Hemodiyaliz’de Kt/V Nedir ? & Diyaliz KtV Hesabı

Diyalizin hasta için yeterli olup olmadığının anlaşılmasında yaygın olarak kullanılabilen iki yöntem söz konusudur;  “üre azalma oranı” ve “Kt/V oranı”.

Üre Azalma Oranı Nedir ?

(Diyaliz sonrası)/(Diyaliz öncesi) plazma üre oranı,(R)

Diyaliz sırasında plazmadan temizlenen üre miktarıdır.

Düşük değerler yüksek temizlenme miktarını gösterir.

Örneğin diyaliz öncesi 100 mg/dl olan plazma üre düzeyi, diyaliz sonrası 40 mg/dl’ye düşüyor.

R=40/100=0.4 bulunur.

Diyalizden hemen sonra alınan kan örneğindeki BUN % 10-15 daha düşüktür.

İnterstisiyel üre ile intravasküler üre düzeyleri diyalizin hemen sonunda eşit değildir ve bir süre sonra eşitlenir.

Bu rebound (geri tepme) olgusu nedeniyle diyaliz sonrası plazma üre değeri için kan örneği diyalizin sonlandırılmasından 30 dk sonra alınırsa daha doğru sonuç elde edilir.

Üre Azalma Hızı (URR, Urea Reduction Rate)

Diyaliz seansı sırasında ürenin azalma derecesidir.

Diyaliz etkinliği hakkında fikir verir.

% URR = 100 x (1-R)’dir.

Yukardaki örneğe göre URR=100 x (1-0.4)= % 60’tır.

Asgari % 60 olması istenir.

Üre azalma oranının kaç olması gerektiğine dair tek bir rakam belirlenmiş olamamakla beraber bu oranın %60’ın üzerinde olması durumunda hastaların yaşam kalitesinde ve süresinde artma olduğu belirlenmiştir.

Ölçümlerin 12-14 diyaliz seansında bir yani yaklaşık ayda bir defa yapılması gereklidir.

Her ölçümde farklı değerler elde edileceğinden tek bir değerin %65’in üzerinde olması değil ortalama ölçümlerin alınması ve bunun %65’in üzerinde olması gerekir.

Gelelim şu meşhur ve gerçekten kafa karıştıran Kt/V’ye.

Kt/V Nedir ?

Üreden temizlenen plazma miktarının üre dağılım hacmine bölünmesi ile elde edilir.

Kt/V’nin en az 1 olması hedeflenir.

K X T /V formülüyle hesaplanır.

K: Üretici firmanın hesapladığı prospektüste belirtilen litre olarak klirenstir.

T: Diyaliz seansının saat olarak süresidir (230, 240 dak…).

Genellikle K ve V değeri bilindiğinden istenilen Kt/V’ye göre gerekli diyaliz süresi bulunmaya çalışılır.

V: Ürenin dağılım hacmi, litre. Total vücut sıvısıdır.

Kuru vücut ağırlığı esas alınarak % 55-60’ının total vücut sıvısı olduğundan hareketle hesap edilebilir.

Ayrıca boy ve ağırlığa göre hazırlanan eğrilerden V bulunabilir.

Örneğin

K: 200 ml/dak, yani 0.2 litre x 60 dak = 12 litre/saat,

T: 4 saat,

Vücut ağırlığı: 70 kg (V = 70 x 0.6 = 42 litre) ise

Kt/V = 12 x 4 / 42 = 1.14 bulunur.

Kt/V ile R arasında ters ilişki vardır.

Kt/V iki faktörden etkilenir:

1.Üre diyaliz esnasında da vücutta üretilir.

2.Diyaliz esnasında fazla sıvıyla beraber üre de yer değiştirir.

Kt/V diyaliz sırasında vücuttan uzaklaştırılan üre miktarını göstermede üre azalma oranından daha doğru sonuç verir çünkü Kt/V ile fazla sıvı ile vücuttan uzaklaşan üre de göz önüne alınır.

Kt/V ile Üre Azalma Oranı Nasıl Karşılaştırılır ?

Kt/V oranının 1.3 olması üre azalma oranının yaklaşık % 63 olması anlamına gelir.

Diyaliz yeterliliğinin bir başka ölçütü Kt/V oranının en az 1.3 olmasıdır.

Üre azalma oranı gibi Kt/V de ölçüm hataları ve diğer bazı faktörlerden etkilendiği için her diyaliz işleminde farklı bulunabilir.

Tek bir düşük değer endişelendirmemeli ortalama Kt/V en az 1.3 olmalıdır.

Kt/V 1.3’ün veya Üre Azalma Oranı’nız % 65’in Altında ise Neler Yapılabilir ?

Kt/V oranınız sürekli olarak 1.3 ve üre azalma oranınız % 65 civarında ise (bu oran eğer vücuttan fazla sıvı uzaklaştırılıyorsa biraz daha düşük olabilir) tedaviniz yeterli demektir.

Ortalama Kt/V oranınız sürekli olarak 1.3’ün altında ise bu durumda bazı girişimlerde bulunulmalıdır. V değeri yani vücuttaki sıvı miktarı sürekli aynı düzeyde kalıyorsa Kt/V oranı diyalizer klirensi veya diyaliz süresi uzatılarak düzeltilebilir.

Bir örnekle diyaliz süresini uzatarak bu oranı nasıl düzeltebileceğimizi görelim.

Kt/V oranınız 0.9 ise ve biz bunu 1.2’ye yükseltmek istiyorsak diyaliz süresini ne kadar arttırmamız gerektiğini 1.2/0.9 oranından bulabiliriz.

1.2/0.9=1.33; yani diyalizer klirensini değiştirmeden diyaliz süresini % 33 arttırmalıyız.

Kt/V oranını düzeltmenin başka bir yolu ise diyalizer klirensini arttırmak olup başlıca diyalizerden geçen kan akımı arttırılarak sağlanır.

Ancak bazı hastalarda iyi oranları sağlamak güçtür çünkü damar yolundaki problemler buna engel olur.

Eğer kan akış oranınız iyi ise klirensin artması daha büyük diyalizer kullanarak veya bazen diyaliz solüsyonunun akış hızı arttırılarak sağlanabilir. Daha iyi klirens için damar yolunun iyi çalışması çok önemlidir.

Kt/V oranınız çok düşük çıkar ve bunu açıklayacak bir durum yoksa öncelikle ölçüm tekrarlanmalıdır.

Bu durumu açıklayabilecek nedenler tedaviye ara verilmesi, kan akımı veya diyaliz sıvısının akımındaki bozukluklar, bazen de diyaliz öncesi ve sonrası kan örneklerindeki sorunlardır.

Bunun dışında daha az görülmekle beraber diyaliz iğnesinin yerleştirilmesindeki sorunlar, damar yolu sorunları, sürekli aynı kanın makineye verilerek temizlenmesi (resirkülasyon) gibi durumlar da göz önünde bulundurulmalıdır.

Haftada 3 seans diyaliz uygulanan hastalarda Kt/V = 0.8 (R = 0.50) veya altındaki değerlerde yüksek morbidite ve mortalite söz konusudur.

Kt/V için asgari standart 1.0 (R için 0.42) olarak kabul edilmektedir.

Son yıllarda diyaliz hastalarında özellikle diyabetiklerde Kt/V için 1.4 (R için 0.3 veya altı) değerinin hedeflenmesi önerilmektedir.

Ulusal Sağlık Enstitüsü (National Institute of Health) tarafından yapılan uzlaşma toplantısında Kt/V değerinin en az 1.2 olması kararlaştırılmıştır.

Diyette protein miktarının arttırılması üre yapımını arttırır. Üre yapımı arttığında Kt/V düzeylerini yüksek tutmak gerekir.

 

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: