Güneş Yanığı ve Soyulması Ne Zaman ve Nasıl Geçer, Kremi ve Tedavisi ?

Güneş Yanığı aslında güneşten gelen Ultraviyole (UV) radyasyona aşırı maruz kalmanın yol açtığı derideki bir inflamasyon’dur.

Benzer bir yanık bir “güneş” (UV veya Bronzlaşma) lambasına aşırı maruz kalmayla da oluşabilir.

UV ışınları gözlere de zarar verebilir ancak herhangi bir yüzey yanması görülmez.

Güneş yanığı çok yaygın bir durumdur.

Bu yazımızda Güneş yanığı ve zararlı etkilerini birlikte inceleyelim.

Güneş yanığı kalıcı hasara neden olabilir mi ?

Evet.

Güneş yanığı erken yaşlarda cilt kanseri gelişme riskini artırır.

Ultraviyole ışınlarına tekrar tekrar aşırı maruz kalma ciltte çatlama, çil ve kuruma da yapar.

Buna ek olarak, Ultraviyole ışınlara aşırı sıklıkla maruz kalınması, önde gelen körlük nedenlerinden biri olan katarakt ve maküla dejenerasyonu riskini de artırabilir.

UV ışığı nedir ve UV ışınları en yoğun ne zaman bulunur ?

UV ışığı, görünmez ışık dalgaları şeklindeki radyasyon enerjisi’dir. Güneş ışığı ve Bronzlaşma lambaları tarafından yayılır.

Güneş üç tür morötesi ışınımı yapar:

Ultraviyole A (UVA)
Ultraviyole B (UVB) ve
Ultraviyole C (UVC).

Sadece UVA ve UVB ışınları yeryüzüne ulaşır. UVC, Dünya’nın atmosferine nüfuz etmez.

Her ne kadar araştırmalar uzun süredir UVB’yi cildin zarar görmesine ve cilt kanseri’ne yol açabilecek en olası UV radyasyon formuna dahil etse de UVA’nın da tehlikeli olabileceği bilinmektedir.

 

Günün ve yılın diğer zamanlarında daha az konsantrasyonda olsalar da, UV ışınları kışın ve bulutlu, yağışlı günlerde bile cilde ve gözlere hala zarar verebilir.

 

 

Neden cilt UV ışınlarına maruz kaldıktan sonra bronzlaşır ?

Deride Melanin adı verilen bir pigment bulunur. Çok çeşitli cilt tonları kazandırarak cildi renklendirir.

Melanin en azından UV ışınlarının bir kısmının deriye nüfuz etmesini engeller. UV ışınlarına tekrar tekrar veya uzun süre maruz kaldıktan sonra, cilt daha fazla Melanin üretir. Sonuç olarak cildi korurken koyulaştırır.

Yani Bronzlaşma aslında vücudun kendini koruma mekanizmasıdır.

 

 

Güneş Yanığının Belirtileri Nelerdir ?

Maruz kaldıktan sonra Güneş yanığının ani belirtilerinden bazıları şunlardır:

Cilt kırmızı ve sıcak olur.

Cildi tutmak veya ovmak ağrıya neden olur.

Isı sıvı kaybına neden olduğundan, güneş yanığı insanı dehidrate eder.

Maruz kaldıktan sonra birkaç gün boyunca, ciltte kaşıntı, şişme, kabarma ve soyulma olabilir.

Cildin soyulması, güneş döküntüsü geliştikten birkaç gün sonra ortaya çıkar ve cildin iyileşmesinin bir işaretidir.

Çoğu güneş yanığı hafiftir, yalnızca deri kızarıklığına, ağrı ve tahrişe neden olur veya muhtemelen deri dış tabakasının (1. derece yanık) tutulması nedeniyle döküntü meydana gelebilir. Bu tür yanıkta dokunmak acı verici olabilir.

Daha ılımlı bir güneş yanığı (2. derece yanık) cildin şişmesine ve ağrılı kabarcıklara neden olabilir. Bu tür güneş yanığı iyileşmek daha uzun sürebilir.

Güneşe uzun süre maruz kalanlarda ise kırışıklıklar, yaşlanma, yaşlanma noktaları, çiller, yara izi  ve  cilt kanseri gelişebilir.

Xeroderma Pigmentosum adlı bir bozukluk, ultraviyole ışının kansere neden olan etkilerine karşı kalıtsal aşırı duyarlılığa bağlı olarak ortaya çıkar. Güneş ışığı normalde onarılabilen DNA hasarına neden olur. Xeroderma pigmentosum’lu bireylerde, UV hasarından sonra DNA yeterince tamir edilemez.

Şiddetli Güneş Yanığının yani Güneş Zehirlenmesinin Belirtileri Nelerdir ?

Şiddetli Güneş yanığı vakalarında:

Ateş

Mide bulantısı

Titreme

Baş dönmesi

Hızlı nabız

Hızlı nefes alma

Dehidratasyon

Bilinç kaybıyla şok ve/veya

Şiddetli kabarcıklar veya ağrı gelişebilir.

Şiddetli Güneş yanığı vakaları acil tıbbi tedavi gerektirir.

 

 

Güneş yanığında ilk yardım tedbirleri nelerdir ?

Şiddetli Güneş yanığı semptomları varsa, birey hekime, acil bakım merkezine veya acil servise başvurmalıdır.

Kompres yapılacaksa kişi direkt olarak soğuk suya sokularak değil soğuk veya ılık suya daldırılmış bezlerle yapılmalıdır.

Güneş yanığı semptomları hafif veya ılımlıysa, kişi güneş yanığından kaybolan sıvıyı tekrar yerine koymak ve dehidrasyonu önlemek için bol miktarda su içmelidir.

Güneş Yanığı Tedavisi Nasıldır ?

Güneş yanığı tedavisinde kullanılan tedavilerin çoğu sadece belirtileri tedavi etmek için kullanılır.

Oral veya topikal nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar (NSAID), UVB maruziyetinden önce veya hemen sonra uygulanırsa kızarıklığı azalttığı gösterilmiştir.

Topik steroid kremleri yardımcı olmaz. Prednizon gibi oral steroidlerin de yararlı olduğu kanıtlanmamıştır ve bazı önemli yan etkiler ile ilişkilendirilmiştir.

Aloe Vera jel’in cilde uygulanması semptomların tedavisinde yararlı olabilir.

Topikal Anestezi (Benzokain) gibi diğer ilaçlar, güneş yanığının ağrılı belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilir.

Ayrıca, topikal nemlendirici kremler özellikle Duş veya Banyodan hemen sonra uygulandıklarında Güneş yanığı kaşıntılarını hafifletmek için kullanılabilir.

Güneş Yanığı Tedavisi için Basit Uygulamalar Var mı ?

Güneş yanığı oluştuktan sonra kabarcıklar oluşursa, çok acı bir bölgede bulunmadıkça veya boydan dolayı çok rahatsızlık verici olmadıkça patlamaya çalışmayın.

Çoğu kabarcıklar yalnız bırakılırsa kendileri koparlar. Kabarcıkların ovuşturulması veya üzerine sıkı bir örtünün yerleştirilmesi enfeksiyonlara ve daha fazla rahatsızlığa neden olabilir.

“Güneş Kremi Seçimi” yazımızı buradan okuyabilirsiniz.

Güneş Koruyucuları Nasıl Çalışır ?

Güneş koruyucuları UV radyasyonunu absorbe ederek veya yansıtarak cildi korur. Çoğu mevcut güneş koruyucular esas olarak UVB’ye karşı koruma sağlar ve uzun süreli UVA maruziyetine karşı yeterince koruyamazlar.

Güneş kremi, fiziksel güneş kremi ve kimyasal güneş kremi olmak üzere iki gruba ayrılabilir.

Fiziksel Güneş Koruyucuları

UV ışınlarını (A ve B) yansıtarak ve saçarak cildin maruz kalmasını sınırlar.

Bunlara Çinko oksit, Titanyum dioksit, Ferrik klorür, İktamol ve Talk gibi kimyasal maddeler dahildir.

Opak görünümleri ve giysilere maruz kalma eğilimleri nedeniyle kullanımları biraz sınırlıdır.

 

 

Kimyasal Güneş Koruyucuları

Kimyasal güneş koruyucuları, ışığı cilde ulaşmadan önce emerek çalışır.

Geleneksel olarak, bu güneş kremi esas olarak UVB ışınlarına karşı korur.

Bu grubun bazı örnekleri arasında Para-aminobenzoik asit (PABA), PABA esterleri, Salisilatlar ve Kafur türevleri bulunmaktadır.

En çok önerilen uygulama, en uygun koruma için fiziksel ve kimyasal güneş koruyucularının bir kombinasyonunu kullanmaktır.

SPF Nedir ?

SPF veya Güneş Koruma Faktörü, ajanın Güneş yanığına karşı ne kadar iyi koruduğunun ölçümüdür.

SPF, korunmasız bir kişide hafif kızarıklık veya yanma gelişmesi için gereken süre miktarından hesaplanabilir.

Örneğin, birinde 20 dakika içinde hafif Güneş yanığına bağlı kızarıklık gelişirse SPF 15 güneş kremi ile 15 kat daha geç, yani 300 dakika sonra aynı derecede kızarıklık gelişebilir.

Güneş Kremleri Nasıl Uygulanmalıdır ?

Beklenen Güneş ışınlarına maruz kalmadan 15 ila 30 dakika önce uygulayın.

Her 1-2 saatte bir Güneş kremi tekrar uygulanması da önerilir.

Bazı uzmanlar, özellikle ilk maruz kaldıktan kısa bir süre sonra, daha sık tekrar uygulamayı önerir.

Genel bir öneri olarak bir Golf topu boyutu miktarınca krem uygulanmalıdır.

Güneş spreyleri de popüler hale gelmiştir. Genellikle etkilidirler, ancak, uygulandıktan sonra vücuda gerçekten yapışan sprey miktarı ile ilgili bazı sorular ortaya atılmıştır.

Püskürtme rüzgarla dağılabilir, yetersiz miktarda püskürtülebilir veya çok uzaktan püskürtülebilir.

Çoğu birey için minimum SPF 15  Güneş kremidir. Güneşte kolayca yanan ve daha uzun kalanlar için daha güçlü Güneş kremi önerilir.

Güneş koruyucuları etkilerini ne zaman kaybeder ?

Güneş koruyucuları, zamanla ya da Güneşe ve sıcaklığa uzun süre maruz kaldıktan sonra etkilerini kaybeder.

Kremler sıcakken Arabada veya uzun süre doğrudan Güneş altında tutulmamalıdır.

Son kullanma tarihi geçtiyse, ürün atılmalıdır.

Güneşten koruyucular genellikle yaklaşık 3 yıl sonra etkilerini kaybederler.

 

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !