İdrarda Kan Görülmesi (Hematüri) Neden Olur ?

İdrarda Kan (Eritrosit) görülmesine Hematüri denir.

Genelde mikroskobun HPF denilen büyük büyütme alanında 1-2 eritrosit görülmesi normal kabul edilir ancak 1 hafta arayla alınan 3 idrar örneğinde santrifüj sonrasında HPF’de 5 ve daha fazla eritrosit görülmesi Hematüri olarak adlandırılır.

En sık Hematüri nedenlerinin Böbrek ve Üreter taşı, İnfeksiyonlar ve Kullanılan İlaçlar olduğunu söyleyebiliriz.

Ama özellikle 55-60 yaşından sonra her Hematüri vakasında Mesane Kanseri riski olduğundan Üroloji muayenesi şarttır.

Mesane Kanseri ile ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Hematüri Nedir ?

Hematüri kabaca kan işemek demektir. Makroskobik (idrar rengi kırmızı, çay rengi) veya mikroskobik (sadece mikroskopta anlaşılır), geçici veya sürekli, semptomatik veya asemptomatik (şikayet yok) olabilir.

İdrarda Kan Görülmesi (Hematüri) Neden Olur ?

Hematürinin çok sayıda nedeni vardır. 

Hematüri, aksi kanıtlanıncaya kadar çok ciddi bir bulgu olarak kabul edilir. Bu nedenle kanamaya neden olan etkenin tanısı konuncaya kadar, araştırılmalıdır. Çünkü idrardaki kanama çok basit bir üşütmeden kaynaklanabileceği gibi üriner sistemde oluşan bir tümörün ilk belirtisi de olabilir.

İdrarda sağlam Eritrosit değil de Eritrosit içindeki Hemoglobin çıkışına Hemoglobinüri denir. Genellikle Böbrek dışı nedenlere (İntravasküler Hemoliz) bağlıdır ancak Eritrositlerin üriner sistem içinde yıkılmasıyla da oluşabilir. Hematüride ise idrarda sağlam Eritrositler vardır.

İdrarın hem dipstick (strip çubuğu) hem de mikroskobik incelemesi ile Hemoglobinüri ve Hematüri hakkında klinik değerlendirme yapılabilir.

Strip testi pozitif ama mikroskopta Eritrosit yoksa Miyoglobinüri ve/veya Hemoglobinüri’den şüphe edilir. Miyoglobin kas dokusunda oksijen taşıyan proteindir ve her türlü kas hastalıkları ve yaralanmalarında açığa çıkar ve idrara geçebilir.

Sistit (Mesane iltihabı) % 20-25

Böbrek Taşları

Böbrek Tüberkülozu

Böbrek Tümörleri

Böbrek Enfarktüsü

Akut Glomerülonefrit

İdrar yolu taşları

Mesane Taşı

Mesane Tüberkülozu

Üretra Taşları

Üretrit

Lupus Nefriti

Malign Hipertansiyon

Piyelonefritler

Böbrek travmaları

Polikistik Böbrek Hastalığı

Lösemiler

Trombositopeniler

Ağır egzersizler

Benign Familyal veya Rekürren Hematüri (şikayet yok, proteinüri yok, başka bulgu yok)

İlaçlar (Basitrasin, Amfoterisin, Oral antikoagülanlar, Heparin, Aspirin, Bromlu-Bakırlı-İyodlu ilaçlar, Oksidan ilaçlar) (yalancı pozitiflik)

Hipokloritler (çamaşır suyu) veya ağartıcılar (yalancı pozitiflik)

Prostatik infeksiyonlar (yalancı pozitiflik)

Fazla Et (yalancı pozitiflik)

Menstruasyon kanından bulaş(yalancı pozitiflik)

Aşırı sigara içimi ana nedenlerdir.

Hemoglobinüri Nedenleri Nelerdir ?

Geniş Yanıklar

Transfüzyon reaksiyonları (uygunsuz kan nakli, ilaçlara bağlı..)

Febril İntoksikasyon (aşırı ateş yüksekliği )

Kimyasal ajanlar (bazı mantarlar, yılan zehiri)

Sıtma

Prostat ameliyatları sırasında kanama

Hemolitik hastalıklar (Orak hücreli anemi, Talasemi, G6PDH eksikliği anemisi)

Paroksismal Hemoglobinüri (idrara düzensiz aralıklarla bol Hemoglobin çıkar)

Böbrek İnfarktüsü (damar tıkanıklığı ile nekrozu, çürümesi)

Baklaya karşı alerji (şiddetli Hemoliz olur)

DIC (Dissemine İntravasküler Koagülopati)

Ağır Egzersizler

Numune :

Taze idrar (mümkünse sabah ilk idrarı).

Önce strip testi yapılmalıdır. Renk değişimi pozitifliği gösterir ve Eritrosit veya Hemoglobin vardır denir.

Daha sonra idrar santrifüj edilir ve mikroskobik olarak incelenir. Eritrosit yok veya stripteki renk değişikliğini açıklayacak kadar fazla değilse Hemoglobinüri‘den şüphe edilir.

İdrar kiraz kırmızısı renginde, Eritrosit yok ve  AST, ALT, Aldolaz, CK gibi kas hasarını da gösterebilen enzimler kanda yüksekse Miyoglobinüri’den şüphe edilir.

Vitamin C (Askorbik asid), Kaptopril, Finasterid, Yüksek Dansiteli idrar, Proteinüri’li idrar yalancı negatiflik yapabilir.