GFR Nedir, Neden Yüksek Çıkar, Nasıl Ölçülür ve Arttırılır ?

GFR (Glomerüler Filtrasyon Hızı) Böbrek fonksiyonlarının seviyesini ölçmeye yardımcı olan çok değerli bir testtir.

Böbrek hastalıkları Dünya genelinde birçok insanı etkilemektedir. Böbrek hastalıkları yıllar boyunca fark edilmeden ve tedavi edilmeden ilerleyip zamanla böbrek yetmezliğine gidebilir.

Rutin yapılan idrar veya kan testlerinde anormal bir sonuç saptandığında (üre veya kreatinin yüksekliği), Böbreklerin akut veya kronik bir problemi olma ihtimali artmış demektir.

 

GFR Nedir ?

Glomerüler Filtrasyon Hızı (GFR), Böbreklerin ne kadar hasar aldığını ve böbrek hastalığının evresini belirlemede yardımcı bir testtir.

Nefronların (böbrekleri oluşturan filtreleme üniteleri) filtrasyon oranlarının toplamı olarak tanımlanabilir. Kabaca Böbreklerin glomerülleri’nden (bir nevi atık filtreleri) 1 dakikada geçen kan miktarıdır.

Kan tahlillerinde görmüşsünüzdür, üre ve kreatinin testleri vardır. Bu iki test bazı diğer hastalıklarda artsa da genellikle böbrek fonksiyonları bozulursa artmaktadır.

Kan kreatinin düzeyi, genel böbrek fonksiyonunun değerlendirilmesinde en sık kullanılan ölçümlerden biridir. Kreatinin, kas aktivitesinden sonra oluşan bir atık üründür. Normalde böbrekler tarafından temizlenir, ancak böbrek fonksiyonları bozulduğunda yeterince atılamaz ve kanda düzeyi yükselir.

Bununla birlikte, kreatinin, yaş, cinsiyet ve kas kitlesindeki farklılıklar gibi birçok faktörden etkilenir.

Kan kreatinin seviyeleri ile karşılaştırıldığında, GFR, hasta yaşı, cinsiyet ve kas kitlesi (kilo) gibi faktörleri göz önüne alarak, Böbrek fonksiyonlarının çok daha doğru değerlendirilmesini sağlar.

GFR Değeri Kaç Olmalı ?

GFR için normal değer yaklaşık olarak: GFR = 140 – [yaşınız] olarak hesaplanabilir.

Örneğin, 30 yaşında sağlıklı bir insansanız, GFR’niz yaklaşık 110 ml/dk olmalı.

GFR Nasıl Hesaplanır ?

GFR’yi hesaplamak için kullanılabilecek birçok formül vardır, ancak Cockcroft & Gault ve MDRD formülleri çok yaygın olarak kullanılır.

Cockcroft-Gault denklemi, yaş, cinsiyet ve kas kitlesini kullanır.

GFR (Kreatinin Klirensi) (ml/dk) = [140 – yaş (yıl)] x Vücut ağırlığı (kg) /Serum kreatinin (mg/dl) X 72

Bulunan değer erkeklerde kadınlara göre daha fazla kas olduğundan 1.23 ile çarpılır. Kadınlarda ise 0.85 ile çarpılır.

Artık GFR’yi doğrudan hesaplayabilen internet siteleri mevcuttur.

GFR İçin Normal Aralıklar Nedir ?

GFR değerleri aşağıdaki gibi sınıflandırılabilir:

Normal: 100-140 ml /dk
Hafif Böbrek Yetmezliği  : < 90 ml /dk
Orta Böbrek Yetmezliği : < 60 ml /dk
Şiddetli Böbrek Yetmezliği : < 30 ml /dk ve
Son Aşama Böbrek Yetmezliği : < 15ml / dk.

Yani GFR değeri ne kadar düşükse, Böbrek fonksiyonları o kadar bozuk demektir.

 

GFR Düşüklüğünün Nedenleri Nelerdir ?

Birçok neden vardır;

 

İlaçlara bağlı Böbrek hasarı (antienflamatuarlar, diüretikler, antibiyotikler..)
Kontrastlı işlemlere bağlı hasar (anjiyogramlar, CT çekimi)
Dehidratasyon (uzun süre susuz kalma)
Glomerülonefritler
Diyabet (şeker hastalığı)
Ailesel hastalıklar (Polikistik böbrek hastalığı vb.)
Hipertansiyon
Amiloidoz
İdrar yollarında tıkanma gibi birçok nedenle GFR düşebilir.

GFR Düşüklüğünün Belirtileri Nelerdir ?

GFR düşüklüğünün belirtileri aslında Böbrek yetmezliği belirtileridir.

Vücutta aşırı sıvı birikimi (ayak bileği şişmesi, karında sıvı)

Kalp atım /ritminde bozukluklar

Nefes darlığı

Aşırı uyuşukluk

Kansızlık

İdrarda Protein çıkması

Halsizlik ve solukluk ana belirtilerdir.

GFR Düşüklüğü Nasıl Arttırılır ?

GFR düşüklüğü, buna neden olan olay düzeltilerek arttırılır.

Örneğin;

Bazı ilaçlar vücuttan böbreklerle atılır. Bu ilaçların hepsi yakından izlenmeli ve gerektiği şekilde ayarlanmalıdır. Böbrek için toksik olduğu bilinen ilaçlardan kaçınılmalıdır.

Kalp ve büyük kan damarlarının hastalık riskine katkıda bulunan yaşam tarzı faktörleri belirlenmeli ve optimize edilmelidir (sigarayı bırakmak, yağ ve tuzdan düşük bir diyete bağlı kalmak, alkol tüketmemek ve düzenli egzersiz yapmak gibi).

Hipertansiyon varsa doktor kontrolünde anti-hipertansif tedavi başlanır.

Yeterince (günde en az 1.5 litre) su içilmelidir.

Böbrek hastalıklarının diğer nedenleri için (glomerülonefrit, böbrek tümörü, diyabet, amiloidoz..) doktorların verdiği tedaviye uyulmalıdır.

 

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: