HDL Kolesterol İyi mi Kötü mü, Nasıl Yükseltilir ?

HDL-Kolesterol, (HDL, İyi Kolesterol) İngilizce “High Density Lipoprotein” kelimelerinin baş harflerinden köken alan, düşüklüğü Koroner Arter Hastalığı riskini artıran ve başlıca Karaciğer ve Barsak‘larda üretilen 5 Lipoprotein tipinden birisidir.

Diğer lipoproteinlere göre (IDL, VLDL, LDL ) çap olarak küçük, ama Apo A1 ve A2 gibi proteinleri en fazla içeren tip olduğundan Dansitesi en yüksek olanıdır.

HDL Nedir ?

Bir Fosfolipid ile bir veya iki Apolipoprotein birleşmesinden oluşur. Merkezinde Kolesterol taşır. Sağlıklı kişilerde ortalama kandaki Kolesterol’ün % 30’unu HDL taşır.

Diğer Lipoproteinlerin metabolizmasında ve Kolesterol’ün periferik dokulardan Karaciğer ve bir miktar Böbrek Üstü Bezi, Yumurtalık ve Testis’lere taşınmasında rol alır, yani Kolesterol’ü toplar bu nedenle iyi huylu olarak anılmaktadır.

HDL seviyeniz yüksekse özellikle Arter yani Atardamar duvarındaki Kolesterol’ü daha fazla Karaciğer’e taşıyacağından (orada da birtakım metabolik yollarla işlenir ve fazlası vücuttan temizlenir), damar duvarında Kolesterol birikmesini önler, azaltır ve Ateroskleroz’dan (Damar sertliği) koruyucu rol oynar.

Bu nedenle birçok çalışma ile HDL Kolesterol’ün yüksekliğinin Kalp hastalıklarından koruyucu önemli bir faktör olduğu iyi bilinen bir gerçek olmuştur.

Test genellikle rutin Lipid panellerinde veya düşük HDL düzeyleri olan hastaların izlenmesinde istenir.

İstenen Değerler :

Çok sayıdaki Bilimsel çalışmalar sonucunda genel olarak serumda HDL düzeylerinin;

Erkeklerde 35-65 mg/dl

Kadınlarda 35-80 mg/dl olmasını isteriz.

Koroner Arter Hastalığı riskinin ;

25 mg/dl ve altı HDL düzeylerinde ortalama 2

26-35 mg/dl HDL düzeylerinde 1.5

36-44 mg/dl HDL düzeylerinde ortalama 1.2 kat arttığı hesaplanmıştır.

İdeal düzey ortalama > 75 mg/dl dir.

HDL-K Yüksekliği Nedenleri :

Familyal Hiper Alfa Lipoproteinemi

Kronik Karaciğer Hastalıkları (Siroz, Hepatitler, Alkolizm..)

Uzun dönem veya ağır Egzersiz

İlaçlar (Östrojen, Androjenler, Steroidler, İnsülin)

Düşük miktar Alkol alımı (Bununla beraber Hepatosit’lere direk toksik etkisi olduğundan alınmamalı.)

HDL-K Düşüklüğü Nedenleri :

Erken gelişen Koroner Arter Hastalığı riskini artırır, başlıca ;

Familyal Hipo Alfa Lipoproteinemi (Tangier Hastalığı)

ATP-Binding Cassette Transporter (ABCA1), Cholesterol Efflux Regulatory Protein (CERP) de denir, eksik olduğundan Kolesterol hücrelerden dışarı atılamaz, Tonsil’lerde Portakal rengi görünüm ve büyüme, Dalak ve Karaciğer büyümesi, Kornea’da bulutlanma ve erken gelişen Koroner Hastalıklar vs olur.

A-Beta Lipoproteinemi

Familyal Hipertrigliseridemi

Diyabet (iyi kontrol edilmiyorsa)

Hepatosellüler Hastalıklar

Kolestaz

Böbrek Hastalıkları (Üremi, Nefrotik Sendrom)

Normal sağlıklılarda bilinmeyen nedenler (Amerika’da sağlıklı kişilerin % 3’ünde HDL düşüktür.)

İlaçlar (Steroidler, Antihipertansifler, Diüretikler, Beta Blokerler)

Stres

Hastalık varlığı

Uzun Açlık

Obezite

Yetersiz Egzersiz

Sigara

Hipertrigliseridemi (> 400 mg/dl ise )

MI (Kalp Krizi)

HDL Nasıl Yükseltilir ?

HDL seviyesini > 60 mg/dl tutmak  üstte bahsettiğimiz genetiksel bir durum yoksa (bu durumlarda ilaç kullanımı şart) Egzersiz, Diyet regülasyonu, Sigara varsa kesilmesi gibi basit önlemlerle mümkün olabilir.

Sigara’yı bırakmanız halinde HDL seviyeniz % 10 oranında artacaktır.

Kilonuz çoksa verin. Her 2.7 kg vermenizde HDL seviyeniz 1 mg/dl artar.

Spor yapın. İlk 2 ay düzenli spor yaparsanız HDL seviyeniz % 5 artar.

Haftada 5 gün 30 dk Egzersiz yapın (Yüzün, Yürüyün, Koşun, Basketbol oynayın..)

LDL Kolesterol’ünüzü yükseltecek olan Doymuş Yağlı gıdalardan uzak durun.

Domates, Biber, Marul, Soğan, Soya veya Zeytinyağlı salata, Beyaz Lahana ve Sarımsağı diyetinizden eksik etmeyin.

Omega 3 yağ asitlerini bol ihtiva eden Balık ürünleri ile Fıstık, Ceviz ve Fındık da menünüzde olsun.

Numune :

9-12 saatlik Açlık şarttır, kuru tüpe alınmış kandan (serum) çalışılır.

24 saat öncesine kadar Alkol alınmamış olmalı, mümkünse ilaç kullanılmamış olmalıdır.

 

 

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: