Folik Asit (Folat) Testi Nedir, Yüksekliği ve Düşüklüğü Nedenleri ?

Folik Asit (Folat, Vitamin B9) testi başlıca Folik asit eksikliği bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi amacıyla kullanılır.

Folik asit, vitamin B9 özellikle tek Karbon transferi reaksiyonlarında aracı olarak fonksiyon görür.

Folik Asit Nedir ?

Homosistein’in Metionin’e dönüşmesinde ve  DNA sentezi açısından çok önemli reaksiyonlarda katalizör olarak rol oynar. Bu sebeple, Hücre Büyümesi ve Bölünmesi için gereklidir.

Özellikle Hamilelik ve Bebeklik gibi, büyümenin ve hızlı hücre bölünmesinin olduğu dönemlerde Folik asit ihtiyacı daha fazladır.

Başta Kemik iliği olmak üzere, hızlı hücre bölünmesinin olduğu dokular Folik asit eksikliğinden daha fazla etkilenir.

Folik Asit Eksikliğinde Ne Olur ?

Folik asit eksikliğinin en çarpıcı etkileri, Eritropoez sürecinde görülür. Eritrositler normalden daha büyük olmalarına rağmen olgunlaşmalarını tamamlayamadıkları için, Folik asit eksikliğine bağlı olarak gelişen anemi, Megaloblastik Anemi olarak adlandırılır.

Folik asit eksikliğinde aynı zamanda, Nötrofiller’in önemli bir kısmının nükleusunda segment sayısının normalden daha fazla oluşu dikkati çeker.

Hamileliğin ilk dönemlerindeki Folik asit eksikliğinin Nöral Tüp Defekti riskini ve Spontan Abortus sıklığını artırdığı bilindiğinden, bütün hamilelere profilaktik olarak Folik asit takviyesi yapılması tavsiye edilmektedir.

Folik asit eksikliğinin aynı zamanda Nöropsikiatrik hastalıklara da sebep olabileceği bildirilmektedir.

İki vitaminin kombine eksikliğinde, Folik asit eksikliğinin giderilmesi, Hematolojik bozuklukları ortadan kaldırdığı halde, Nörolojik hasarların tamirini sağlamadığından, B12 vitamini eksikliğinin gözden kaçırılmaması çok önemlidir.

Demir Eksikliği ve Folik asit eksikliğinin beraberce bulunduğu anemilerde Makrositoz bulunmayabilir. Ancak bu hastalarda RDW indeks değeri belirgin derecede yüksek bulunur.

Folik asit ve B12 vitamini eksikliği arasında ayırım yapmak amacıyla Homosistein ve Metilmalonik asit analizlerinden yararlanılabilir. Folik asit eksikliğinde yalnızca Homosistein konsantrasyonu yükseldiği halde, B12 vitamini eksikliklerinde Homosistein ve Metilmalonik asit konsantrasyonları beraberce yüksek bulunur.

Folik asit daha fazla İnce bağırsak olmak üzere, Gastrointestinal sistemin hemen hemen bütün kısımlarından emilir. Bu nedenle ciddi bir besinsel eksiklik olmadığı sürece, Folik asit yetersizliği oluşmaz.

Spesifik olarak Folik asit bağlayan bir serum proteini bulunmasına rağmen, serumdaki Folik asitin % 90 kadarı serbest durumda bulunur.

Folik Asit Kaynakları Nelerdir ?

Meyve ve Sebzelerin çoğunda bol miktarda bulunur.

En önemli Bitkisel kaynakları, bütün yapraklı Sebzeler ve Narenciye grubu meyvelerdir.

Kuru veya taze Fasulye ve Bezelye‘de önemli miktarda bulunur.

Karaciğer ve Ekmek Mayası da Folik asit için değerli besinsel kaynaklardır.

Folik Asit Düşüklüğü Nedenleri Nelerdir ?

Alkolizm

Taze Meyve Sebze yeme imkânı olmayanlar

Anorektikler

Gıdalarını aşırı derecede pişirme alışkanlığı olanlar

Çölyak Hastalığı

Crohn Hastalığı

İlaçlar (Fenitoin, Sülfasalazin, Methotreksat, Trimetoprim-sulfometaksazol, Oral Kontraseptif, Antiasit, H2 reseptör antagonisti)

Jejunal/ileal by-pass uygulanan veya büyük miktarda bağırsak rezeksiyonu yapılan hastalar

Karaciğer Hastalıkları

Kronik Hemolitik Anemiler

Ggebelik

Hemodiyaliz Dihidrofolat Redüktaz, Formiminotransferaz, 5,10-Metilen Tetrahidrofolat Redüktaz ve Tetrahidrofolat metiltransferaz aktivitesi yetersizliklerive

Eksfoliatif Cilt Hastalıkları Folik asit eksikliği sık görülür.

Folik Asit Yüksekliği Nedenleri Nelerdir ?

Kör Loop Sendromu

Vejeteryan diyet

Distal İnce Bağırsak hastalığı

Pernisiyöz anemi ve

Vit B12 yetersizliği’nde serum Folik asit seviyesi yüksek bulunur.

Folik asit fazlalığının sebep olduğu herhangi bir toksik etki bilinmemektedir.

Numune :

Serum.

Numune Açlıkta, Transfüzyon ve Folik asit replasman tedavisinden önce alınmalıdır.

Eritrosit içi Folik asit, serum konsantrasyonundan yüksek olduğundan belirgin derecede Hemoliz‘li örnekler kullanılmamalıdır.

Serum örneği Buzdolabında 7 gün, dondurularak 90 gün saklanabilir.

Referans Aralığı :

3-17 ng/ml.

 

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !