Hepcidin Nedir, Hepcidin ve Hemokromatoz İlişkisi ?

Hepcidin çoğunlukla Karaciğer tarafından salgılanan küçük bir peptid’tir ve vücutta Demir durumunun düzenlemesinde merkezi bir rol oynar.

Hepcidin üzerindeki deneyler halen yeterince çözülememiş olan Demir metabolizmasının anlaşılması için oldukça umut verici bilgiler sağalmıştır.

Birçok otör, Hepcidin ölçümünün Demir ile ilişkili birçok bozukluğun tanı ve tedavisi için klinik bir araç olarak kullanılabileceğini önermektedir.

“Demir” için buraya tıklayınız.

Hepcidin Nedir ?

Hepcidin, ilk kez insan kanı ultrafiltrat ve idrar örneklerinde küçük bir Bakterisidal Peptid (Defensin ve Katelisidin) olarak keşfedildi ve Karaciğer Kaynaklı Antimikrobiyal Peptid (LEAP-1) olarak adlandırıldı.

Hepcidin adı, sentez yeri olan Hepatositlerden (Hep-)  ve Antimikrobiyal etkinliğinden (-sidin) gelir.

Hepcidin kodlayan gen (HAMP, 19q13), Karaciğer, Kalp, Akciğerler, Beyin, Omurilik, Bağırsak, Mide, Pankreas, Adipositler, İskelet kası, Testis ve Makrofajlarda eksprese edilir.

Hepcidin genleri ayrıca Fare, Domuz, Kuş ve Balıklarda da bulunmuştur.

Hepcidin, Antibakteriyel (Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis, Streptococcus spp. Grubu B) ve Antifungal aktiviteye sahiptir (Candida albicans, Aspergillus niger, Aspergillus fumigatus).

Bu protein, Demir seviyesinin anahtar düzenleyicisidir. Duodenal Enterositlerin Demir absorpsiyonunu, Makrofajlardan Demir salınımını ve Plasentaya Demir aktarımını azaltır.

Hepatositlerden Hepcidin sentezi Demir yükü, inflamatuvar sinyaller, artmış Eritropoez, Hipoksi ve Anemi ile düzenlenebilir.

“Anemi” için buraya tıklayınız.

Hepcidin’in Etki Mekanizmaları Neler ?

Hepcidin Demir düzenleyici Hormon olarak bilinir. Genellikle serum Demir’inde azalmaya neden olur.

Hepcidin aktivitesinin mekanizması Ferroportin ile etkileşimine bağlıdır.

Ferroportin, Retikülo-endotel Makrofajlarının, Hepatositlerin, Duodenal enterositlerin ve Plasenta hücrelerinin yüzeyinde eksprese edilen, bilinen tek memeli hücresel Demir atıcısı’dır.

Hepcidin Ferroportine bağlanır ve Ferroportin yoluyla Demir taşınmasını engeller.

Demir depoları yeterli veya yüksek olduğunda, artan Hepcidin sentezi Bağırsak Demir emilimini, Makrofajlardan geri kazanılmış Demirin serbest bırakılmasını ve Plasenta boyunca taşınmasını engeller.

Öte yandan Demir depoları düşük olduğunda Hepcidin üretimi baskılanır.

Hepcidin’i Yükselten Durumlar :

İnflamasyon

Hepcidin sadece Demir düzenleyici hormon değil, aynı zamanda Tip II Akut Faz Reaktanı‘dır. Bu, onun sentezinin inflamatuvar sitokin IL-6 ile indükte edilebileceği anlamına gelir.

Bazı çalışmalar, iltihaplanma ve enfeksiyon‘un makrofajlardan serum Demir düzeyini, diyetsel Demir emilimini ve Demir salınımını hızla düşürdüğünü göstermektedir.

IL-6 etkisiyle Hepcidin’in Kronik Hastalık Anemisi’nin patojen mediatörü olabileceği düşünülüyor.

Demir emilim bozukluğu, serum Demirinde düşüklük ve artmış serum Ferritin düzeyi ile karakterize olan İnflamasyon Anemisi olan bireylerin sağlıklı kişilerden daha yüksek Hepcidin düzeyleri vardır.

Kronik Böbrek Hastalıkları

Talasemi

G6PDH Eksikliği

Orak Hücre Hastalığı

Koroner Arter Hastalığı ve

Miyelodisplazi gibi birçok Kronik İnflamatuar hastalıkta serum Hepcidin düzeyinde artış mevcuttur.

Demir Depolarında Artma

Hepcidin’i Düşüren Durumlar :

Hipoksi ve Anemi

Anemi ve Hipoksi’nin Hepcidin sentezini azalttığı teyit edilmiştir.

Hipoksi ve Anemi, Eritropoietin (Epo) sentezi yoluyla Eritrosit üretimini düzenler.

Eritropoetik faaliyet potansiyel bir Hepcidin sentezi baskılayıcısıdır.

Demir Depolarının Azalması

Hepcidin ve Hemokromatoz İlişkisi ?

Demirin aşırı yüklenmesinin en yaygın genetik biçimi olan Hemokromatoz (HH), kusurlu veya bastırılmış Hepcidin geni ve Ferroportin bozukluklarıyla ilişkili Demir aşırı yükü olmak üzere iki gruba ayrılmıştır.

İlk hastalık grubu, dört genin mutasyonuyla oluşur: HFE-1, HJV, TfR-2 ve HAMP.

Bu genlerin eksikliği olan hastalar normal kişilerle karşılaştırıldığında düşük Hepcidin düzeyine sahiptir.

Hepcidin Testi Nerede Kullanılır ?

2000 yılında Krause ve Park tarafından keşfedilen Hepcidin, Demir metabolizmasını anlamanın yolunu açmanın yanı sıra pek çok hastalığın patomekanizmalarının aydınlatılmasına yardımcı olmuştur.

Hepcidin ölçümü, Hepcidin üretiminin arttığı Kronik İnflamasyon Anemisi’ni Hepcidin seviyesinin düştüğü Demir Eksikliği Anemisi’nden ayırmada yararlı bir test olabilir.

Bununla birlikte, Demir metabolizması homeostazisinde tam olarak Hepcidin rolünü tanımlamak ve Demir bozukluklarının teşhisinde ve tedavisinde kullanılmasına yönelik ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !