkıntısı Sendromu (ARDS) gelişebileceği akılda tutulmalıdır.

Ölümcül Kimyasal Pnömoni ve Akciğer Ödemi‘ne neden olabilir, seyrek olarak Akut Böbrek ve Karaciğer Hasarı gelişebilir.

Kronik Cıva solunması :

Kronik zehirlenmede Sinir sistemi ve Böbreklerde kalıcı hasar oluşabilir.

Sık rastlanan bulgular arasında ;

Nöropsikiyatrik bulgular

Böbrek işlevlerinde bozukluk ve

Gingivostomatit bulunur.

Böbrekte Proksimal Tubul Hasarı sonucu, Oligüri, Anüri, Üremi, Proteinüri, Bikarbonat düşüklüğü görülebilir ve Nefrotik Sendrom gelişebilir.

Daha seyrek olarak Kas Felci görülür.

Cıva Plasenta’dan geçer, çok küçük miktarda Cıva’yla kronik olarak karşılaşan Gebeler’de Fetus olumsuz etkilenebilir.

Civa Zehirlenmesinde Tanı Nasıl Konur ?

Öykü, Belirti, Bulgu ve Laboratuvar sonuçlarının değerlendirilmesi ile konur.

Asitle yıkanmış temiz bir kap, Karanlıkta ve Buz içinde gönderilmelidir.

Organik Civa‘da Kan, İnorganik Civa Zehirlenme şüphesinde İdrar tercih edilir.

İyot’lu ilaçlar yalancı düşük sonuca neden olabilir.

Civa Testi Nedir ?

Zehirlenme şüphesinde İdrar ve Kan Cıva düzeyleri ölçülmelidir. İdrar Cıva düzeyleri tablonun ciddiyetini değerlendirmede yararsızdır ancak tanıyı kesinleştirir.

İdrar ve kan Cıva düzeyleri daha önce Cıvaya maruz kalmamış bireylerde 5 µg /L’nin altındadır.

İşyerinde Cıva’ya maruz kalanlarda düzey, haftalık ölçümlerde kanda 15 µg /L’nin, idrarda ise gram Kreatinin başına 35 µg altında olmalıdır.

Solunum yolu ile olan zehirlenmelerde Akciğerde yaygın, iki taraflı infiltrasyon, Ağız yoluyla zehirlenmelerde ise Bağırsakta Cıva birikimi saptanabilir.

Referans Değerler :

24 saatlik İdrar : < 20 µg/L / < 0.10 mmol/L
Tam Kan : 0.6–59.0 µg/L / 3.0–294.4 mmol/L
Toksik : > 150 µg/L / > 0.75 mmol/L
Öldürücü Düzey : > 800 µg/L / > 4.0 mmol/L