HOMA Testi Nedir, Nerede Yapılır ve Sonucu Kaç Olmalı ?

HOMA-IR veya kısaca HOMA Testi, ismini ingilizce “Homeostasis model assessment of insulin resistance” kelimelerinden alır ve “insülin direnci”ni gösteren testlerden birisidir.

Son yıllarda insülin direnci’ni hesaplamak için sık kullanılan bir formül olan HOMA , insülin ve glukoz testlerinin aynı kandan çalışılması ile hesaplanır.

İnsülin Direnci Nedir ?

İnsülin Direnci, pankreas bezi tarafından üretilen bir hormon olan insülin hormonu’na vücudun artık yeterince yanıt vermemesi şeklinde tarif edilebilir.

İnsülin, vücutta birçok eylemi olan önemli bir hormon’dur. İnsülin’in asıl görevi karbonhidrat (şekerler ve nişastalar), lipid (yağ) ve protein’lerin metabolizması‘na yöneliktir.

İnsülin aynı zamanda vücuttaki hücrelerinin büyümeleri de dahil olmak üzere bazı işlevleri düzenler. Diyabetik anne’lerin bebekleri normal bebeklerden iridir, beyin ve böbrekler dışındaki tüm organları daha büyüktür çünkü insülin direnci nedeniyle artmış insülin bebeklerde dokuların fazla büyümesine yol açar.

Vücudun glukoz‘u enerji olarak kullanması için kritik öneme sahiptir.

İnsülin direnci ise vücuttaki hücrelerin insülin’in etkilerine karşı dirençli hale geldiği bir durumdur. Yani, verilen insülin miktarına normal tepki azalır. Sonuç olarak, insülin’in etkileri için daha yüksek insülin seviyesine ihtiyaç duyulur ve pankreas bu durumu daha fazla insülin üretmeye çalışarak telafi etmeye çalışır, ta ki bir gün o da insülin yetiştirememeye başlar ve meşhur Diyabet gelişir.

Diyabet, ana semptomu aşırı kilolu olmak olan ve sık idrara çıkma, yorgunluk, çok yemek yemeaşırı susuzluk hissi, idrar kokusu (genellikle aseton kokar) ve kasık veya koltuk altı derisinde koyu renklenmeler ile giden  uzun dönemde tehlikeli bir hastalıktır.

Burada Diyabet’e fazla girmeyeceğiz, dileyenler ayrıntılı olarak buradan okuyabilir.

İnsülin Direnci’nin Belirtileri Nelerdir ?

İnsülin direncinin spesifik belirti ve semptomları yoktur. Yani insülin direnci şikayetlere bakılarak konulamaz, mutlaka kan testi yapılması gerekir.

“İnsülin Direnci” ile daha ayrıntılı bilgiye ise buradan ulaşabilirsiniz.

HOMA (İnsülin Direnci) Testi Nedir ?

Ayrıntılı bir öykü alma, fizik muayene ve bireysel risk faktörlerine dayalı basit laboratuvar testleri yaparak insülin direncine sahip olma olasılığı olan bireyler tanımlanabilir.

Yapılması daha zor ama daha kesin sonuçlar veren testler olsa da, genel uygulamada, açlık kan şekeri ve insülin seviyeleri, genellikle insülin direncinin olup olmadığını belirlemek için yeterlidir.

HOMA dediğimiz bir formülle insülin direnci hesaplanabilir.

HOMA Testi Nerede ve Nasıl Yapılır ?

HOMA testi bir hastane‘de veya özel laboratuvarlar’da yapılabilir.

HOMA testinde 10-12 saatlik açlık sonrası ölçülen insülin ve glukoz değerleri birbirleriyle çarpılır ve sonuç 405’e bölünür.

HOMA Testi Referans Aralığı (Kaç Olmalı) ?

Ortalama 2.5 ve üstü değerlerde insülin direnci var kabul edilir.

HOMA Değeri Yüksekse Ne Olur ?

İnsülin direnciniz var demektir ve bu uzun dönemde Obezite, Kanserler, Kalp Hastalıkları, Damar Hastalıkları, Polikistik Over Sendromu, Endometriozis, Kısırlık gibi birçok hastalık riskini artırır.

HOMA Değeri Yüksekse Ne Yapmalıyım ?

Özellikle diyetteki karbonhidratları değiştirerek insülin ihtiyacını azaltın.

Bazı karbonhidratlar diğerlerinden daha hızlı parçalanır ve emilir, bunlara “glisemik indeksi yüksek karbonhidratlar” denir. Bu karbonhidratlar kan şekeri seviyesini daha hızlı artırır ve kandaki glukoz seviyesini kontrol etmek için daha fazla insülin’e ihtiyaç duyulur.

Kan şekeri seviyelerini hızla yükselten yani yüksek glisemik indeksi olan karbonhidrat örnekleri arasında şunlar bulunur:

Rafine edilmiş şeker (meyve suyu veya kesme şeker gibi)
Beyaz ekmek
Mısır ve patates ürünleri

Düşük glisemik indeksi olan gıdalara örnekler ise şunları içerir:

Yüksek lif içeriğine sahip gıdalar (tam tahıllı ekmek ve kahverengi pirinç gibi)
Nişastasız sebzeler (brokoli, yeşil fasulye, kuşkonmaz, havuç ve yeşillik gibi).

Bunlar kalorisinde ve toplam karbonhidrat’ta düşüktür, vitaminler ve lif içerirler.

Aşağıdaki “Düşük Glisemik İndeks”‘li ve lifli gıdaları bol tüketin;

Sebze ve meyveler
Yağsız veya az yağlı süt ürünleri (kalsiyum sağlamak ve kemik güçlendirmek için idealdirler. Yüksek yağlı gıdalar insülin direncini kötüleştirebileceğinden tam yağlı süt ürünlerinden kaçınılmalıdır.)
Tam tahıllı ürünler
Fındık, ceviz, badem
Somon, ringa balığı, uskumru veya sardalya gibi balıklar
Yağsız et veya fasulye.

Kilo verdirsin veya verdirmesin aerobik egzersiz yapın, insülin’e hassasiyeti arttırdığı ve direncin önüne geçtiği birçok çalışmayla gösterilmiştir. Yüzme, koşmak, bisiklete binmek, ip atlamak tipik aerobik egzersiz örnekleridir.

Bazı çalışmalar diyet ve egzersiz değişikliklerinin tip 2 diyabet gelişimini % 58 oranında azalttığını göstermiştir.

HOMA Değeri Yüksekse Hangi İlaçlar Kullanılır ?

Metformin (Glukofaj) ve Akarboz  Dahiliye uzmanları’nca gerekli görülürse verilir, bunlar faydalı ilaçlardır ama asla kendi kafanıza göre almayın, doktorunuz reçete ederse kullanın.

Çok yüksek olmayan insülin direnci’nde ise üstte saydığımız önlemlere uyma yeterli olmaktadır.

 

 

Bir Cevap Yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !
%d blogcu bunu beğendi: