Eritrosit Sayısı (RBC) Testi Nedir, Neden İstenir, Yüksekliği ve Düşüklüğü

RBC (Red Blood Cell, Eritrosit Sayısı) testi tam kan sayımı yani hemogram testinde otomatik hesaplanır. Anemiler, kanamalar ve polisitemi’lerde istenir.

Eritrositler kana kırmızı rengini veren ve içerdiği hemoglobin vasıtasıyla oksijeni (O2) akciğerlerden doku ve organlara, oralardaki atık gaz karbondioksiti (CO2) akciğerlere taşıyarak solunum fonksiyonunda görev alan kan hücreleridir.

Kanın hacim olarak % 40 kadarını eritrositler oluşturur.

Kandaki hücrelerin % 99’dan fazlası eritrosittir.

İnsan eritrositleri yaklaşık 6-9 mikrometre çapında karakteristik “bikonkav disk ” şeklindedir. Bu bikonkav disk yapısı eritrositlere aynı hacimdeki bir küreye göre fazladan yüzey alanı kazandırır.

Eritrositlerin sahip oldukları bu özel yapı yüzey alanını genişletmeden şekil değiştirebilmelerine olanak sağlar.

Herhangi bir organel içermezler.

Çekirdekleri yoktur. Ancak, eritrositler aktif birer metabolizmaya sahip, gerçek hücrelerdir.

Eritrositlerin kuru ağırlığının yaklaşık %90’ını hemoglobin, yüzde 5 kadarını ise karbondioksitin karbonik asite dönüşümünü sağlayan “karbonik anhidraz ” enzimi oluşturur.

Eritrositler kemik iliğinde yapılırlar, kemik iliğinin yaklaşık yarısı eritrosit yapımında görev yapan eritropoietik hücrelerdir.

Eritrositlerin ömrü insanda ve köpekte yaklaşık 120 gün kadardır. İnsanda her gün eritrositlerin 1/120’si retiküloendotelyal sistemde parçalanmakta ve bunlardan 6,5-7 g kadar hemoglobin açığa çıkmaktadır.

RBC düşüklüğü- Başlıca :

Anemiler (kansızlık, eritrosit sayısı, hemoglobin veya hematokrit azalması ile giden hastalıkların genel adı. Eritrosit yıkımı, kan kayıpları , sentez azalması veya demir-B2-folat-bakır gibi eritrosit yapımı için gerekli maddelerin eksiklikleri ile oluşurlar)

Hodgkin ve diğer lenfomalar

Multipl myeloma

Lösemiler

Miyeloproliferatif hastalıklar

SLE

Addison hastalığı (böbreküstü bezi yetmezliği)

Romatizmal ateş (Romatoid fever, ARA)

Kronik infeksiyonlar

Subakut bakteriyel endokardit

Hemolitik anemiler (eritrositler damar içinde parçalanır)

Yatar pozisyonda alınan kandan yapılan ölçümlerde (% 5 düşük)

Overhidrasyonda (damardan aşırı sıvı mayi alımı)

Gebelikte (plazma volümü arttğından dilüsyonel etki olur)

İlaçlar (NSAID’ler, antibiyotikler, kemoteropotikler, tansiyon ilaçları..)

EDTA’lı kanın pıhtılaşması (kan alınır alınmaz 5 kez yavaşça alt-üst edilmelidir)

Soğuk aglütininlerin varlığı ile (genellikle 4-18 C de eritrositleri aglütine eden IgM tipi antikorlardır, RBC histogramında iki farklı eritrosit popülasyonu vardır, kan 37 C de ısıtılarak tekrar çalışılırsa sorun düzelir)

Hemolizli kanda (parçalanmış eritrostler cihazca sayılmaz)

Mikrositoz (küçük eritrositlerdir, cihazca RBC olarak sayılmazlar)

Yetersiz kan alma (antikoagülan fazla gelir)

RBC yüksekliği (eritrositoz)-Başlıca :

Primer eritrositoz (polisitemi vera ve eritremik eritrositoz)

Sekonder eritrositoz
– Böbrek hastalıkları
– Böbrek dışı tümörler
Yüksek rakımda (dağ gibi) yaşama

Pulmoner hastalıklar

Kardiyovasküer hastalıklar

Alveolar hipoventilasyon

Hemoglobinopatiler

Sigara kullanımı (karboksihemoglobin)

CO2 zehirlenmesi

Alkolizm

Rölatif eritrositoz
– Dehidratasyon (kusma-ishal-aşırı terleme-diüretikler-yanık..)
– Gaisböck sendromu (Stres polisitemisi, genellikle hipertansifler, obezler, diyabetli hastalar ve sigara içenlerde görülen rölatif polisitemidir. RBC normal ama plazma volümü azdır)

Dehidratasyonlarda (yanık, barsak tıkanması, kusma, ishal, diüretik kullanımı..)

Yenidoğanlarda (2-4 aylarda düşer,ortalama 14 yaşında erişkin seviyeye gelir)

Kan alırken uzamış venöz staz (turnikeyi uzun süre tutma)

Aşırı stres ve ağır egzersizde

Yüksek rakım (dağ, tepe.. Oksijen az olduğundan kemik iliği RBC üretimini artrır)

İlaçlar (Antitiroid ilaçlar, ACTH, danazol, gentamisin, metildopa, etretinat, eritropoietin, glukokortikoidler, hidroklorotiazidler, pilokarpin)

Fazla kan alma (antikoagülan az gelir)

Lökositoz (> 50.000 ise eritrosit histogramında görülür)

Lipemi

Kriyoglobulinemi (yaklaşık 4°C’de çökelen ve 37°C’de eriyen proteinlerdir; plazma hücresi bozukluklarında, lenfoproliferatif hastalıklarda, otoimmun hastalıklarda ve infeksiyonlarda ortaya çıkarlar)

Retikülositoz

Numune 

EDTA’lı hemogram tüpüne (mor kapaklı) alınan tam kan. Maksimum 3 saat içinde çalışılmalıdır. Tüpün üzerindeki işaret çizgisine kadar kan alınması gerekir.

Referans Değerler 

Erişkin erkek : 4.2 – 5.4 milyon/mikrolitre (mm3)
Erişkin kadın : 3.6 – 5.0 milyon/mikrolitre (mm3)
< 8 hafta yenidoğan : 4.0 – 6.0 milyon/mikrolitre (mm3)
2-6 ay bebek : 3.8 – 5.6 milyon/mikrolitre (mm3)
6 ay -1 yaş bebek: 3.8 – 5.2 milyon/mikrolitre (mm3)
1-6 yaş çocuk: 3.9 – 5.3 milyon/mikrolitre (mm3)
6-18 yaş çocuk : 4.0 – 5.4 milyon/mikrolitre (mm3)

 

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: