Eklem Sıvısı Analizi ve Hücre Sayımı ?

Sıklıkla Eklem Sıvısı Olarak Adlandırılan Sinoviyal Sıvı tüm Eklemlerde bulunur. Sinovyal
eklemler, kemikler eklem kıkırdağı ile kaplıdır ve birbirlerinden sinovyal sıvıyı içeren küçük bir boşlukla ayrılır.

Bu kapsüllerin içinde özel salgı hücreleri vardır. Sinovyal sıvının bileşenlerini üreten sinoviyositler (A ve B türleri) mevcuttur (örn., Matris Bileşenler, Hiyalüronik asit ve tuzlar, Kollajenler, Fibronektin).

Kıkırdaklar ve sinoviyal sıvı, hareket sırasında kemikleri korur. Sinoviyal sıvı aynı zamanda eklemlerin besinlerini ve yağlanmasını sağlar.

Biyokimyasal olarak, sinoviyal sıvı, sinovyal zardan zenginleştirilmiş bir plazmanın ultrafiltrattır. Normal fizyolojik koşullarda, sinovyal sıvının Biyokimyasal kompozisyonu plazma ile benzerdir.

Artrit gibi patolojik koşullarda, sinovyal sıvının laboratuvar değerlendirilmesi, durumun patolojisi hakkında bilgi sağlar.

Diğer vücut sıvılarına benzer şekilde, sinoviyal sıvının  laboratuvar değerlendirilmesi 3 adımda yapılır.

1- Fiziksel Muayene (örn. Renk, Viskozite)

2- Kimyasal Analiz (örn., Glukoz, Total Protein seviyesi, Ürik asit)

3- Mikroskobik Değerlendirme (örn. Hücre sayısı ve diferansiyel sayımı, Kristal tanımlama)

Buna ek olarak, sinoviyal sıvı mikrobiyolojik, serolojik ve sitolojik olarak ta incelenebilir.

Normal Sinoviyal Sıvının Özellikleri :

Görünüş: Berrak
Beyaz Kan Hücresi Sayısı (WBC): 200 hücre/μL’den az
Polimorf Nükleer Nötrofiller (PMN’ler): % 25’ten az
Viskozite: Yüksek
Glukoz seviyesi: Hastanın serum Glukoz seviyesine benzer

İltihabi Olmayan Koşullarda Sinovyal Sıvının Özellikleri (Osteoartrit, Travma):

Görünüş: Berrak, sarı
WBC sayısı: 2000 hücre/μL’den az
PMN’ler: % 25’ten az
Viskozite: Yüksek
Glukoz seviyesi: Hastanın serum Glukoz seviyesine benzer

Numune :

Sinoviyal sıvı Artrosentez yoluyla toplanır (İğne aspirasyonu). Genellikle, bir eklem içindeki sinovyal sıvının hacmi
sadece birkaç mililitredir, ancak inflamasyon varlığında önemli ölçüde artabilir.

Teste bağlı olarak, aşağıdaki gibi farklı koruyuculara ihtiyaç duyulmaktadır:

Mikrobiyoloji testleri için steril Heparinize tüpler
Hücre sayısı için Heparinize veya EDTA tüpleri
Kimyasal testlerin çoğunda koruyucular yok
Glukoz testi için NaF

Sinovyal Kristallerdeki Değişiklikler

Normal koşullarda, sinoviyal sıvı renksiz, soluk sarı veya berraktır ve 4-6 cm’lik teller (Hiyalüronik asidin polimerizasyonu sayesinde) ile bir ağ yapısı gibi görülebilir.

Sinovyal sıvının rengi ve berraklığı, farklı tıbbi koşullarda aşağıdaki gibi değişebilir:

İmmünolojik Olmayan İnflamatuar Hastalıklar: Bulutlu/Bulanık, yoğun sarı ve kristalli.

Septik Koşullar: Bulutlu, sarı-yeşil, daha viskoz, pozitif kültür.

Hemorajik Durumlar (Travma, Travmatik Aspirasyon): Bulutlu, kırmızımsı, düşük viskozite ile
WBC sayısı kan sayımına eşit.

Çok Sayıda Kristal Bulunduğunda: Sütlü / bulutlu

Sinovyal Sıvının Viskozitesi farklı tıbbi koşullarda değişebilir. Artrit’te viskozite azalır çünkü Hyalüronik asit üretiminde ve polimerizasyonunda azalma olur.

Sinovyal sıvı laboratuvar sonuçlarının doğru şekilde yorumlanması için serum örnekleri ile birlikte değerlendirilmelidir. Normal şartlar altında, sinovyal sıvının Biyokimyasal bileşimi serumunkine benzer. Bu nedenle, sinovyal sıvının analitlerinin çoğunun konsantrasyonu, serumdaki ile aynıdır.

Glukoz

Sinoviyal sıvı içinde rutin olarak ölçülür ve sinovyal sıvıdaki glukoz konsantrasyonu serum ile benzer olmalıdır.

Glukoz, İnflamatuar (örn. immünolojik bozukluklar, Lupus, Skleroderma, Ankiloz, kristal ile uyarılan Gut ve
Psödogout, Romatoid Artrit) ve Septik eklem hastalıklarında ciddi oranda azalır.

Yanlış bir azalmanın önlenmesi için glukoz değerlendirmesinde kullanılan numuneler NaF tüplerinde toplanmalı ve toplandıktan sonra 1 saat içinde test edilmelidir.

Total Protein

Sinoviyal sıvıdaki Total Protein konsantrasyonu serumdan daha düşüktür, genellikle serum Protein konsantrasyonunun üçte biri kadardır. Bununla birlikte, bu konsantrasyon İnflamatuar ve Hemorajik bozukluklarda artar.

Ürik Asit

Gut değerlemesi için ölçülür (Ürik asit Gut’ta belirgin olarak yükselir) ve sinovyal sıvıdaki yüksek miktarda Ürik asit kristallerinin tanımlanması Gut tanısını doğrular.

Sinovyal Sıvıdaki Kristaller

Monosodyum Ürat (MSU)

Gut ile ilişkilidir ve bozukluğu yansıtır.

Genetik kusurlara bağlı Ürik asit metabolizması

Karaciğer hastalıkları

Alkolizm

Yüksek Purin içerikli diyet

Kemoterapi veya

Renal hastalıklarda Ürik asitin böbrek atılımında bozulma olur.

Kalsiyum Pirofosfat (CPP)

Psödogut ile ilişkilidir.

Dejeneratif artrit

Kıkırdak kalsifikasyonu ve

Artmış Kalsiyumlu Endokrin bozuklukları ile birliktedir.

Kolesterol

Hiperlipoproteinemi ve Romatoid Artrit’li hastalarda bulunabilir.

Kortikosteroid

İntra-artiküler steroid enjeksiyonlarla tedavi sonrasında saptanabilir.

Kalsiyum Fosfat (Apatit)

Kıkırdağın dejenerasyonu ve kireçlenmesi ile Osteoartrit’le ilişkilidir.

Diyaliz sırasında ve Renal hastalarda Kalsiyum Oksalat kristalleri görülebilir.

Sinovyal Sıvıdaki Hücre Sayıları

WBC sayısı, sinoviyal sıvı üzerinde  en sık yapılan testlerden biridir. Normal olarak, sinoviyal sıvı 200 hücre / μL’den daha az miktarda lökosit içerir.

Bu sayı, Enfeksiyon ve İnflamasyonda önemli derecede artar.

Gram boyası ve Kültür ayırıcı tanıda kullanılabilir.

200- 2.000 lökosit/μL varlığında olay non-inflamatuvar kabul edilebilir.

Osteoartrit
Travma
Osteokondritis dissekans
Romatizmal ateş
Gut
Pseudogut
Skleroderma
Polimiyozit
SLE
Nöropatik artrit
Eritema Nodozum
Pigmente villonodüler sinovyit
Hipertrofik osteoartropati

2.000- 50.000 lökosit/μL varlığında :

Romatoid Artrit
Psöriatik Artrit
Ankilozan Spondilit
Akut Romatizmal Ateş
Gut
Pseudogut
Skleroderma
Polimiyozit
SLE
Reiter sendromu
İnflamatuvar Barsak Hastalığı Artriti
Mantar enfeksiyonları
Viral enfeksiyonlar
Bakteriyel enfeksiyonlar düşünülür.

50.000 Lökosit/μL (genellikle >100.000) varlığında :

Septik Artrit (% 70 neden, S.aureus, N.Gonore, E.Coli başta)
Gut (% 15)
Pseudogut (% 10)
Romatoid Artrit (% 4) düşünülür.

Eritrosit Sayımı

Kan 1: 200 veya 1:100 oranında dilusyon sıvısı ile dilue edilir.

Neubauer lamı üzerine temiz bir lamel yerleştirilir.

Karışımdan 10 mikrolitre alınıp, lamelin altından Neubauer lamına pipetlenir.

Kan hızla, lamel ile Neubauer lamındaki çizgili alan arasına dolar. Hücrelerin yerleşmesi için 1-2 dk beklenir.

Mikroskopta 100x büyütmede hücrelerin düzgün dağılıp dağılmadığı kontrol edilir ve mikroskop, sayım için 400x büyütmeye ayarlanır.

Bu karelerin 25’inin hepsinin sayılması yerine rastgele 5 tanesi de sayılıp 5 ile çarpılabilir.

En mantıklı olan, köşelerdeki ve ortadaki alandır. 25’e göre hesap yapıldığı için, 5 ile çarpmak gerekir.

Eritrosit Sayısı (/mm3) :

Eğer dilüsyon yaptıysak, en son çıkan sonucu dilüsyon faktörü ile çarparız.

Yukardaki örnekte x10 dilüsyon yaptık diyelim, 100 bulduğumuz sonucu 10 ile çarparız, sonuç: 1.000 RBC/mm3 olur.

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: