HCT Nedir, Düşüklüğü, Yüksekliği ve Normal Değeri ?

HCT (Hematokrit) kan testi, kandaki kırmızı kan hücreleri’nin (Eritrosit, RBC) yüzdesini tarif eder.

Kan, hemen hemen berrak bir sıvı olan serum’da süspansiyon halinde bulunan Eritrosit, Beyaz kan hücreleri ve Trombosit‘lerden oluşur.

Hematokrit testi, Kırmızı kan hücrelerinden oluşan bölümün toplam kana yüzdesini gösterir.

 

 

HCT Testi Neden İstenir ?

Anemi yani kansızlık, halsizlik, çabuk yorulma ve çarpıntı gibi çeşitli semptomlara neden olur.

Hematokrit, bir hekime, kişinin sağlığı hakkında çok şey söyleyebilen temel bir testtir.

Özellikle akut kanamalar, polisitemi ve anemi‘lerin tanısı ve takibinde kullanılır.

Hematokrit Nasıl Ölçülür ?

Tam Kan Sayımında (Hemogram, CBC) bir Hemogram cihazı vasıtasıyla Hematokrit’in yanı sıra Hemoglobin konsantrasyonu ve Kemik iliği tarafından üreten üç kan hücresi olan Eritrosit, Lökosit ve Trombosit’ler ölçülür.

Bunun için kolunuzdan bir tüpe kan alınır ve cihaza verilir.

HCT daha az sıklıkla ince bir kılcal tüp içine küçük bir miktar (yaklaşık 0.05 ila 0.1 ml) kan alınması ve santrifüj edilmesiyle yapılan kapiller yöntemle de ölçülebilir.

Normal Hematokrit Değerleri Nedir, Kaç Olmalı ?

Hematokrit testi için normal değerler, yaşa, cinsiyete, hamilelik durumuna, insanların yaşadığı yerlere göre değişir ve hatta çeşitli test yöntemleri arasında bile biraz farklılık gösterir.

Aşağıdaki değerler yaklaşık olarak normal HCT seviyelerini verir:

Yenidoğan : % 55 – 68
Bir (1) haftalık: % 47 – 65
Bir (1) aylık: % 37 – 49
Üç (3) aylık: % 30 – 36
Bir (1) yaş: % 29 – 41
On (10) yaş: % 36 – 40
Yetişkin erkekler: % 42 – 54
Yetişkin kadınlar: % 38 – 46
Yetişkin hamile kadınlar: yaklaşık % 30 – 46

Yüksek irtifa sakinleri: erkeklerde yaklaşık % 45 – 61; Kadınlarda % 41 – 56

Dağ gibi yüksek irtifalarda oksijen konsantrasyonu azalır, vücudun artan oksijen ihtiyacına yanıt olarak daha çok Eritrosit üretilir.

Düşük HCT Ne Anlama Geliyor ?

Düşük bir Hematokrit, Kırmızı kan hücrelerinin yüzdesinin, o kişinin yaşı, cinsiyeti veya özel durumu (örneğin hamilelik veya yüksek irtifada yaşama) için normalin alt sınırlarının altında olduğu anlamına gelir.

Düşük HCT veya Anemi nedenleri şunlardır:

Kanama (ülserler, travma, kolon kanseri, iç kanama)

Kırmızı kan hücrelerinin yok edilmesi (Orak hücreli anemi, genişlemiş Dalak)

Kırmızı kan hücrelerinin azalmış üretimi (Kemik iliği baskılanması, Kanser, ilaçlar)

Beslenme sorunları (düşük Demir, B12, Folat ve yetersiz beslenme)

Aşırı hidrasyon (Polidipsi, intravenöz aşırı hidrasyon)

Yüksek HCT Ne Anlama Geliyor ?

Yüksek HCT, bir kişinin kanındaki Kırmızı kan hücrelerinin yüzdesinin, o kişinin yaşı, cinsiyeti ya da özel durumu için normalin üst sınırlarının üstünde olduğunu gösterir.

Yüksek HCT nedenleri şunlardır:

Dehidrasyon (ısı tükenmesi, mevcut sıvı kaynağı yok)

Düşük oksijen bulunurluğu (Sigara içimi, yüksek irtifa, Pulmoner Fibrozis)

Genetik (Konjenital Kalp hastalıkları)

Eritrositoz (Kemik iliğinde kırmızı kan hücrelerinin aşırı üretimi veya Polisitemi vera)

Kor Pulmonale (KOAH, kronik Uyku apnesi, Pulmoner Emboli)

Düşük veya Yüksek HCT Nasıl Tedavi Edilir ?

Yüksek veya düşük Hematokrit tedavisi altta yatan neden, Hematokrit seviyesi ve bireyin genel sağlık durumuna bağlıdır.

Hematokrit normal seviyelerin biraz üstünde veya altındaysa, çoğu insanda ilaç veya prosedürle tedavi gerekmez.

Çok düşük Hematokrit’li bazı hastalarda, Kemik iliği tarafından Kırmızı hücrelerin üretimini uyarmak için intravenöz Demir, Transfüzyon veya ilaçlar gerekebilir.

Polisitemi Rubra Vera gibi hastalıklar nedeniyle çok yüksek Hematokrit’li bazı hastalarda ise kan yine ilaç tedavileri ve kan alma gerekebilir.

Her bir birey için ilaç veya prosedürlerin ne zaman gerektiğine hastanın doktoru karar verecektir.

Bunun için genellikle Dahiliye veya Hematoloji uzmanları, Hemogram testi sonucu, hastanın belirtileri ve tanısına göre tedavi gerekliyse düzenlerler.