İdrarda Bilirübin Görülmesi (Pozitifliği) Ne Demek ve Nedenleri ?

İdrarda Bilirübin görülmesi çoğu zaman Karaciğer hastalığının bir bulgusudur ama başka durumlarda da görülür.

Bunu eskiden basit bir deneyle anlarlardı ; İdrar sarı-yeşil veya kahverengi ise idrarı çalkalayın, sarı-yeşil köpük oluşursa muhtemelen Bilirübin pozitif’tir.

Bilirübin Nedir, Nasıl Oluşur ?

Eritrositler (Alyuvarlar) içinde Hemoglobin denilen ve oksijeni kendisine bağlayarak taşıyan bir madde vardır. Hemoglobin başlıca “Hem” ve “Globin” bölümlerinden oluşmuştur.

Yaşlanmış ya da anormal Alyuvarlar parçalanarak, kan dolaşımından uzaklaştırılır. Bu işlem özellikle Dalak’ta gerçekleştirilmektedir.

 

 

“Retiküloendotelyal sistem” (RES) denilen organlarda (Kemik iliği, Dalak, Timus..) yaşlı ve bozuk Alyuvarlar parçalanır. Daha sonra Alyuvarların Hemoglobini bu hücreler tarafından hücre içine alınır.

RES hücreleri Alyuvarların Hemoglobinini “Hem” ve “Globin” bölümlerine parçalarlar. Hem daha sonra “Biliverdin“e, bu da “Bilirubin”e dönüştürülerek, RES hücresinden kana verilir.

Bu Bilirubin’e “İndirekt Bilirübin” ya da “Non Konjüge Bilirübin” denilmektedir.

İndirekt Bilirübin kanda Albumin’e bağlanarak taşınır.  İndirekt Bilirübin su içinde çözünmez, bu nedenle idrarda İndirekt Bilirübin görülmez.

Kanda Albumin’e bağlı olarak dolaşmakta olan İndirekt Bilirübin Karaciğer’e geldiğinde, “Bilirubin sülfat” ve “Bilirubin diglikuronid”e çevrilir.

Buradaki amaç, belli bir miktarın üzerine çıktığında hücreler için zedeleyici olan İndirekt Bilirubinin sülfat ve diglikuronid biçimlere dönüştürülerek zedeleyici özelliğinin ortadan kaldırılmasıdır. Bilirubinin sülfat ya da diglikuronid’li biçimine ise “Direkt Bilirubin” ya da “Konjuge Bilirübin” denir.

“Bilirubin sülfat” ve “Bilirubin diglikuronid” daha sonra Karaciğer hücresinden dışarı Safra kanallarına boşaltılır.

Direkt Bilirubin suda eriyebilme özelliğine sahiptir ve hücreler için zedeleyici etkisi yoktur.

Karaciğer hücrelerinden Safra kanallarına boşaltılmış olan Direkt Bilirubin daha sonra Safra salgısı içinde İncebağırsağa boşaltılır. Buradaki bakterilerin etkisiyle “Mezobilirubinojen” adlı maddeye, bu da “Sterkobilinojen” adlı maddeye dönüştürülür.

Sterkobilinojen ise “Sterkobilin” maddesine dönüştürülerek, Dışkı içinde vücut dışına atılır. Bağırsaklarda oluşan Mezobilirubinojen maddesinin bir bölümü de “Ürobilinojen” maddesine dönüştürülür.

Ürobilinojen maddesi Bağırsaklardan kana emilir.

Ürobilinojenin bir bölümü kan yoluyla yeniden Karaciğere gelip, yeniden Direkt Bilirubine dönüştürülerek Safra yoluyla Bağırsaklara akıtılır.

Kana girmiş olan Ürobilinojenin bir bölümü ise Böbreklerden idrar yoluyla atılır.

İdrar içinde atılan Ürobilinojen, kendiliğinden “Ürobilin” denilen maddeye dönüşür.

Karaciğer hücreleri gerektiği gibi çalışmazsa ya da vücutta aşırı miktarda Eritrosit parçalanırsa yani Hemoliz’lerde Karaciğerin kapasitesinin üstünde İndirekt Bilirubin oluşur.

Bu durumlarda ya da Safra salgılanmasında engel varsa vücuttaki Bilirubin miktarı artıp, sarılık gelişecektir.

Normalde idrarda Bilirübin görülmez yani Negatif‘tir.

İdrarda Neden Bilirübin Pozitif Olur ?

Karaciğer Hastalıkları (Hepatitler, Toksik maddeler, İnfeksiyonlar, Alkol, Siroz..)

Obstrüktif Tıkayıcı Safra Hastalıkları

Karaciğer ve Safra Yolu Tümörleri

Sepsis

Hipertiroidizm

Piridinyum içeren ilaçlar

Ürokrom bileşikleri (idrarı boyar, yalancı reaksiyon olur)

İlaçlar (asetohegzamid, asetofenazin, aminosalisilic asid, klorpromazin, dapson, etodolak, flufenazin, imipramin, izoniazid, metildopa, nabumeton, noretandrolon, ferfenazin, fenotiazinler, tolmetin) ile pozitif olur.

İdrarda Bilirübin var ama Yalancı Olarak Negatif Çıkmasının Nedenleri ?

İdrarda Askorbik asit, Klorhegzidin ve Nitrit fazlaysa yalancı negatiflik görülebilir.

Hemolitik Hastalıklarda ise normalde idrarda Bilirübin negatiftir.

 

 

 

İdrarda Bilirübin Görülmesi (Pozitifliği) Ne Demek ve Nedenleri ?” için bir yorum

Bir cevap yazın

error: Oops. iceriklerimiz okuman icindir, kopyalaman icin degil !