Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon) Nedenleri, Diyeti, İlaçları ve Tedavisi ?

Hipertansiyon, farklı günlerdeki 3 ayrı ölçümde Sistolik kan basıncının 140 mmHg ve/veya Diastolik kan basıncının 90 mmHg veya üzerinde olmasıdır.

Tüm Hipertansiyon vakalarının % 95’ini Primer Hipertansiyon oluşturur. Erişkin nüfusta ortalama Hipertansiyon görülme oranı % 30, 50 yaş ve üzeri nüfusta % 50’dir.

Kalp Hastalıkları Risk Faktörleri:

Diyabetes Mellitus (DM)
Aile öyküsü (Anne baba kardeşlerden erkeklerde 55, bayanlarda 65 yaş önce koroner arter hastalıgı görülmesi)
Hipertansiyon
Sigara
Hiperlipidemi’dir. Görüldüğü üzere yüksek tansiyon Kalp hastalıkları için bir risk faktörüdür.

Hipertansiyon İçin Risk Faktörleri Nelerdir ?

Aşırı Tuz tüketimi

Böbrek hastalıgı nedeniyle hipervolemi

Obezite

Alkol alımı

Fizik aktivite azlıgı

Sempatomimetik İlaçlar (Dekonjestanlar, NSAID ilaçlar, Siklooksijenaz 2 inhibitörleri, Oral kontraseptifler, Steroidler, Siklosporin, Kokain, Amfetamin, Meyan kökü) başlıca Hipertansiyon risk faktörleridir.

Hipertansiyon Tanısı Nasıl Konur ?

Tansiyon ölçümü ile konur.

Kan basıncı, hasta 5-10 dakika dinlendikten sonra, oturur pozisyonda, Manşon kola uyumlu olacak şekilde, kol altı desteklenerek ve Kalp hizasında ölçülmelidir.

Kan basıncı yüksek saptanırsa ölçüm en az 5 dakika sonra tekrarlanmalıdır.

Ölçüm hastanın ilk muayenesinde her iki koldan, sonraki degerlendirmelerde ise sag koldan yapılmalıdır.

Onun dışında hastanın fizik muayenesi dikkatle yapılmalı, özellikle Beden Kitle İndeksi, Göz dibi, Kardiyovasküler sistem degerlendirilmeli ve Nörolojik muayeneye önem verilmelidir.

Komplike olmamış hipertansiyonda Laboratuvar incelemeleri çogunlukla normaldir. Ancak, tanı konulması, hastanın başlangıç degerlerinin bilinmesi ve izlemde yararlanılması için, olanak varsa aşagıdaki incelemeler yapılmalıdır:

Tam idrar incelemesi

Potasyum, Sodyum, Klor, BUN, Kreatinin, Ürik asit, Kan şekeri, Kolesterol, HDL, LDL, Trigliserid

EKG

Telekardiyogram

Hipertansiyon Belirtileri Nelerdir ?

Kan basıncı yüksekligi çogunlukla belirti vermez.

Bazen ense ve başta gerginlik hissi olabilir.

Hipertansiyon Tedavisi Nasıldır ?

Amaç kan basıncını kontrol altına alarak hedef organ hasarını önlemek ve varolan hasarın ilerlemesini durdurmaktır.

Hastaya hipertansiyon için risk faktörlerinin düzeltilmesi durumunda kan basıncının düzeltilebilecegi veya daha rahat kontrol edilebilecegi anlatılmalıdır.

Yaçam Biçimi Degişiklikleri (İlaç Dışı Tedavi)

Yaşam biçimi degişiklikleri çogu hasta için en az ilaç tedavisi kadar önemlidir:

Sigaranın bırakılması
İdeal vücut agırlıgına ulaşmak/gerekiyorsa kilo vermek
Düzenli egzersiz: Haftada 3-5 kez 45 dakikalık tempolu yürüyüş
Alkol tüketiminin kesilmesi
Tuz alımının azaltılması, Potasyum alımının artırılması
Kolesterolden zengin besinlerden kaçınılması

İlaç Tedavisi

Yaşam biçimi degişiklikleri ile ilaç tedavisine başlanır.
Temel ilke bireyselleştirilmiş tedavidir. Eşlik eden Kardiyovasküler risk faktörleri de göz önünde bulundurulmalı ve tedaviyi planlamak için hastanın mutlak riski degerlendirilmelidir.

Hastanın risk faktörleri öncelikle ortadan kaldırılmalıdır.

Diüretikler

Beta Blokerler (BB)

Anjiyotensin dönüçtürücü enzim inhibitörleri (ADE-I)

Anjiotensin Reseptör Blokerleri (ARB)

Kalsiyum Kanal Blokeri (KKB) verilebilir.

İzole Sistolik Hipertansiyon Nedir ?

Diyastolik kan basıncı 90 mmHg’nın altında iken Sistolik kan basıncının 140 mmHg veya üstünde olmasıdır. Özellikle yaşlılarda sık gözlenir ve mutlaka tedavi edilmelidir.

İlk seçenek ilaçlar Tiazid diüretikler ve uzun etkili Kalsiyum antagonistleri’dir.

Gebelikte Hipertansiyon Nedir ?

Hasta önceden antihipertansif tedavi alıyorsa ADE inhibitörleri ve Anjiotensin Reseptör Antagonistleri dışındaki ilaçlarına devam edilir.

Gebelikte yeni ortaya çıkan hipertansiyon vakaları sevk edilmelidir. Sevk edilemedigi durumlarda Alfa-metildopa veya Hidralazin kullanılabilir.

Hipertansif Acil Durumlar  Nelerdir ?

Yüksek kan basıncı degerlerini aniden düşürmekten kaçınılması, birkaç saat içinde kontrol altına alınması önerilir (özellikle Nörolojik semptomları olan hastalarda).

Bu amaçla Kaptopril 25-50 mg çignetilerek verilir. Devamında hastanın almakta oldugu ilaç ek doz şeklinde ya da yeni bir ilaçla kombine edilerek hipertansiyon tedavisine devam edilir.

Sakıncaları nedeni ile dilaltı Nifedipin tedavisinden kaçınmalıdır.

Hasta, yüksek kan basıncı degerleri ile birlikte gelişmiş ;

Ensefalopati (Baş agrısı, Huzursuzluk, Konfüzyon)

Akciger ödemi

Kararsız Angina

Miyokard İnfarktüsü

İntrakraniyal Kanama ya da

Akut Böbrek Yetmezligi sorunlarıyla gelmişse tedavi acildir.

Hipertansiyon Diyeti Var mı ?

Doktor tarafından her hastaya özel olmak üzere muhtemelen bir diyet önerilecektir.

Genel olarak ;

Vejetaryenlerde daha düşük kan basıncı eğilimi vardır. Fazla et tüketmeyin.

Lifli gıdalar daha fazla Potasyum ve daha az Sodyum içermektedirler. Bol lifli beslenmeye özel gösterin.

Balık yağında da bol bulunan  Omega-3 çokludoymamış yağ asidi ile Yüksek tansiyonda bir miktar düşme sağlanabilmektedir. Balığı ihmal etmeyin.

Diyetle alınan Protein miktarı fazla ise yine bir miktar tansiyondan korunma sağlanır.

Kafein almayın. Kafein sistolik ve diyastolik kan basıncını, bir kaç saat süreyle 5-15 mmHg yükseltir. Günde 3-4 fincan kahve içmeyin.

Sarımsak ve Soğan ise kan basıncını anlık düşürür, bununla beraber ihmal etmeyin.

 

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !